I KK 361/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie Sądu Najwyższego o sygn. akt I KK 361/24 został złożony przez obrońców D. F. z powodu uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności. Wątpliwości te wiązały się z trybem powołania sędziego do Sądu Najwyższego, który zdaniem wnioskodawców naruszał konstytucyjne standardy. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, odwołał się do uchwały trzech połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), która stwierdza, że nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd podkreślił, że brak transparentności i weryfikacji kompetencji w procesie powoływania, zwłaszcza do sądu ostatniej instancji, rodzi podejrzenia o polityczne motywacje i wyklucza spełnienie obiektywnych warunków postrzegania nominowanych jako bezstronnych i niezawisłych. Sąd Najwyższy przywołał również wyrok ETPC w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, który stwierdza, że udział w procesie powoływania sędziów organu takiego jak KRS, ukształtowanego nowelą z 2017 r., powoduje, że skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że sędzia Paweł Kołodziejski, powołany w takim trybie, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, aby uniknąć naruszenia standardów konstytucyjnych i konwencyjnych oraz bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, powiązanie z orzecznictwem ETPC i uchwałami SN dotyczącymi niezależności sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów SN na podstawie ustawy z 2017 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej ukształtowanej ustawą z 2017 r. o zmianie ustawy o KRS, może orzekać w sprawie bez ryzyka naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział sędziego powołanego w takiej procedurze stanowi podstawę do jego wyłączenia, gdyż sąd z takim sędzią w składzie nie spełnia kryteriów niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwa procedura nominacyjna sędziego do Sądu Najwyższego, wynikająca z nowelizacji ustawy o KRS z 2017 r., prowadzi do naruszenia standardów niezależności i bezstronności sądu, co jest zgodne z orzecznictwem ETPC (sprawa Reczkowicz) i uchwałą trzech Izb SN. Taki skład sądu może być uznany za nienależytą obsadę sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) i naruszać art. 6 EKPC oraz art. 45 Konstytucji RP.
Czy okoliczność udziału w wadliwej procedurze nominacyjnej przed KRS stanowi automatyczny powód do wyłączenia sędziego?
Odpowiedź sądu
Sama okoliczność udziału w wadliwej procedurze nominacyjnej nie jest automatycznym powodem do wyłączenia, ale musi być uwzględniana w szerszym kontekście ochrony prawa strony do niezależnego i bezstronnego sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia art. 41 § 1 k.p.k. powinna zapewniać skuteczną ochronę prawa do sądu, co oznacza możliwość kontroli naruszenia standardu niezależności i bezstronności. Wyłączenie następuje, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności lub gdy orzekanie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. F. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Paweł Kołodziejski | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wykładnia powinna zapewniać skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, która zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziów powołuje Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. Brak spełnienia tego warunku oznacza brak statusu sędziego w rozumieniu Konstytucji RP.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwa procedura nominacyjna sędziego do Sądu Najwyższego narusza standardy niezależności i bezstronności sądu. • Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze stanowi podstawę do jego wyłączenia na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. • Sąd z udziałem sędziego powołanego w wadliwej procedurze nie spełnia kryteriów sądu ustanowionego ustawą zgodnie z art. 6 EKPC i art. 45 Konstytucji RP. • Taka sytuacja może prowadzić do naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu).
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. • powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności. • Wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd. • udział w procesie powoływania w Polsce sędziów takiego organu, jakim jest Krajowa Rada Sądownictwa, w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r. (...) powoduje, że skład orzekający, w który wchodzi osoba tak powołana na urząd sędziego, nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC.
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, powiązanie z orzecznictwem ETPC i uchwałami SN dotyczącymi niezależności sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów SN na podstawie ustawy z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i wadliwości procedur nominacyjnych, co ma ogromne znaczenie dla praworządności i jest tematem szeroko dyskutowanym publicznie.
“Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z powodu wadliwej nominacji. Czy polskie sądy są niezależne?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.