Orzeczenie · 2025-12-17

I KK 359/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-17
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sąduprocedura powołania sędziegokrajowa rada sądownictwakonstytucjaeuropejska konwencja praw człowieka

W niniejszej sprawie obrońca skazanego A.K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od udziału w rozpoznaniu sprawy, powołując się na istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego. Podstawą wniosku była wadliwa procedura powołania sędziego na urząd, z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, stwierdził, że zasługuje on na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że przepis art. 41 § 1 k.p.k. musi być interpretowany w sposób gwarantujący prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą. Wady procedury powołania sędziego SSN S.S. mogłyby prowadzić do naruszenia standardów niezależności i bezstronności, gwarantowanych przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPCz i art. 47 Karty Praw Podstawowych. Sąd uznał, że wyłączenie sędziego wyeliminuje wszelkie wątpliwości co do zapewnienia stronie prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły i niezależny sąd, a także pozwoli uniknąć potencjalnej odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach, gdzie kwestionowana jest procedura powołania sędziego, w szczególności w kontekście orzecznictwa dotyczącego niezależności i bezstronności sądownictwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wadliwa procedura powołania sędziego na urząd, w tym z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w zmienionym składzie, może stanowić podstawę do wyłączenia tego sędziego od udziału w sprawie ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwa procedura powołania sędziego może stanowić podstawę do jego wyłączenia, jeśli może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 41 § 1 k.p.k. musi być interpretowany w sposób gwarantujący prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą. Wady procedury powołania sędziego, w tym z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, mogą naruszać standardy konstytucyjne i konwencyjne, co uzasadnia wyłączenie sędziego dla zapewnienia realizacji tych standardów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
A.K. (poprzez obrońcę)

Strony

NazwaTypRola
A.K.osoba_fizycznaskazany
S.S.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Musi być interpretowany w sposób gwarantujący prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), której wadliwość procedury powołania sędziego była podstawą wniosku.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia został powołany na urząd w wyniku wadliwej procedury z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa. • Wadliwa procedura powołania sędziego może naruszać standardy niezależności i bezstronności sądu gwarantowane przez Konstytucję RP, EKPCz i Kartę Praw Podstawowych. • Wyłączenie sędziego jest konieczne dla zapewnienia stronie prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły i niezależny sąd.

Godne uwagi sformułowania

istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego • wadliwej procedury z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa • prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą • naruszenie prawa strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu kasacyjnym przez niezawisły i niezależny sąd

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

S.S.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach, gdzie kwestionowana jest procedura powołania sędziego, w szczególności w kontekście orzecznictwa dotyczącego niezależności i bezstronności sądownictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedur powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwej procedury powołania – czy to koniec problemów z praworządnością?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst