I KK 379/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy skazanego B.P. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej dotyczył zarzutów związanych z powołaniem sędziego oraz wątpliwości co do jego bezstronności, w szczególności w zakresie kierunkowego nastawienia do zarzutu dotyczącego bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.k. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że wątpliwości co do bezstronności sędziego nie mogą być wywodzone z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, niezależnie od procedury nominacyjnej. Podkreślono, że zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów. Sąd odwołał się do orzecznictwa SN oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdzają, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego niezawisłości i bezstronności. Sąd zaznaczył, że gdyby wniosek opierał się wyłącznie na argumentach systemowych, zostałby uznany za niedopuszczalny. Ponieważ jednak obrońca powołał się również na okoliczności faktyczne, wniosek został merytorycznie rozpoznany. Sąd uznał, że podniesienie w kasacji zarzutu o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie może przemawiać za wyłączeniem sędziego, gdyż wymaga to oceny konkretnej sytuacji, a nie automatyzmu. Podzielenie twierdzeń wnioskodawcy prowadziłoby do szkodliwych konsekwencji dla wymiaru sprawiedliwości i interesu publicznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście kwestii ustrojowych i powołania sędziów.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN w postępowaniu kasacyjnym, z argumentacją opartą na wadach powołania sędziego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające wyłącznie z okoliczności ustrojowych związanych z jego powołaniem, mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od udziału w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wątpliwości co do bezstronności sędziego nie mogą być wywodzone z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, a zarzuty muszą mieć charakter konkretny i odnosić się do indywidualnych okoliczności sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że orzecznictwo SN i TK wyklucza opieranie wniosku o wyłączenie sędziego na abstrakcyjnych zarzutach ustrojowych dotyczących jego powołania. Wątpliwości muszą być zindywidualizowane i powiązane z konkretnymi faktami sprawy. Automatyczne wyłączenie sędziego z powodu podniesienia zarzutu ustrojowego w środku zaskarżenia byłoby sprzeczne z celami postępowania i interesem publicznym.
Czy zarzut dotyczący bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.k. może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego, jeśli jego argumentacja opiera się na tożsamości organu biorącego udział w procedurze powołania sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt podniesienia zarzutu ustrojowego w kasacji, nawet dotyczącego bezwzględnej przesłanki odwoławczej, nie uzasadnia wyłączenia sędziego, jeśli argumentacja opiera się na okolicznościach ustrojowych, a nie konkretnych faktach sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podzielenie twierdzeń wnioskodawcy, iż sędzia nie może być bezstronny z powodu kwestionowania procedury jego powołania, prowadziłoby do automatyzmu i szkodziłoby wymiarowi sprawiedliwości. Konieczna jest ocena konkretnej sytuacji in casu, a nie stosowanie automatyzmu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Przepis regulujący możliwość złożenia wniosku o wyłączenie sędziego.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający przesłanki wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
Pomocnicze
k.k. art. 190 § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa groźby karalnej.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
ustawa o SN art. 29 § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis stanowiący, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego SN nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wątpliwości co do bezstronności sędziego nie mogą opierać się wyłącznie na okolicznościach ustrojowych związanych z jego powołaniem. • Zarzuty dotyczące wyłączenia sędziego muszą mieć charakter konkretny i odnosić się do indywidualnych okoliczności sprawy, a nie abstrakcyjnych kwestii systemowych. • Automatyzm w stosowaniu przesłanek wyłączenia sędziego jest sprzeczny z celami postępowania i interesem publicznym. • Ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w zakresie badania bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego oparty na systemowych wadach powołania sędziego. • Sędzia nie może być bezstronny, jeśli w kasacji podniesiono zarzut dotyczący bezwzględnej przesłanki odwoławczej, a argumentacja opiera się na tożsamości organu powołującego. • Kwestionowanie inwestytury sędziego z powodu treści zarzutów podniesionych w środkach zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem • zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów • nie ma żadnych podstaw do wiązania wykonywania przez Prezydenta jego uprawnień konstytucyjnych w stosunku do każdej osoby sprawującej w Rzeczypospolitej Polskiej urząd sędziego z określoną treścią wydanych przez tego sędziego rozstrzygnięć • nie można uwzględniać z tego tylko powodu, iż tożsamy ustrojowy zarzut odwoławczy znajduje zastosowanie także do osób go rozpoznających • bez zindywidualizowania poddających się ocenie sądu okoliczności podnoszonych w realiach dotyczących danej sprawy, w aspekcie związanych z nią konkretnych faktów leżących również poza płaszczyzną ustrojową, pozostają one w sferze wyłącznie teoretycznej
Skład orzekający
Adam Roch
przewodniczący
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście kwestii ustrojowych i powołania sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN w postępowaniu kasacyjnym, z argumentacją opartą na wadach powołania sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii bezstronności sędziego i procedury jego powołania, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w kontekście reform wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przesłanki wyłączenia sędziego w świetle aktualnych kontrowersji ustrojowych.
“Czy wadliwe powołanie sędziego automatycznie dyskwalifikuje go z orzekania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.