Orzeczenie · 2024-09-19

I KK 334/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-09-19
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
przywłaszczeniekasacjaSąd Najwyższyniedopuszczalnośćprawo karnepostępowanie karnenaprawienie szkody

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej M. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt VII Ka 689/23, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie z dnia 27 lutego 2023 r., sygn. akt II K 559/22. Sprawa dotyczyła oskarżonego K. K., skazanego za przywłaszczenie powierzonych kontenerów o wartości 68.708,81 zł. Sąd Rejonowy wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata oraz zasądził obowiązek naprawienia szkody w kwocie 71.291,81 zł. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, uchylając orzeczenie o naprawieniu szkody w całości, ustalając wartość przywłaszczenia na 45.805,87 zł i zobowiązując oskarżonego do częściowego naprawienia szkody w tej kwocie. Kasacja zarzucała rażącą obrazę prawa materialnego (art. 284 § 2 k.k.) oraz przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.). Sąd Najwyższy, powołując się na art. 523 § 3 k.p.k., uznał kasację za niedopuszczalną, ponieważ nie została wniesiona z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., a wyrok Sądu Okręgowego nie był wyrokiem uniewinniającym ani umarzającym postępowanie. Zmiana opisu czynu przez sąd odwoławczy, polegająca na zmniejszeniu wartości przywłaszczenia, nie stanowiła uniewinnienia, lecz jedynie eliminację części zarzutu z opisu czynu. W związku z tym, Sąd Najwyższy pozostawił kasację bez rozpoznania i obciążył oskarżycielkę posiłkową kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie dopuszczalności wniesienia kasacji na niekorzyść skazanego oraz interpretacja pojęcia 'uniewinnienia' w kontekście zmiany opisu czynu przez sąd odwoławczy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wniesieniem kasacji i nie stanowi przełomowej wykładni prawa karnego materialnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zmiana opisu czynu przez sąd odwoławczy, polegająca na zmniejszeniu wartości przywłaszczenia, stanowi uniewinnienie od części zarzutu w rozumieniu art. 523 § 3 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka zmiana opisu czynu nie stanowi uniewinnienia w rozumieniu procesowym, lecz eliminację fragmentu zarzutu z opisu czynu, a wyrok w takim przypadku pozostaje wyrokiem skazującym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedmiotem procesu jest odpowiedzialność za czyn oznaczony w akcie oskarżenia. Skazując za niektóre elementy czynu, sąd nie może uniewinnić od pozostałych, lecz eliminuje te fragmenty z opisu czynu. Taka sytuacja jest analogiczna do czynu ciągłego i prowadzi do wyroku skazującego, a nie uniewinniającego.

Czy strona postępowania może wnieść kasację na niekorzyść skazanego, jeśli wyrok nie jest uniewinniający ani umarzający postępowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniesienie kasacji na niekorzyść przez stronę postępowania jest możliwe wyłącznie w razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania, chyba że dotyczy uchybień z art. 439 k.p.k. lub jest wniesiona przez podmioty wskazane w art. 521 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 523 § 3 k.p.k., który ogranicza możliwość wniesienia kasacji na niekorzyść przez stronę postępowania do przypadków uniewinnienia lub umorzenia. W niniejszej sprawie wyrok Sądu Okręgowego nie był ani uniewinniający, ani umarzający, a zarzuty kasacji nie dotyczyły uchybień z art. 439 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie kasacji bez rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście kosztów)

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznaskazany
M. S.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
G. M. S. Z.spółkapokrzywdzony

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 284 § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

k.c. art. 659

Kodeks cywilny

k.k. art. 72 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 524 § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.k. dla wniesienia kasacji na niekorzyść skazanego.

Godne uwagi sformułowania

Nie ulega wątpliwości, że wniesienie kasacji na niekorzyść przez stronę postępowania jest możliwe wyłącznie w razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania. • Taka zmiana opisu czynu, w sytuacji gdy przewód sądowy nie dał podstaw do akceptacji w tym przedmiocie twierdzeń znajdujących swoje odzwierciedlenie w zarzucie aktu oskarżenia, nie może bowiem skutkować uniewinnieniem od tej części zarzutu, lecz wyeliminowaniem tego fragmentu z opisu czynu. • W związku z powyższym, o ile w takim wypadku w rozumieniu potocznym można by było mówić o „uniewinnieniu”, o tyle w znaczeniu procesowym mamy w tej sytuacji do czynienia z wyrokiem skazującym a nie uniewinniającym.

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności wniesienia kasacji na niekorzyść skazanego oraz interpretacja pojęcia 'uniewinnienia' w kontekście zmiany opisu czynu przez sąd odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wniesieniem kasacji i nie stanowi przełomowej wykładni prawa karnego materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie między uniewinnieniem a zmianą opisu czynu oraz analizę dopuszczalności kasacji. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Kiedy zmiana opisu czynu nie jest uniewinnieniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady wnoszenia kasacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst