I KK 38/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, który uniewinnił dwóch żołnierzy, st. szer. A. M. i st. sierż. D. S., od zarzutów składania fałszywych zeznań (art. 233 § 1 k.k. w zw. z innymi przepisami). Sąd pierwszej instancji (Wojskowy Sąd Garnizonowy w Gdyni) pierwotnie skazał żołnierzy, orzekając kary grzywny i zadośćuczynienia. Sąd drugiej instancji zmienił ten wyrok, uniewinniając oskarżonych. Kasacja zarzucała rażącą obrazę prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 233 § 1 k.k. i art. 238 k.k., sugerując, że składanie zeznań obciążających inną osobę wykracza poza prawo do obrony. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że obraza prawa materialnego zachodzi przy wadliwym zastosowaniu prawa do niekwestionowanych ustaleń faktycznych, a nie w sytuacji błędnych ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody, dochodząc do wniosku o braku dowodów na świadome i celowe wprowadzanie organów ścigania w błąd przez oskarżonych. Wskazano, że przekonanie sprawcy o prawdziwości zeznań wyklucza odpowiedzialność karną. Sąd odwoławczy uwzględnił dynamiczny przebieg zdarzenia, wpływ środków farmakologicznych i wzburzenia emocjonalnego na zeznania D. S., a także fakt, że zachowanie D. M. mogło być uznane za obronę konieczną. Podobnie w przypadku A. M., nie stwierdzono bezspornego dowodu na celowość złożenia fałszywych zeznań. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty kasacji w istocie kwestionują ustalenia faktyczne, co nie jest przedmiotem postępowania kasacyjnego. W związku z tym, kasację oddalono jako oczywiście bezzasadną i obciążono oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do granic kognicji sądu kasacyjnego w zakresie oceny dowodów i ustaleń faktycznych w sprawach o składanie fałszywych zeznań.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale stanowi ważną wskazówkę interpretacyjną dla postępowań kasacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy dopuścił się obrazy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących składania fałszywych zeznań (art. 233 § 1 k.k., art. 238 k.k.) w sytuacji, gdy oskarżeni składali zeznania obciążające inną osobę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie dopuścił się obrazy prawa materialnego. Kasacja w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że obraza prawa materialnego zachodzi przy wadliwym zastosowaniu prawa do niekwestionowanych ustaleń faktycznych. W tej sprawie sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody i ustalił, że brak było dowodów na świadome i celowe wprowadzanie organów ścigania w błąd przez oskarżonych. Przekonanie sprawcy o prawdziwości zeznań wyklucza odpowiedzialność karną.
Czy zarzuty kasacji, które w istocie kwestionują prawidłowość oceny dowodów i ustaleń faktycznych, mogą stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie kasacyjne nie jest instancją do ponownego badania ustaleń faktycznych i oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał utrwalone stanowisko, że obraza prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu do trafnych ustaleń faktycznych. Wadliwość wynikająca z błędnych ustaleń faktycznych lub naruszenia przepisów procesowych nie jest podstawą do uwzględnienia kasacji. Przedmiotem postępowania kasacyjnego nie jest zasadność oceny dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| D. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D. M. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 233 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 238
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na świadome i celowe wprowadzanie organów ścigania w błąd przez oskarżonych. • Przekonanie sprawcy o prawdziwości zeznań wyklucza odpowiedzialność karną. • Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny. • Zarzuty kasacji kwestionują ustalenia faktyczne, co nie jest przedmiotem postępowania kasacyjnego.
Odrzucone argumenty
Złożenie zeznań obciążających inną osobę wykracza poza prawo do obrony i nie jest realizacją prawa do odmowy składania zeznań. • Sąd odwoławczy błędnie zinterpretował i zastosował przepisy art. 233 § 1 k.k. i art. 238 k.k.
Godne uwagi sformułowania
Oczywista bezzasadność kasacji zachodzi wówczas, kiedy już z pobieżnej analizy podniesionych przez skarżącego zarzutów w jasny sposób wynika, że są one nietrafne i nie mogą doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego rezultatu w postaci wzruszenia zaskarżonego orzeczenia. • Immanentną cechą czynów z art. 233, 234 i 238 k.k. jest świadomość sprawcy, że zafałszowuje obraz rzeczywistości. Przekonanie sprawcy o prawdziwości jego zeznań lub zawiadomień wyklucza postawienie mu zarzutu pomawiania czy celowego wprowadzania organów ścigania w błąd. • Obraza prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. Obraza prawa materialnego nie następuje w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych, przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów procesowych.
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do granic kognicji sądu kasacyjnego w zakresie oceny dowodów i ustaleń faktycznych w sprawach o składanie fałszywych zeznań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale stanowi ważną wskazówkę interpretacyjną dla postępowań kasacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowania kasacyjnego i granic jego kognicji, co jest ważne dla prawników procesualistów. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.
“Kiedy kasacja nie działa? Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli orzeczeń.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 2000 PLN
zadośćuczynienie: 3000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.