Orzeczenie · 2025-10-29

I KK 379/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-10-29
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegokasacjasąd najwyższyniezależność sądupraworządnośćkonstytucjakpk

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Podstawą wniosku były zarzuty dotyczące wadliwego konstytucyjnie sposobu powołania sędziego na urząd, co miało naruszać standardy niezależnego i bezstronnego sądu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, opierając się na art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., który stanowi, że sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, gdy sprawa dotyczy go bezpośrednio. Uzasadnienie podkreśla, że zasada ta ma na celu odsunięcie od sprawy sędziego, którego rozstrzygnięcie wpływa na jego własne prawa i obowiązki, w tym w sytuacjach, gdy jego status ustrojowy jest wątpliwy. Sąd wskazał, że sędzia, którego prawidłowość powołania jest kwestionowana, nie może oceniać okoliczności związanych z tym powołaniem, gdyż byłoby to równoznaczne z oceną własnej sprawy (iudex in sua causa). W celu wyeliminowania wątpliwości co do prawa skazanego do rozpoznania kasacji przez niezawisły i niezależny sąd, postanowiono wyłączyć sędziego Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście wątpliwości co do jego powołania, zasada nemo iudex in propria causa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego, ale stanowi ważny głos w dyskusji o niezależności sądownictwa.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sędzia, którego sposób powołania budzi wątpliwości konstytucyjne, powinien być wyłączony od rozpoznania sprawy kasacyjnej, w której jednym z zarzutów jest wadliwość obsady sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien być wyłączony.

Uzasadnienie

Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, gdy sprawa dotyczy go bezpośrednio (art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.). Dotyczy to sytuacji, gdy rozstrzygnięcie wpływa na jego własne prawa i obowiązki, w tym gdy jego status ustrojowy jest wątpliwy, co uniemożliwia mu ocenę własnej sprawy (iudex in sua causa).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
skazany

Strony

NazwaTypRola
B. P.osoba_fizycznaskazany
Sąd Najwyższyinstytucjasąd
Ryszard Witkowskiosoba_fizycznasędzia

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio. Dotyczy to sytuacji, gdy rozstrzygnięcie przedmiotu procesu wywiera bezpośredni wpływ na sferę uprawnień i interesów sędziego, lub gdy z uwagi na własny interes prawny jest on osobiście zainteresowany jej wynikiem. W szczególności dotyczy to sędziego, którego prawidłowość powołania oraz „czystość” sędziowskiego statusu są wątpliwe.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 255 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 10 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 175 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwy konstytucyjnie sposób powołania sędziego na urząd. • Naruszenie standardu niezależnego i bezstronnego sądu. • Zasada nemo iudex in propria causa (nikt nie może być sędzią we własnej sprawie).

Godne uwagi sformułowania

wadliwy konstytucyjnie sposób powołania tego sędziego na urząd sędziego Sądu Najwyższego • skład sądu z jego udziałem nie będzie spełniał standardu sądu niezależnego i bezstronnego • nemo iudex idoneus in propria causa (nemo iudex in causa sua) • sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio • iudex impurus • eo ipso oceny zachodzącego między nim a stronami stosunku, prawnoprocesowego

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący

Ryszard Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście wątpliwości co do jego powołania, zasada nemo iudex in propria causa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego, ale stanowi ważny głos w dyskusji o niezależności sądownictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad praworządności i niezależności sądownictwa, podnosząc kwestię wadliwego powoływania sędziów, co jest tematem aktualnym i budzącym duże zainteresowanie.

Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony od rozpoznania sprawy z powodu wątpliwości co do jego powołania!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst