Orzeczenie · 2025-01-09

I KK 376/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-01-09
SNKarnepostępowanie wykonawczeWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższykara pozbawienia wolnościpostępowanie karne wykonawczeintertemporalnośćlex specialisuchylenie orzeczenia

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, które warunkowo zawiesiło wykonanie kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej wobec R. S. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 4 § 1 k.k. i art. 8 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy niesłusznie zaaprobował stanowisko sądu pierwszej instancji o formalnej dopuszczalności zastosowania instytucji z art. 152 § 1 k.k.w., mimo że przepis ten został uchylony przed datą wydania postanowienia. Zgodnie z art. 8 ustawy nowelizującej, przepisy Kodeksu karnego wykonawczego w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, co wyłączało stosowanie ogólnych reguł intertemporalnych (art. 4 § 1 k.k.). W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie oraz zmienione nim postanowienie sądu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania kary.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów intertemporalnych w postępowaniu karnym wykonawczym, w szczególności dotyczących warunkowego zawieszenia wykonania kary po zmianach legislacyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących warunkowego zawieszenia wykonania kary i ich stosowania do wniosków złożonych po wejściu w życie nowelizacji.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepis art. 152 § 1 k.k.w. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 19 lipca 2019 r. może być stosowany do wniosku o warunkowe zawieszenie wykonania kary złożonego po wejściu w życie tej ustawy, mimo że przepis ten został uchylony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 152 § 1 k.k.w. nie może być stosowany, ponieważ art. 8 ustawy nowelizującej stanowi lex specialis w stosunku do art. 4 § 1 k.k. i wyłącza stosowanie ogólnych reguł intertemporalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 8 ustawy nowelizującej z dnia 19 lipca 2019 r. stanowi przepis szczególny (lex specialis) w stosunku do art. 4 § 1 k.k. i wyłącza stosowanie ogólnych reguł intertemporalnych. Przepis ten nakazuje stosowanie przepisów Kodeksu karnego wykonawczego w brzmieniu nadanym tą ustawą do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, co oznacza, że z dniem 5 października 2019 r. wyłączono możliwość modyfikacji wyroku skazującego w postaci warunkowego zawieszenia prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności w trybie art. 152 § 1 k.k.w. Dotyczy to również spraw, w których wniosek o warunkowe zawieszenie kary wpłynął po wejściu w życie ustawy nowelizującej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.k.w. art. 152 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do 5 października 2019 r., przewidywał możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności na zasadach określonych w art. 69-75 k.k., jeżeli odroczenie wykonania kary trwało przez okres co najmniej roku. Po uchyleniu przepisu przez ustawę z dnia 19 lipca 2019 r. nie można go stosować.

Dz. U. z 2019 r., poz. 1694 art. 8

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Przepis intertemporalny stanowiący lex specialis w stosunku do art. 4 § 1 k.k., nakazujący stosowanie przepisów Kodeksu karnego wykonawczego w brzmieniu nadanym tą ustawą do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, co wyłącza stosowanie uchylonego art. 152 § 1 k.k.w.

Pomocnicze

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy poprzedniej jako względniejszej dla sprawcy. W niniejszej sprawie wyłączona przez art. 8 ustawy nowelizującej.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 433 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wymogów uzasadnienia kasacji, naruszony zdaniem Prokuratora Generalnego.

k.p.k. art. 15 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do umorzenia postępowania w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k.w. art. 15 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Podstawa do umorzenia postępowania w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 152 § 1 k.k.w. było niedopuszczalne z uwagi na uchylenie tego przepisu przed datą orzekania, co wynikało z art. 8 ustawy nowelizującej z dnia 19 lipca 2019 r., stanowiącego lex specialis wobec art. 4 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

przepis intertemporalny stanowiącym lex specialis w stosunku do unormowania zawartego w art. 4 § 1 k.k. • wyłącza on zatem z dniem 5 października 2019 r. możliwość stosowania instytucji przewidzianej w art. 152 § 1 k.k.w. • nie prowadziło do naruszenia art. 32 ust. 1 i art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, jak również art. 7 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 15 ust. 1 zd. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych.

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Michał Laskowski

członek

Eugeniusz Wildowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w postępowaniu karnym wykonawczym, w szczególności dotyczących warunkowego zawieszenia wykonania kary po zmianach legislacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących warunkowego zawieszenia wykonania kary i ich stosowania do wniosków złożonych po wejściu w życie nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzja w stosowaniu przepisów, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych i ich intertemporalności. Pokazuje, że nawet pozornie rutynowe postępowanie wykonawcze może prowadzić do uchylenia orzeczenia przez Sąd Najwyższy.

Sąd Najwyższy: Uchylono warunkowe zawieszenie kary z powodu nieaktualnego przepisu!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst