Orzeczenie · 2025-10-29

I KK 377/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-10-29
SNKarneprawo karne materialne i procesoweŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karnewarunkowe umorzeniebezwzględne przyczyny odwoławczeniedopuszczalnośćpostępowanie karnesąd wojskowy

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego szer. rez. R. M., który został uznany za winnego czynu z art. 270 § 1 k.k. i otrzymał karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby. Obrońca zaskarżył wyrok sądu wojskowego, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 66 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.) poprzez niezastosowanie warunkowego umorzenia postępowania, naruszenie przepisów postępowania (art. 7 w zw. z art. 410 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę dowodów, oraz naruszenie prawa do rzetelnego procesu i obrony (art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.) poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku. Wniósł o uchylenie wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub warunkowe umorzenie postępowania przez Sąd Najwyższy. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 523 § 2 i 4 pkt 1 k.p.k., uznał kasację za niedopuszczalną, ponieważ nie wskazywała na bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k., które są jedynymi podstawami do wniesienia kasacji w przypadku orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W związku z tym kasacja została pozostawiona bez rozpoznania. Skazany został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty wnoszenia kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz konieczności powoływania się na bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której kasacja nie spełnia wymogów formalnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu wojskowego, w którym orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może być rozpoznana, jeśli nie zawiera zarzutów wskazujących na bezwzględne przyczyny odwoławcze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja taka jest niedopuszczalna i podlega pozostawieniu bez rozpoznania.

Uzasadnienie

W przypadku orzeczenia kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, podstawy kasacyjne są zawężone do bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Kasacja, która nie zawiera zarzutów wskazujących na te przyczyny, jest niedopuszczalna z mocy ustawy.

Czy Sąd Najwyższy jest zobowiązany do zbadania dopuszczalności kasacji, nawet jeśli została ona formalnie przyjęta do rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy nie jest zwolniony z obowiązku zbadania dopuszczalności kasacji, nawet po jej formalnym przyjęciu.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 531 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k., co oznacza konieczność zbadania jej dopuszczalności w świetle obowiązującego prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
szer. rez. R. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (17)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pozostawienie kasacji bez rozpoznania, jeżeli nie odpowiada przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k. lub gdy przyjęcie nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia terminu.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na przepisy, których niedochowanie skutkuje pozostawieniem kasacji bez rozpoznania, w tym art. 429 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy kasacji, w tym zawężenie do bezwzględnych przyczyn odwoławczych w przypadku orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na konkretne bezwzględne przyczyny odwoławcze, które mogą stanowić podstawę kasacji.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki niedopuszczalności środka odwoławczego z mocy ustawy.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Katalog bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Pomocnicze

k.p.k. art. 646

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów k.p.k. do spraw wojskowych.

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

Przepis, z którego skazano oskarżonego (fałszerstwo dokumentu).

k.k. art. 66 § 1

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania.

k.k. art. 66 § 2

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zasada prawa intertemporalnego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Rozstrzyganie o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.k. art. 637 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych dla jej rozpoznania, ponieważ nie zawiera zarzutów wskazujących na bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Odrzucone argumenty

Argumenty obrońcy dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnego niezastosowania warunkowego umorzenia postępowania, nie mogły być rozpoznane z uwagi na niedopuszczalność kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna • pozostawić kasację bez rozpoznania • podstawy kasacyjne były zawężone do tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych • nie zawierała zarzutów wskazujących na uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz konieczności powoływania się na bezwzględne przyczyny odwoławcze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której kasacja nie spełnia wymogów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie proceduralne dla prawników karnistów, pokazując rygoryzm formalny przy wnoszeniu kasacji do Sądu Najwyższego. Jednakże, brak rozstrzygnięcia merytorycznego ogranicza jej szersze zainteresowanie.

Kasacja oddalona z powodu formalności: Sąd Najwyższy przypomina o rygorach procesowych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 377/25
POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
szer. rez. R. M.
,
skazanego za czyn z art. 270 § 1 k.k.,
po rozważeniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 października 2025 r.,
kwestii dopuszczalności kasacji obrońcy skazanego
od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 6 maja 2025 r., SA 11/25,
utrzymującego w mocy wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie
z dnia 21 listopada 2024 r., Sg 1/22,
p o s t a n o w i ł:
1.
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 i 4 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 646 k.p.k. pozostawić kasację bez rozpoznania,
2.
obciążyć skazanego szer. rez. R. M. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Na skutek kasacji obrońcy skazanego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 maja 2025 r., SA 11/25, utrzymującego w mocy wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r., Sg 1/22, przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa szer. rez. R. M.. Został on uznany za winnego czynu z art. 270 § 1 k.k., za który wymierzono mu prawomocnie karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres roku próby. Wyrok zawierał także rozstrzygnięcie o uniewinnieniu szer. rez. R. M. od popełnienia drugiego czynu kwalifikowanego z art. 270 § 1 k.k. – to rozstrzygnięcie nie było przedmiotem postępowania apelacyjnego i nie jest objęte kasacją.
Wnosząc kasację obrońca zaskarżył w całości wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, utrzymujący w mocy wyrok Sądu I instancji, zarzucając:
„1. naruszenie prawa materialnego – art. 66 § 1 i 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 4 § 1 Kodeksu karnego – poprzez rażące błędne niezastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania, pomimo spełnienia ustawowych przesłanek w sposób niebudzący wątpliwości, co skutkowało wymierzeniem oskarżonemu kary nieadekwatnej do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu;
2. naruszenie przepisów postępowania karnego – art. 7 w zw. z art. 410 Kodeksu postępowania karnego – poprzez dowolną, wybiórczą i powierzchowną ocenę materiału dowodowego, pomijającą kluczowe okoliczności łagodzące, w tym relację emocjonalnego uzależnienia oskarżonego od żony, a także jej manipulacyjny i przestępczy charakter, co miało wpływ na błędne ustalenie stanu faktycznego i prawną kwalifikację czynu;
3. naruszenie prawa do rzetelnego procesu i prawa do obrony – art. 424 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania karnego – poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, które w sposób niepełny i niejasny odnosi się do podniesionych zarzutów, uniemożliwiając efektywną kontrolę apelacyjną oraz rozpoznanie wszystkich argumentów obrony, w szczególności dotyczących warunkowego umorzenia postępowania;
4. naruszenie prawa materialnego – art. 66 § 1 i 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 4 § 1
Kodeksu karnego – poprzez błędną interpretację i zastosowanie przepisów dotyczących warunkowego umorzenia postępowania, pomijając istotne przesłanki ustawowe, które jednoznacznie przemawiały za jego zastosowaniem wobec oskarżonego”.
Obrońca wniósł o uchylenie wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie oraz wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji z zaleceniem rozważenia zastosowania warunkowego umorzenia postępowania, ewentualnie warunkowe umorzenie postępowania przez Sąd Najwyższy.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest niedopuszczalna, dlatego też Sąd Najwyższy pozostawił ją bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 531 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k. lub gdy przyjęcie kasacji nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 429 § 1 k.p.k., do którego odsyła powołany art. 530 § 2 k.p.k., odmowa przyjęcia środka odwoławczego następuje m.in. jeżeli jest on niedopuszczalny z mocy ustawy. Kasacja obrońcy skazanego szer. rez. R. M.  została przyjęta do rozpoznania zarządzeniem Zastępcy Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego (k. 692).
Z uwagi na treść art. 531 § 1 k.p.k., pomimo formalnego przyjęcia kasacji, Sąd Najwyższy nie jest zwolniony od obowiązku zbadania czy kasacja odpowiada przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k., w tym czy jest dopuszczalna w świetle obowiązującego prawa – art. 429 § 1 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 2024 r., IV KK 246/24).
Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie wobec szer. rez. R. M.  prawomocnie orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, podstawy kasacyjne były zawężone do tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k.). Kasacja obrońcy skazanego nie zawierała zarzutów wskazujących na uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k. Zarzuty kasacji dotyczyły uchybień proceduralnych oraz tych, które w ocenie obrońcy błędnie nie doprowadziły do warunkowego umorzenia postępowania karnego. Nie były one ani formalnie (poprzez literalne wskazanie w ich treści), ani merytorycznie zarzutami wskazującymi na tzw. bezwzględne przyczyny odwoławcze. Dlatego też kasację obrońcy skazanego należało uznać za niedopuszczalną, a w konsekwencji pozostawić bez rozpoznania z uwagi na treść art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 i 4 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. W tej sprawie – będącej sprawą wojskową – ww. przepisy mają zastosowanie z uwagi na treść art. 646 k.p.k.
Rozstrzygnięcie o kosztach z punktu 2 uzasadnia art. 637a k.p.k. w zw. z art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[J.J.]
[r.g.]
‎