I KK 370/25

Sąd Najwyższy2025-12-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajnościWysokanajwyższy
prawo karnekasacjaSąd Najwyższyprzestępstwa seksualnenieletnirecydywazakazprocedura karnaskazanie bez rozprawy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za przestępstwa seksualne wobec nieletnich, uznając, że Sąd Rejonowy błędnie zastosował krótszy okres zakazu zajmowania stanowisk, zamiast obligatoryjnego dożywotniego zakazu wynikającego z powrotu do przestępstwa.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Nysie, który skazał M.J. za przestępstwa seksualne wobec nieletnich, stosując tryb skazania bez rozprawy. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na uwzględnieniu wniosku oskarżonego, mimo że orzeczone zakazy zajmowania stanowisk były krótsze niż obligatoryjny dożywotni zakaz wynikający z art. 41 § 1b k.k. w przypadku recydywy. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w oczywisty sposób, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego M.J. od wyroku Sądu Rejonowego w Nysie z dnia 7 listopada 2024 r. Sąd Rejonowy, działając na podstawie wniosku o skazanie bez przeprowadzania postępowania dowodowego (art. 335 § 1 k.p.k.), uznał M.J. za winnego popełnienia dwóch czynów z art. 202 § 4a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i z art. 202 § 4a k.k. Wymierzył mu kary jednostkowe pozbawienia wolności, karę łączną oraz środki karne w postaci zakazu zbliżania i kontaktowania się na okres 4 lat oraz zakazu zajmowania wszelkich stanowisk na okres 4 lat. Wyrok ten uprawomocnił się 14 listopada 2024 r. Prokurator Generalny w swojej kasacji podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, wskazując na naruszenie art. 343 § 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. Głównym argumentem było to, że Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek o skazanie, mimo iż sformułowany on został z naruszeniem art. 41 § 1b k.k. Przepis ten stanowi, że w przypadku skazania za umyślne przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, w warunkach powrotu do przestępstwa, sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk dożywotnio. Tymczasem Sąd Rejonowy orzekł zakazy jedynie na okres 4 lat. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w oczywisty sposób. Podkreślił, że sąd orzekający wniosek na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. musi sprawdzić zgodność uzgodnień z prawem materialnym. W tej sprawie Sąd Rejonowy powinien był dostrzec, że orzeczone zakazy nie respektują obligatoryjnego dożywotniego zakazu wynikającego z art. 41 § 1b k.k. Brak tej kontroli stanowił rażące uchybienie, które skutkowało koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd jest zobowiązany sprawdzić zgodność uzgodnień z prawem materialnym, w tym z obligatoryjnymi przepisami dotyczącymi zakazów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd orzekający wniosek na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. musi zweryfikować, czy uzgodnienia stron są zgodne z prawem materialnym. W przypadku recydywy przy przestępstwach seksualnych wobec nieletnich, art. 41 § 1b k.k. nakłada obligatoryjny dożywotni zakaz zajmowania stanowisk. Orzeczenie krótszego zakazu stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego)

Strony

NazwaTypRola
M.J.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 202 § § 4a

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41 § § 1b

Kodeks karny

W razie skazania w warunkach powrotu do przestępstwa sprawcy na karę pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo przeciwko m.in. przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk dożywotnio.

k.p.k. art. 343 § § 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 41a § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41 § § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 90 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego polegające na uwzględnieniu przez Sąd Rejonowy wniosku o skazanie M.J. pomimo, że sformułowany został z naruszeniem art. 41 § 1b k.k. (obligatoryjny dożywotni zakaz zajmowania stanowisk w przypadku recydywy przy przestępstwach seksualnych wobec nieletnich).

Godne uwagi sformułowania

kasacja była zasadna w stopniu oczywistym sąd jest zobowiązany przede wszystkim sprawdzić zaistnienie wszystkich warunków dopuszczalności takiego wniosku zgodność zgłoszonych w nim uzgodnień co do oceny prawno - karnej zarzucanego oskarżonemu czynu, wymiaru kary bądź środków karnych, z obowiązującymi przepisami prawa karnego materialnego pominięto treść art. 41 § 1b k.k., zgodnie z którym w razie skazania w warunkach powrotu do przestępstwa sprawcy na karę pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo przeciwko m.in. przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk dożywotnio.

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Barbara Skoczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.) w kontekście obligatoryjnych środków karnych, zwłaszcza zakazu zajmowania stanowisk w przypadku recydywy przy przestępstwach seksualnych wobec nieletnich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji recydywy w kontekście przestępstw seksualnych wobec nieletnich i stosowania trybu skazania bez rozprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego - ochrony nieletnich przed sprawcami przestępstw seksualnych oraz prawidłowego stosowania procedury karnej, w tym obligatoryjnych zakazów.

Sąd Najwyższy: Dożywotni zakaz pracy dla recydywistów seksualnych wobec dzieci, nawet przy skazaniu bez rozprawy.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KK 370/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 grudnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie
M.J.
skazanego za popełnienie czynu z art. 202 § 4a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron
w dniu 9 grudnia 2025 r.
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego w Nysie
z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II K 688/24,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Nysie do ponownego rozpoznania a kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
Jerzy Grubba      Michał Laskowski     Barbara Skoczkowska
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Nysie, wyrokiem z 7 listopada 2024 r., po uwzględnieniu wniosku oskarżyciela publicznego o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego, uznał M.J. za winnego popełnienia dwóch czynów zabronionych: z art. 202 § 4a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i z art. 202 § 4a k.k. i wymierzył mu za to kolejno dwie jednostkowe kary pozbawienia wolności:  roku i 4 miesięcy i roku pozbawienia wolności i związał je węzłem kary łacznej roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekł środki karne: dwa z art. 41a § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. i dwa z art. 41 § 1a k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. i na podstawie art. 41a § 2 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. orzekł zakaz zbliżania i kontaktowania się na okres 4 lat a na podstawie art. 41 § 1a k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. orzekł zakaz zajmowania wszelkich stanowisk na okres 4 lat. Wyrok pierwszoinstancyjny nie został zaskarżony i uprawomocnił się 14 listopada 2024 r.
Kasację od orzeczenia Sądu pierwszej instancji, na niekorzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny. Podniósł w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa procesowego tj. art. 343 § 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. polegające na uwzględnieniu przez Sąd Rejonowy wniosku o skazanie M.J., pomimo że sformułowany został z naruszeniem art. 41 § 1b k.k. Przy tak sformułowanym uchybieniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nysie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja była zasadna w stopniu oczywistym w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k.
Rozstrzygając wniosek złożony na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., orzekający Sąd jest zobowiązany przede wszystkim sprawdzić zaistnienie wszystkich warunków dopuszczalności takiego wniosku. Jednym z nich jest zgodność zgłoszonych w nim uzgodnień co do oceny prawno - karnej zarzucanego oskarżonemu czynu, wymiaru kary bądź środków karnych, z obowiązującymi przepisami prawa karnego materialnego. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w Nysie dokonując kontroli powinien był ustalić, że treść uzgodnionego pomiędzy stronami wniosku z art. 335 § 1 k.p.k. nie respektowała obowiązujących regulacji prawnych, a konkretnie pominięto treść art. 41 § 1b k.k., zgodnie z którym w razie skazania w warunkach powrotu do przestępstwa sprawcy na karę pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo przeciwko m.in. przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk dożywotnio. Tymczasem w niniejszej sprawie dwa jednostkowe zakazy z art. 41 § 1a k.k. zostały orzeczone na okres trzech lat a łącznie na cztery lata. Dostrzeżenie wskazanej rozbieżności przez Sąd Rejonowy w Nysie powinno było skutkować zwrotem sprawy prokuratorowi a w razie nieuwzględnienia wniosku wskazanego w art. 335 § 2 k.k. sprawa podlegała rozpoznaniu na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.).
Stwierdzenie zaistnienia wskazanego w kasacji uchybienia spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego kasacją wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Jerzy Grubba      Michał Laskowski     Barbara Skoczkowska
[WB]
[r.g.]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę