I KK 349/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanej E.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, uznając ją za oczywiście bezzasadną.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy E.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu skazujący E.K. za podrobienie weksla. Obrońca zarzucił m.in. rażącą obrazę prawa procesowego, w tym orzekanie mimo umorzenia postępowania w tej samej sprawie, rozpoznanie sprawy pod nieobecność obowiązkowego obrońcy oraz nierzetelną kontrolę instancyjną. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując na brak tożsamości postępowań, brak naruszenia prawa do obrony oraz prawidłową ocenę dowodów i opinii biegłych przez sądy niższych instancji.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej E.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. II AKa 155/24, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. III K 202/22. Sąd Okręgowy skazał E.K. m.in. za podrobienie weksla in blanco poprzez nakreślenie na nim podpisu męża i puszczenie go w obieg, działając na szkodę męża. Obrońca skazanej zarzucił w kasacji rażącą obrazę prawa procesowego, w tym art. 439 § 1 pkt 8 i 9 k.p.k. (orzekanie mimo umorzenia postępowania w tej samej sprawie), art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (rozpoznanie sprawy pod nieobecność obowiązkowego obrońcy) oraz art. 433 § 2 k.p.k. i inne przepisy dotyczące kontroli instancyjnej. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wskazał, że kasacja nie służy ponownej kontroli instancyjnej ani weryfikacji ustaleń faktycznych. Odnosząc się do zarzutu umorzenia postępowania, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zachodziła przeszkoda procesowa z art. 17 § 1 k.p.k., gdyż postępowania dotyczyły innych czynów i innych kręgów podmiotów. W kwestii nieobecności obrońcy, Sąd Najwyższy uznał, że nie doszło do naruszenia prawa do obrony, ponieważ na rozprawie nie dokonywano czynności dowodowych, a jedynie uprzedzono o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej. Sąd Najwyższy uznał również za niezasadny zarzut dotyczący nierzetelnej kontroli instancyjnej, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo odniósł się do oceny opinii biegłych psychiatrów i biegłego z zakresu badań dokumentów, a zarzuty obrońcy były ogólnikowe i nie wykazywały konkretnych nieprawidłowości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowania dotyczą różnych czynów podmiotowo i przedmiotowo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w badanej sprawie nie zaistniała przeszkoda procesowa z art. 17 § 1 k.p.k., ponieważ postępowania dotyczyły innego czynu, a skazana w jednym postępowaniu występowała jako osoba pokrzywdzona, a w drugim jako sprawca. Brak tożsamości czynów i kręgu podmiotów wyklucza kontynuację umorzonego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.K. (poprzednio S.) | osoba_fizyczna | skazana |
| P.S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| R.B. | osoba_fizyczna | zleceniodawca czynu |
Przepisy (28)
Główne
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 310 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 310 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 310 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 60 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 60 § 6
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 196 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 526 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 532 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 399
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak tożsamości postępowań w kontekście zarzutu umorzenia. Brak naruszenia prawa do obrony przy zmianie kwalifikacji prawnej czynu. Prawidłowa ocena opinii biegłych przez sądy niższych instancji. Kasacja nie jest środkiem do ponownej kontroli instancyjnej ani weryfikacji ustaleń faktycznych.
Odrzucone argumenty
Orzekanie mimo umorzenia postępowania w tej samej sprawie. Rozpoznanie sprawy pod nieobecność obowiązkowego obrońcy. Nierzetelna kontrola instancyjna wyroku Sądu Okręgowego. Błędy w ocenie opinii biegłych.
Godne uwagi sformułowania
kasacja będąc nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia nie inicjuje kolejnej kontroli instancyjnej wyroku Sądu meriti. Nie służy też weryfikacji ustaleń faktycznych, ani też „apelacyjnej” ocenie wydanego przez Sąd odwoławczy w następstwie przeprowadzonej kontroli odwoławczej prawomocnego i przez to korzystającego z domniemania zasadności, orzeczenia. jej podstawą, obok bezwzględnych przyczyn odwoławczych wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., może być tylko „inne rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku”. Tych – szeroko rozważanych przez Sąd Apelacyjny - uwarunkowań związanych z różnorodnością obu postępowań nie dostrzega skarżący, co czyni jego twierdzenia całkowicie dowolnymi. Skoro w tym dniu nie dokonano żadnych czynności dowodowych, to nie doszło do naruszenia prawa oskarżonej do obrony.
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kasacji, w szczególności w zakresie zarzutów obrazy prawa procesowego, tożsamości postępowań oraz prawa do obrony w kontekście zmiany kwalifikacji prawnej czynu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w kasacji; nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych w postępowaniu karnym, takich jak zakres kontroli kasacyjnej i prawo do obrony, co jest interesujące dla prawników procesualistów.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy kasacja to druga instancja? Kluczowe zasady postępowania karnego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KK 349/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 listopada 2025 r., sprawy E.K. (poprzednio S.) skazanej za czyn z art. 310 § 1 k.k. i innych z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej, od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2024 r., II AKa 155/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2024 r., III K 202/22, p o s t a n o w i ł 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć skazaną E.K. (poprzednio S.) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 stycznia 2024, w sprawie III K 202/22, uznał m.in. oskarżoną E.K. za winną popełnienia czynu polegającego na tym, że w bliżej nieokreślonym dniu, w drugiej połowie 2015 r. w W., działając na polecenie R.B. podrobiła dokument uprawniający do otrzymania sumy pieniężnej w postaci weksla in blanco poprzez nakreślenie na nim podpisu swojego męża P.S., który to weksel puściła następnie w obieg, przekazując go R.B., czym działała na szkodę P.S., tj. czynu z art. 310 § 1 k.k. i art. 310 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 310 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 60 § 2 i § 6 pkt 2 k.k. wymierzył jej karę roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności. Od tego wyroku apelacje wnieśli obrońcy oskarżonej. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - sygn. II AKa 155/24 - wyrok z dnia 5 grudnia 2024, II Aka 155/24, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Wyrok sądu odwoławczego został w całości zaskarżony przez skazaną E.K. przez jej obrońcę, który zarzucił w kasacji: 1/ rażącą obrazę prawa procesowego określoną w art. 439 § 1 pkt 8 i 9 k.p.k., polegającą na tym, iż w niniejszej sprawie Sądy obu instancji orzekały mimo, iż post ępowanie dotyczą ce to żsamych - pod względem tak podmiotowym jak i przedmiotowym — czyn ó w zostało prawomocnie umorzone przez Prokuratora i nie zostało podjęte, wobec czego nastąpiło wygaśnięcie prawa do oskarżania; 2/ rażącą obrazę art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. poprzez rozpoznanie przez Sąd Okręgowy niniejszej sprawy na rozprawie w dniu 18 grudnia 2023 roku pod nieobecność obrońcy skazanej, kt ó rego obecność była obowiązkowa, mimo iż na tej rozprawie Sąd ten uprzedził o mo żliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego E.K. ; 3/ rażącą obrazę prawa procesowego, kt ó ra mogła mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to znaczy art. 433 § 2 k.p.k., art. 437 § 1 i 2 k.p.k., art. 438 punkt 1, 2 i 3 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w związku z art. 2 § 2, art. 4, art. 5 § 2 k.p.k., art. 7, art. 196 § 3 k.p.k., art. 201 k.p.k., art. 410 i art. 424 § 1 punkt 1 k.p.k. polegającą na nietrafnej kontroli instancyjnej wyroku Sądu Okręgowego, przejawiającej się w: - niewłaściwym uznaniu, iż Sąd Okręgowy oparł się na ca łokształcie materiału dowodowego sprawy, ocenił go w spos ó b zgodny z przepisami prawa procesowego, zaś zebrany w sprawie materiał dowodowy wykluczał inne rozstrzygnięcie niż Sądu meriti; - niezasadnym przyjęciu, iż Sąd Okręgowy nie obraził zasady obiektywizmu, zasady in dubio pro reo oraz zasady swobodnej oceny dowod ó w przypisując skazanej sprawstwo zarzucanego jej czynu; - nietrafnej ocenie oparcia się przez Sąd meriti na opiniach biegłych: lekarzy psychiatr ó w oraz biegłego z zakresu technicznych badań dokument ó w, kt ó re to opinie budziły wątpliwości co do wiedzy biegłych, zwłaszcza w zakresie metodologii badań oraz nie był y pe łne i jasne, w szczeg ó lności wobec okoliczności ujawnionych przed Sądem I instancji. W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu i umorzenie postępowania bądź przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w I instancji. Nadto, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. wniósł o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2024 r. sygn. akt III K 202/22, kt ó rego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia niniejszej kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Tak tylko można ocenić podniesione w niej zarzuty. Przed przystąpieniem do wskazania powodów tej oceny należy zauważyć dwie podstawowe kwestie, których znaczenie najwyraźniej nie zostało docenione, a nawet dostrzeżone, przez autora kasacji. Po pierwsze to, że kasacja będąc nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia nie inicjuje kolejnej kontroli instancyjnej wyroku Sądu meriti. Nie służy też weryfikacji ustaleń faktycznych, ani też „apelacyjnej” ocenie wydanego przez Sąd odwoławczy w następstwie przeprowadzonej kontroli odwoławczej prawomocnego i przez to korzystającego z domniemania zasadności, orzeczenia. Po drugie, jej podstawą, obok bezwzględnych przyczyn odwoławczych wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., może być tylko „inne rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku”. Obydwie wymagane cechy tej ostatniej podstawy kasacji ma wykazać skarżący (art. 526 § 1 k.p.k.),przy czym ma to uczynić konkretną, odnoszącą się do zaszłości danej sprawy, argumentacją. Nie wystarcza więc sama deklaracja o spełnieniu tego warunku. Odnosząc się do pierwszego zarzutu kasacji, to analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na stwierdzenie, że Sąd II instancji odniósł się do niego w prawidłowy, to jest rzetelny i wnikliwy sposób na s. 14-15 tegoż uzasadnienia, gdzie stwierdził słusznie, że w badanej sprawie nie zaistniała przeszkoda procesowa opisana w art. 17 § 1 pkt 7, 9 lub 11 k.p.k. Postępowania dotyczyły bowiem innego czynu. W pierwszym postępowaniu skazana występowała jako osoba pokrzywdzona, a w drugim postępowaniu występowała jako sprawca. Inny krąg podmiotów, inny kierunek ich działania przemawiają za brakiem tożsamości obu czynów. Prowadzone w tej sprawie postępowanie przygotowawcze nie było zatem kontynuacją postępowania wcześniej zakończonego, co do którego nie podjęto decyzji o jego podjęciu. Tych – szeroko rozważanych przez Sąd Apelacyjny - uwarunkowań związanych z różnorodnością obu postępowań nie dostrzega skarżący, co czyni jego twierdzenia całkowicie dowolnymi. Nie ma zatem potrzeby powtarzać, za Sądem odwoławczym tych samych argumentów, które świadczą o bezzasadności prezentowanych w kasacji w związku z tym zarzutem twierdzeń. Jeśli chodzi o kolejny zarzut kasacji , to Sąd II instancji odniósł się do kwestii nieobecności obrońcy oskarżonej na rozprawie w dniu 18.11.2023 r. niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacjach. Potwierdził, że udział obrońcy był obowiązkowy. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu, że skoro w tym dniu nie dokonano żadnych czynności dowodowych, to nie doszło do naruszenia prawa oskarżonej do obrony. Na tym terminie rozprawy Sąd jedynie uprzedził skazaną o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej, nie stanowiło to jednak żadnego novum, gdyż taka możliwość wynikała z pierwszego wydanego w tej sprawie orzeczenia, które zostało następnie uchylone. W takich sytuacjach orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że nawet jeśli sąd nie uprzedza o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu, to nie narusza art. 399 k.p.k. Taka zmiana nie stanowi zaskoczenia dla stron postępowania i nie narusza zasady lojalności procesowej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14.07.2021 r., III KK 228/21, Lex nr 3305232). Niezasadny jest również trzeci zarzut, z którego wynika, że Sąd II instancji nie rozpoznał w sposób prawidłowy zarzutów apelacyjnych i nienależycie uzasadnił swoje stanowisko. Tymczasem na s. 20-22 uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd II instancji odniósł się do oceny opinii sądowo-psychiatrycznej i podzielił jej ocenę dokonaną przez Sąd I instancji. Biegłe stwierdziły brak podstaw do przyjęcia, że skazana wykazywała zespół stresu pourazowego. Pobicie przez męża doprowadziło do jej lekkiego uszczerbku na zdrowiu. Taki stan fizyczny nie wywołuje tak daleko idących skutków dla psychiki człowieka. Opinia była pełna, jasna i niesprzeczna wewnętrznie. Skarżący nie sformułował żadnych argumentów merytorycznych podważających prawidłowość wydanej opinii. Stwierdził przyjęcie niewłaściwej metodologii przez biegłych, ale nie wyjaśnił tego w kasacji. Sposób rozważenia wskazanego zarzutu apelacji żadną – faktyczną i normatywną miarą – nie można uznać za rażąco uchybiający wymaganym zasadom przeprowadzenia kontroli odwoławczej, nie mówiąc już o tym, aby je rażąco i z możliwością istotnego wpływu na treść wyroku naruszał, a przecież dopiero wtedy mogłoby to stanowić skuteczną podstawę zarzutu kasacji. Przyjęta przez biegłego metodologia została także podważona w zarzucie dotyczącym opinii biegłego badającego autentyczność pisma (autora ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań technicznych dokumentów). Oprócz ogólnych sformułowań o nieprawidłowości, obrońca nie wyjaśnił na czym konkretnie opiera ten zarzut, jakich nieprawidłowości dopuścił się biegły. Sąd II instancji odniósł się do oceny tej opinii na s. 23-24 uzasadnienia i jej prawidłowość nie budzi wątpliwości. Pomimo sformułowania zarzutu trzeciego jako dotyczącego również naruszenia art. 4 i 410 k.p.k. w uzasadnieniu kasacji znalazło się tylko odniesienie do obu wymienionych wcześniej opinii biegłych. Dlatego powyższe rozważenie sposobu przeprowadzenia ich kontroli wyczerpuje rozpoznanie tego zarzutu. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [WB] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI