I KK 354/25

Sąd Najwyższy2025-11-07
SNKarneśrodki zabezpieczająceŚrednianajwyższy
niepoczytalnośćśrodki zabezpieczającezakład psychiatrycznykasacjaSąd Najwyższyprawo karneart. 207 k.k.art. 31 k.k.

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy podejrzanej J.K. od postanowienia utrzymującego w mocy umorzenie postępowania i orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym oraz zakazu zbliżania się i kontaktowania.

Obrońca podejrzanej J.K., oskarżonej o czyn z art. 207 § 1 k.k. i uznanej za niepoczytalną, wniósł kasację od postanowienia Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym oraz zakazu zbliżania się i kontaktowania. Kasacja zarzucała naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym nierozważenie wszystkich zarzutów zażalenia i błędną ocenę materiału dowodowego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że postępowanie kasacyjne nie służy weryfikacji ustaleń faktycznych, a zarzuty obrońcy miały charakter polemiczny ze stanem faktycznym.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę podejrzanej J.K., która została uznana za niepoczytalną (art. 31 § 1 k.k.) i popełniła czyn z art. 207 § 1 k.k. na szkodę rodziny. Postanowieniem Sądu Rejonowego postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k., a wobec podejrzanej orzeczono środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym oraz zakaz zbliżania się i kontaktowania z rodziną. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Obrońca w kasacji zarzucił sądom niższych instancji naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego, w tym art. 457 § 3 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 410 k.p.k., a także błędną ocenę materiału dowodowego i naruszenie zasady in dubio pro reo. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, podkreślając, że postępowanie kasacyjne nie jest instancją do ponownej oceny ustaleń faktycznych. Sąd uznał, że zarzuty obrońcy miały charakter polemiczny ze stanem faktycznym ustalonym przez sądy niższych instancji, a ocena dowodów była prawidłowa i oparta na solidnym materiale dowodowym, w tym opiniach biegłych. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. nie może być stawiany łącznie z obrazą art. 7 k.p.k., a zasada in dubio pro reo dotyczy wątpliwości, których sąd nie jest w stanie rozstrzygnąć, a nie wątpliwości stron co do prawidłowości rozstrzygnięcia. W związku z tym, że kasacja została oddalona, Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa koszty zastępstwa procesowego obrońcy z urzędu i zwolnił podejrzaną od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji, a Sąd Najwyższy uznał kasację za bezzasadną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty obrońcy miały charakter polemiczny ze stanem faktycznym i nie wykazały naruszenia przepisów prawa procesowego. Ocena dowodów przez sądy niższych instancji była prawidłowa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J.K.osoba_fizycznapodejrzana
A.B.osoba_fizycznaobrońca
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów

Przepisy (29)

Główne

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 31 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 93a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93b § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93d § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93g § 1

Kodeks karny

k.k. art. 99 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 99 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 39 § 2b

Kodeks karny

k.k. art. 41a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41a § 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 9

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 202

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 8

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie kasacyjne nie służy weryfikacji ustaleń faktycznych. Zarzuty obrońcy miały charakter polemiczny ze stanem faktycznym. Ocena dowodów przez sądy niższych instancji była prawidłowa i oparta na solidnym materiale dowodowym. Zasada in dubio pro reo nie została naruszona, gdyż nie wystąpiły wątpliwości, których sąd nie byłby w stanie rozstrzygnąć.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego przez sądy niższych instancji. Błędna ocena materiału dowodowego. Naruszenie zasady in dubio pro reo. Niewłaściwe rozpoznanie zarzutów apelacji i zażalenia. Brak podstaw do orzeczenia środków zabezpieczających.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie kasacyjne w sprawach karnych nie służy weryfikowaniu ustaleń faktycznych zarzuty stanowią w swej istocie polemikę ze stanem faktycznym ustalonym przez Sąd pierwszej instancji art. 5 § 2 k.p.k. dotyczy wątpliwości, które ma i nie jest w stanie rozstrzygnąć sąd rozpoznający sprawę, nie zaś wątpliwości którejś ze stron co do prawidłowości rozstrzygnięcia myślenie, a co jest jego bezpośrednią konsekwencją działania J.K., są zdominowane przez chorobę w postaci uporczywych zaburzeń urojeniowych

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczeń postępowania kasacyjnego, zasady in dubio pro reo oraz zasad orzekania środków zabezpieczających w sprawach osób niepoczytalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby niepoczytalnej i zastosowania środków zabezpieczających.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych związanych z postępowaniem kasacyjnym i stosowaniem środków zabezpieczających wobec osób niepoczytalnych, co jest istotne dla prawników karnistów.

Sąd Najwyższy: Kasacja nie jest miejscem na kwestionowanie faktów. Kluczowe zasady postępowania karnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 354/25
POSTANOWIENIE
Dnia 7 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
J.K.
podejrzanej o czyn z art. 207 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 7 listopada 2025 r.
kasacji wniesionej przez obrońcę podejrzanej
od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt IV Kz 839/24,
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu
z dnia 6 grudnia 2024 r., sygn. akt VI K 550/24,
p o s t a n o w i ł:
1.
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2.
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. K.C. (Kancelaria Adwokacka w P.), obrońcy podejrzanej J.K. wyznaczonego z urzędu, 885,60 (słownie osiemset osiemdziesiąt pięć 60/100) złotych, w tym 23% VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji;
3.
zwolnić podejrzaną J.K. od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego.
[WB]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2024 r., sygn. akt VI K 550/24, Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, uznał, że podejrzana J.K. będąc w stanie niepoczytalności określonej w art. 31 § 1 k.k. popełniła zarzucony jej czyn zabroniony stanowiący przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. na szkodę męża i trójki małoletnich dzieci, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw z art. 31  § 1 k.k umorzył postępowanie oraz na podstawie art. 93a § 1 pkt 4 k.k., art. 93b § 1 k.k., art. 93 pkt 1 k.k., art. 93d
§ 1 k.k.
i art. 93g § 1 k.k. orzeł wobec podejrzanej środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Ponadto na podstawie art. 99
§ 1
i 2 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b i art. 41a § 1 i § 4 k.k. orzekł wobec podejrzanej tytułem środka zabezpieczającego zakaz zbliżania się do T.K. oraz małoletnich J.E. i T.K. na odległość mniejszą niż 20 metrów oraz zakaz kontaktowania się z nimi.
Powyższe orzeczenia zaskarżył w całości obrońca podejrzanej. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu Sądu pierwszej naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia oraz błąd w ustaleniach faktycznych.
Po rozpoznaniu zażalenia obrońcy podejrzanej Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt IV Kz 839/24, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego.
Kasację od wyroku Sądu drugiej instancji wniósł obrońca J.K. podnosząc zarzuty naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:
1.
art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozważenie i nieustosunkowanie się przez Sąd Okręgowy do wszystkich zarzutów i wniosków zażalenia, a jedynie zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ogólnych ocen dotyczących rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji;
2.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd Okręgowy uchybień w postanowieniu Sądu pierwszej instancji i wydaniu orzeczenia nadal obarczonego uchybieniami wynikającymi z dokonania przez Sąd pierwszej instancji oceny materiału dowodowego, przede wszystkim przyjęciu jako własnych ustaleń i ocen dowodów poczynionych przez Sąd pierwszej instancji, mimo że ustalenia te były błędne albowiem sprzeczne z dowodami zgromadzonymi w sprawie i oparte na ich dowolnej ocenie, dokonane przy tym z naruszeniem zasady
in dubio pro reo
, jak również nieopartej na całokształcie dowodów, przy uwzględnieniu wyłącznie okoliczności niekorzystnych dla podejrzanej i nie wzięcie pod uwagę tych, które świadczą na jej korzyść, poprzez błędne przyjęcie, że podejrzana J.K. dopuściła się zarzucanego jej czynu w sposób przyjęty przez Sąd pierwszej instancji a następnie przez Sąd drugiej instancji, pomimo iż zebrany materiał przeczy przyjętej wersji zdarzenia przez Sąd pierwszej instancji i nieuzasadnienie przez Sąd pierwszej w tym zakresie stanowiska na podstawie jakich dowodów przyjął w tym zakresie rozstrzygnięcie,
3.
art. 433 k.p.k. w zw. z art. 457 k.p.k. polegające na nienależytym rozpoznaniu przez Sąd drugiej instancji zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy podejrzanej tj. zarzutu naruszenia art. 410 k.p.k. i art. 4 i art. 7 w zw. z  art. 5 k.p.k. i utrzymaniem przez Sąd Okręgowego w mocy orzeczenia w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw, gdyż prawidłowo przeprowadzona kontrola odwoławcza powinna skutkować ustaleniem, iż orzekając Sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zebranych w niniejszym postępowaniu oraz stan zdrowia J.K. nie uzasadnia orzeczenia względem niej jakiegokolwiek środka zabezpieczającego, w szczególności w postaci umieszczenia jej w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym oraz brak jest podstaw do orzeczenia jakiegokolwiek środka karnego, w szczególności w postaci zakazu zbliżania się i kontaktowania się, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez stwierdzenie, iż podejrzana nie popełniła zarzucanego jej czynu oraz uchylenie środka zabezpieczającego oraz środka karnego, względnie uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz było wynikiem dokonania pobieżnej kontroli odwoławczej;
4.
art. 433 k.p.k. w zw. z art. 457 k.p.k. polegające na nienależytym rozpoznaniu przez Sąd drugiej instancji zarzutów podniesionych w zażaleniu obrońcy podejrzanej tj. zarzutu naruszenia art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. i art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. i art. 6 k.p.k. i art. 9 k.p.k. i art. 170 § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.k. i art. 410 k.p.k. i utrzymaniem przez Sąd Okręgowy w mocy orzeczenia w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw, gdyż prawidłowo przeprowadzona kontrola odwoławcza powinna skutkować ustaleniem, iż Sąd pierwszej instancji wydając postanowienie w sposób nieuprawniony nie rozpoznał i nie przeprowadził wniosków dowodowych zgłoszonych przez podejrzaną nawet z urzędu w niniejszej sprawie, zmierzających do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i naruszenie tym samym prawa do obrony podejrzanej, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez stwierdzenie, iż podejrzana nie popełniła zarzucanego jej czynu oraz uchylenie środka zabezpieczającego oraz środka karnego, względnie uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz było wynikiem dokonania pobieżnej kontroli odwoławczej;
5.
art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. i art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. i art. 6 k.p.k. i art. 9 k.p.k. i art. 170 § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.k. i art. 410 k.p.k. i art. 202 k.p.k. polegające na nieuzasadnionym oddaleniu przez Sąd odwoławczy wniosku obrońcy zgłoszonego w postępowaniu odwoławczym o powołanie biegłych psychiatrów celem oceny aktualnego stanu zdrowia podejrzanej zgłoszonego na rozprawie w dniu 24 lutego 2025 r. zmierzających do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i naruszenie tym samym prawa do obrony podejrzanej;
6.
art. 433 k.p.k. w zw. z art. 457 k.p.k. polegające na nienależytym rozpoznaniu przez Sąd drugiej instancji zarzutów podniesionych w zażaleniu podejrzanej tj. zarzutu naruszenia art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k. i utrzymaniem przez Sąd Okręgowy w mocy orzeczenia w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw, gdyż prawidłowo przeprowadzona kontrola odwoławcza powinna skutkować ustaleniem, iż brak jest właściwego uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym zaawansowania choroby psychicznej podejrzanej w kontekście podstaw stosowania środków zabezpieczających, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez stwierdzenie, iż podejrzana nie popełniła zarzucanego jej czynu oraz uchylenie środka zabezpieczającego oraz środka karnego, względnie uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz było wynikiem dokonania pobieżnej kontroli odwoławczej;
7.
art. 433 k.p.k. w zw. z art. 457 k.p.k. polegające na nienależytym rozpoznaniu przez Sąd drugiej instancji zarzutów podniesionych w zażaleniu podejrzanej, tj. zarzutu naruszenia art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. i utrzymaniem przez Sąd Okręgowy w mocy orzeczenia w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw, gdyż prawidłowo przeprowadzona kontrola odwoławcza powinna skutkować ustaleniem, iż podejrzana nie popełniła zarzucanego jej czynu na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez stwierdzenie, iż podejrzana nie popełniła zarzucanego jej czynu oraz uchylenie środka zabezpieczającego oraz środka karnego, względnie uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz było wynikiem dokonania pobieżnej kontroli odwoławczej;
8.
art. 433 k.p.k. w zw. z art. 457 k.p.k. polegające na nienależytym rozpoznaniu przez Sąd drugiej instancji zarzutów podniesionych w zażaleniu podejrzanej tj. zarzutu naruszenia art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. i utrzymaniem przez Sąd Okręgowy w mocy orzeczenia w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw, gdyż prawidłowo przeprowadzona kontrola odwoławcza powinna skutkować ustaleniem, iż zarzucany podejrzanej czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez stwierdzenie, iż zarzucany podejrzanej czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego oraz uchylenie środka zabezpieczającego oraz środka karnego, względnie uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz było wynikiem dokonania pobieżnej kontroli odwoławczej;
9.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 i 2 k.p.k. polegające na nienależytym rozpoznaniu przez Sąd drugiej instancji zarzutów podniesionego w apelacji obrońcy podejrzanej, tj. zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez błędne przyjęcie, że podejrzana J.K. dopuściła się zarzucanego jej czynu, a także by stan zdrowia J.K. uzasadniał orzeczenie względem niej środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia jej w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym oraz środka karnego w postaci zakazu zbliżania się oraz kontaktowania, podczas gdy okoliczności ujawnione w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji przemawiają za przyjęciem braku winy podejrzanej oraz w świetle aktualnego stanu zdrowia podejrzanej brak jest przesłanek do orzeczenia jakiegokolwiek środka zabezpieczającego, w szczególności poprzez umieszczenie J.K. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym oraz brak jest przesłanek do orzeczenia jakiegokolwiek środka karnego, w postaci zakazu kontaktowania się i zakazu zbliżania się, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez stwierdzenie, iż podejrzana nie popełniła zarzucanego jej czynu oraz uchylenie środka zabezpieczającego oraz środka karnego, względnie uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz było wynikiem dokonania pobieżnej kontroli odwoławczej;
10.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nie zastosowanie zasady
in dubio pro reo
i nie rozstrzygnięcie przez Sąd Okręgowy wszelkich wątpliwości na korzyść podejrzanej J.K., w szczególności na niedostrzeżeniu przez Sąd Okręgowy uchybień w postanowienia Sądu I instancji i wydaniu orzeczenia nadal obarczonego uchybieniami wynikającymi z dokonania przez Sąd I instancji oceny materiału dowodowego, a przede wszystkim przyjęciu jako własnych ustaleń i ocen dowodów poczynionych przez Sąd I instancji, mimo że ustalenia te były błędne
albowiem sprzeczne z dowodami zgromadzonymi w sprawie i oparte na ich dowolnej ocenie, dokonane przy tym z naruszeniem zasady
in dubio pro reo
, jak również nieoparte na całokształcie dowodów, przy uwzględnieniu wyłącznie okoliczności niekorzystnych dla podejrzanej i nie wzięciu pod uwagę tych, które świadczą na jej korzyść, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez stwierdzenie, iż podejrzana nie popełniła zarzucanego jej czynu oraz uchylenie środka zabezpieczającego oraz środka karnego, względnie uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz było wynikiem dokonania pobieżnej kontroli odwoławczej;
11. art. 4 i 7, 5 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez dokonanie przez Sąd Okręgowy dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i bezzasadne przyjęcie, iż pozbawione są one przymiotu wiarygodności w zakresie okoliczności przemawiających na korzyść podejrzanej, a także nie odniesienie się do kluczowych dowodów na korzyść podejrzanej, w szczególności co do stanu zdrowia podejrzanej;
12.
art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez niezastosowanie zasady
in dubio pro reo
i nierozstrzygnięcie przez Sąd Okręgowy wszelkich wątpliwości na korzyść podejrzanej J.K.;
13.
art 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 4 i art. 5 i art. 7 i 8 k.p.k., poprzez sporządzenie przez Sąd Okręgowy uzasadnienia postanowienia niezgodnie z wymogami ustawy, w sposób lakoniczny oraz pobieżny, przyjmując za podstawę tylko i wyłącznie okoliczności przemawiające za prawidłowością wersji przyjętej przez Sąd pierwszej instancji, przy jednoczesnym zaniechaniu rozważenia okoliczności wersji przeciwnej i okoliczności oraz dowodów korzystnych dla podejrzanej, a także wątpliwości wynikających z materiału dowodowego na korzyść podejrzanej.
Formułując przytoczone zarzuty obrońca wniósł o:
1.
uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu w całości
‎
i poprzedzającego go postanowienia Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto
‎
i Wilda w Poznaniu w całości i przekazanie sprawy w całości Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania;
2.
ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego
‎
w Poznaniu w całości i przekazanie w całości sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania;
3.
zasądzenie na rzecz ustanowionego obrońcy z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej podejrzanej z urzędu związanych z obroną z urzędu podejrzanej
‎
w postępowaniu kasacyjnym, które to koszty nie zostały zapłacone przez podejrzaną w całości lub w części według norm przepisanych;
4.
nieobciążanie podejrzanej kosztami postępowania kasacyjnego w całości,
‎
w przypadku uznania kasacji za niezasadną.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie należy przypomnieć autorowi nadzwyczajnego środka zaskarżenia, że postępowanie kasacyjne w sprawach karnych nie służy weryfikowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w Sądzie pierwszej instancji, co jak trafnie zwrócił uwagę prokurator w odpowiedzi na kasację, ma miejsce na gruncie analizowanej sprawy. Obrońca w swoim stanowisku próbuje bowiem nakłonić Sąd Najwyższy jako swego rodzaju trzecią instancję do dokonania ponownej kontroli o charakterze instncyjnym.
Ponadto Skarżący nie podnosi w treści nadzwyczajnego środka zaskarżenia żadnych konkretnych argumentów, które miałyby stanowić uzasadnienie stwierdzenia, że Sąd Okręgowy w Poznaniu dopuścił się naruszeń przepisów prawa procesowego. Podniesione przez obrońcę podejrzanej J.K. w nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzuty stanowią w swej istocie polemikę ze stanem faktycznym ustalonym przez Sąd pierwszej instancji. Uzasadnienie zarzutów kasacji zawiera ogólniki, które koncentrują się wokół dwóch zasadniczych kwestii. Skarżący porusza bowiem w rzeczywistości w kasacji – wspomniany już błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji i zaaprobowanych przez Sąd odwoławczy oraz rozpoznanie sprawy z pominięciem zasady
in dubio pro reo.
Mając to na uwadze Sąd Najwyższy odniósł się do zarzutów obrońcy zbiorczo.
Analiza wniesionych w sprawie środków zaskarżenia, orzeczeń Sądów pierwszej i drugiej instancji, a także zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, doprowadziła Sąd Najwyższy do wniosku, że niezasadne są twierdzenia obrońcy zawarte w kasacji, jakoby Sąd odwoławczy nieprawidłowo przyjął i uznał za swoje ustalenia faktyczne i poprzedzającą je ocenę dowodów, dokonane przez Sąd pierwszej instancji.
Ustalenia te w żadnym razie nie były sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie
‎
na solidnym materiale dowodowym, który ocenił swobodnie, ale z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Opinie biegłych w analizowanej sprawie były kategoryczne. Wnioski w nich zawarte jednoznaczne. Nie pozostawiały żadnych wątpliwości. Brak również podstaw do podważania pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności zaś zeznań męża J.K. Zasadnie zatem Sąd odwoławczy zaakceptował, utrzymując w mocy orzeczenie Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu. Wyczerpująco odniósł się do zarzutów sformułowanych w zażaleniu obrońcy. Stąd brak podstaw do kontestowania uzasadnienia rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji. Twierdzenia obrońcy, jakoby podejrzana nie popełniła zarzucanego jej czynu, dlatego brak jest podstaw do orzeczenia wobec niej najbardziej dolegliwego środka zabezpieczającego są gołosłowne i w zasadzie niczym niepoparte. Trafnie zwraca bowiem uwagę Sąd odwoławczy w uzasadnieniu, że wypowiedzi podejrzanej w toku postępowania sądowego, motywacja jej działań oraz treść licznych pism procesowych kierowanych do Sądu tylko utwierdziły w przekonaniu, że myślenie, a co jest jego bezpośrednią konsekwencją działania
J.K., są zdominowane przez chorobę w postaci uporczywych zaburzeń urojeniowych. J.K. jest całkowicie bezkrytyczna wobec tego jak zachowała się wobec swoich najbliższych, a przede wszystkim małoletnich dzieci, których dobro ma szczególne znaczenie. Leczenie ambulatoryjne na które zwraca uwagę obrońca, jak wynika z uznanych przez oba Sądy za wiarygodne opinii biegłych, nie przyniesie oczekiwanych rezultatów i nie zminimalizuje występującego ryzyka popełnienia przez J.K. czynów zabronionych o znacznej szkodliwości społecznej, związanych z jej chorobą psychiczną. Biegli formułując te wnioski, byli konsekwentni. Stąd też przedstawiana w toku postępowania odwoławczego informacja o zgłoszeniu się przez podejrzaną do poradni zdrowia psychicznego w dniu 12 lutego 2025 r. i deklaracja przyjmowania zaordynowanych leków nie miały wpływu na decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Ponadto, słusznie zwrócił uwagę także Sąd odwoławczy w swym uzasadnieniu, że mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie opinie biegłych psychiatrów i psychologa, uwzględniły oprócz danych o stanie psychicznym badanej, także jej sytuację życiową i stan rodzinny. Dokumenty te były również aktualne w momencie orzekania przez Sąd odwoławczy, ponieważ od czasu wydania ostatniej minęły zaledwie 3 miesiące.
Twierdzenia zaprzeczające zasadności rozstrzygnięć Sądów obu instancji wysuwane przez obrońcę mają zatem czysto polemiczny charakter, wynikający z kierunku owych rozstrzygnięć – na niekorzyść J.K. Ponadto w istocie swej nie uzasadniają, jak już wcześniej nadmieniono, podnoszonego w treści zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, a kwestionują ustalony w sprawie stan faktyczny.
Odnosząc się natomiast do twierdzeń Skarżącego wskazujących na naruszenie przez Sąd drugiej instancji zasady
in dubio pro reo
należy przypomnieć w tym miejscu autorowi kasacji, zwłaszcza w kontekście przywołanego łącznie z art. 7 k.p.k. rażącego naruszenia przepisu art. 5 § 2 k.p.k., co wielokrotne stwierdzał Sąd Najwyższy w swoich judykatach, że „art. 5 § 2 k.p.k. dotyczy wątpliwości, które ma i nie jest w stanie rozstrzygnąć sąd rozpoznający sprawę, nie zaś wątpliwości którejś ze stron co do prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez ten sąd.” (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2024 r., III KK 70/24). Ponadto jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia z dnia 14 lipca 2022 r., II KK 263/22 „zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. nie może być stawiany łącznie z obrazą art. 7 k.p.k., a to z tego powodu, iż naruszenie zasady
in dubio pro reo
możliwe jest jedynie wtedy, gdy sąd w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe i w sposób zgodny z art. 7 k.p.k. ocenił zgromadzone dowody, a pomimo tego, z dowodów uznanych za wiarygodne, nadal wynikają co najmniej dwie równoprawne wersje faktyczne i organ procesowy rozstrzyga niedające się usunąć wątpliwości, niezgodnie z kierunkiem określonym w przepisie art. 5 § 2 k.p.k.”. W realiach przedmiotowej sprawy, wobec obszerności zgromadzonego materiału dowodowego, do takiej sytuacji nie doszło. Sądy pierwszej i drugiej instancji rzetelnie i wyczerpująco wykazały, przytaczając okoliczności i dowody, które nakazywały uznać sprawstwo J.K. w zakresie popełnienia zarzuconego jej czynu.
Z tych wszystkich względów kasacja została uznana za oczywiście bezzasadną i oddalona na posiedzeniu, o którym stanowi art. 535 § 3 k.p.k., a zwalniając podejrzaną J.K. od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego kierowano się treścią art. 624 § 1 k.p.k. (przemawia za tym stan majątkowy podejrzanej, fakt jej pobytu w zakładzie psychiatrycznym i w związku z tym nieosiąganie dochodów, a wreszcie względy słuszności).
Jednocześnie Sąd Najwyższy uwzględnił zasadny wniosek obrońcy z urzędu podejrzanej J.K. i zasądził mu stosowną kwotę z tytułu sporządzenia i wniesienia kasacji.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w części dyspozytywnej postanowienia.
SSN (Tomasz Arymiuk)
[WB]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI