I KK 346/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wstrzymał wykonanie części wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu dotyczącej kary łącznej, uznając ją za wadliwą i skutkującą pogorszeniem sytuacji skazanego.
Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski skazanego A.K. i jego obrońcy o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który zmieniał wyrok łączny Sądu Okręgowego w Zielonej Górze. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, skutkujące orzeczeniem kary łącznej w wyższym wymiarze niż w pierwszej instancji, mimo apelacji obrońcy. Sąd Najwyższy uznał, że wstrzymanie wykonania części wyroku dotyczącej kary łącznej jest uzasadnione ze względu na jej wadliwość i potencjalne pokrzywdzenie skazanego.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego A.K. i jego obrońcy o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt II AKa 108/24, który zmieniał wyrok łączny Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 18 marca 2024 r., sygn. akt II K 11/24. Kasacja wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego zarzucała m.in. rażące naruszenie art. 434 § 1 k.p.k., polegające na uchyleniu części wyroku łącznego i orzeczeniu nowej kary łącznej w wymiarze 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, co skutkowało pogorszeniem sytuacji skazanego w stosunku do wyroku Sądu I instancji. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym poglądzie, że wstrzymanie wykonania orzeczenia powinno nastąpić, gdy uwzględnienie kasacji jest prawdopodobne, a wykonanie wyroku może prowadzić do nieodwracalnej dolegliwości, postanowił wstrzymać wykonanie wyroku Sądu Apelacyjnego w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2, dotyczącego kary łącznej. Sąd uznał, że orzeczenie tej kary w wyższym wymiarze było wadliwe i skutkowało pogorszeniem sytuacji skazanego, co zostało przyznane nawet przez Sąd Apelacyjny. W odniesieniu do wniosku o uwzględnienie kasacji w całości na posiedzeniu, Sąd Najwyższy wskazał na dyskusyjność tezy o oczywistej zasadności całej kasacji, która podnosiła również zarzut niewspółmierności kary i postulowała uchylenie części umarzającej postępowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wstrzymanie wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją powinno nastąpić w przypadku, gdy wstępny ogląd sprawy prowadzi do wniosku, że uwzględnienie skargi jest w znacznym stopniu prawdopodobne, a wykonywanie prawomocnego orzeczenia może prowadzić do pokrzywdzenia skazanego, powodując dla niego poważną i nieodwracalną dolegliwość.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy opiera się na swojej utrwalonej praktyce orzeczniczej, zgodnie z którą wstrzymanie wykonania wyroku jest dopuszczalne i celowe, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, a dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wyrządzić skazanemu nieodwracalną szkodę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wstrzymanie wykonania orzeczenia
Strona wygrywająca
A.K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wstrzymania wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją.
k.p.k. art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius, który został naruszony poprzez orzeczenie kary łącznej w wyższym wymiarze niż w pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przesłanek kasacji, w tym zarzutu rażącej niewspółmierności kary.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w zakresie kary łącznej jest uzasadnione ze względu na jej wadliwość i skutkowanie pogorszeniem sytuacji skazanego. Orzeczenie kary łącznej w wyższym wymiarze niż w pierwszej instancji, mimo apelacji obrońcy, stanowi naruszenie zakazu reformationis in peius.
Odrzucone argumenty
Kasacja w całości jest oczywiście zasadna i powinna zostać uwzględniona na posiedzeniu. Zarzut rażącej niewspółmierności kary jako podstawa kasacji.
Godne uwagi sformułowania
sytuacja skazanego okazała się mniej korzystna aniżeli ta, którą ukształtował wyrok Sądu I instancji mógł w realiach procesowych tej sprawy orzec wyłącznie karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, by nie naruszyć zakazu określonego w tym przepisie orzeczenie kary w wyższym wymiarze nastąpiło z przyczyn, które należy tłumaczyć omyłką wstępny ogląd sprawy prowadzi do wniosku, że uwzględnienie skargi jest w znacznym stopniu prawdopodobne, a wykonywanie prawomocnego orzeczenia może prowadzić do pokrzywdzenia skazanego, powodując dla niego poważną i nieodwracalną dolegliwość
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
inny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wstrzymanie wykonania orzeczeń w sprawach karnych w przypadku prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji i ryzyka pokrzywdzenia skazanego; stosowanie zakazu reformationis in peius przy wydawaniu wyroków łącznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kasacją i wyrokiem łącznym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego wykonawczego – możliwości wstrzymania wykonania kary i ochrony skazanego przed pogorszeniem jego sytuacji procesowej.
“Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie kary: czy skazany uniknie pogorszenia swojej sytuacji?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KK 346/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie A.K. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 października 2024 r., wniosków skazanego i jego obrońcy o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wstrzymać - w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 - wykonanie wobec A.K. wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt II AKa 108/24, zmieniającego wyrok łączny Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 18 marca 2024 r., sygn. akt II K 11/24. UZASADNIENIE Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt II AKa 108/24, zmieniającego wyrok łączny Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 18 marca 2024 r., sygn. akt II K 11/24, wniosła obrońca z urzędu skazanego A.K. Zaskarżyła wyrok w całości i zarzuciła m.in. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa procesowego – art. 434 § 1 k.p.k., poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku w punktach I i II w części dotyczącej objęcia karą łączną kary łącznej 9 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobec skazanego wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 29 października 2020 r. w sprawie o sygn. akt II K 33/20 i umorzenie w tym zakresie postępowania oraz zmienienie wyroku w pkt 2 (powinno być: w pkt I, jeżeli konsekwentnie posługiwać się numeracją rozstrzygnięć przyjętą przez Sąd Okręgowy w wyroku łącznym) poprzez orzeczenie kary łącznej 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności – co spowodowało, że sytuacja skazanego okazała się mniej korzystna aniżeli ta, którą ukształtował wyrok Sądu I instancji, choć apelacje złożył obrońca skazanego. Kasację poparł prokurator Prokuratury Okręgowej w Zielonej Górze, wnioskując o jej uwzględnienie jako zasadnej. Pismem adresowanym do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, przekazanym Sądowi Najwyższemu, skazany A.K. zwrócił się o wstrzymanie wykonania wyroku „do czasu wyjaśnienia sytuacji prawnej odnośnie kasacji wyroku”. Obrońca zaś pismem datowanym 12 września 2024 r. zwróciła się o uwzględnienie kasacji w całości na posiedzeniu z powodu jej oczywistej zasadności, nadto, zastrzegając, że czyni to na „wyraźną prośbę skazanego”, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wnioski o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wydanego w sprawie skazanego A.K. zasługiwały na uwzględnienie, jednak tylko w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 tego wyroku. W tym punkcie Sąd ad quem połączył dwie jednostkowe kary jednego roku pozbawienia wolności i wymierzył A.K. karę łączną jednego roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. To właśnie orzeczenie było wadliwe i skutkowało pogorszeniem sytuacji skazanego wobec tej ukształtowanej wyrokiem Sądu I instancji, co przyznał w uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny. Wskazał, że „mógł w realiach procesowych tej sprawy orzec wyłącznie karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, by nie naruszyć zakazu określonego w tym przepisie” (chodzi o art. 434 § 1 k.p.k.) oraz że orzeczenie kary w wyższym wymiarze nastąpiło „z przyczyn, które należy tłumaczyć omyłką”. Sąd Najwyższy niejednokrotnie wyrażał pogląd, że wstrzymanie wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją powinno nastąpić w przypadku, gdy wstępny ogląd sprawy prowadzi do wniosku, że uwzględnienie skargi jest w znacznym stopniu prawdopodobne, a wykonywanie prawomocnego orzeczenia może prowadzić do pokrzywdzenia skazanego, powodując dla niego poważną i nieodwracalną dolegliwość (zob. np. postanowienia: z dnia 31 lipca 2019 r., IV KK 259/19; z dnia 19 października 2020 r., III KK 328/20; z dnia 16 lutego 2021 r., III KK 424/20). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że praktycznie pewne jest uwzględnienie kasacji w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 zaskarżonego wyroku. Orzeka ono karę pozbawienia wolności w wymiarze niedopuszczalnym, którą w niemałej części skazany odbył, zatem celowe jest wstrzymanie wykonania wyroku w zakresie tego rozstrzygnięcia, które skutkuje realną dolegliwością dla skazanego, czego nie można powiedzieć o rozstrzygnięciu zawartym w pkt 1 zaskarżonego wyroku, umarzającym w określonym zakresie postępowanie o wydanie wyroku łącznego. W odniesieniu do postulowanego przez obrońcę uwzględnienia kasacji w całości na posiedzeniu należy wskazać, że dyskusyjna jest teza o oczywistej zasadności całej kasacji, która - najwyraźniej wadliwie interpretując art. 523 § 1 k.p.k. - podnosi również zarzut rażącej niewspółmierności kary, nadto postuluje uchylenie wyroku w całości, tj. również jego części umarzającej postępowanie, chociaż skarżąca przyznała, że „co do zasady zgodzić należy się również z Sądem II Instancji, iż w świetle orzecznictwa w sprawach dotyczących wydania wyroku łącznego sąd odwoławczy jest zobowiązany do badania z urzędu, czy w czasie po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji nie doszło do zmiany stanu faktycznego na skutek wykonania w całości choćby jednej z kar podlegających łączeniu, a jeżeli taką zmianę stwierdzi, ma obowiązek ją uwzględnić”. Takie postąpienie Sądu odwoławczego samoistnie nie prowadziło do naruszenia w tej sprawie art. 434 § 1 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. WB [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI