I KK 328/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego Ł. J., który został uznany za winnego czynu z art. 202 § 3 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, w tym art. 57b k.k. i art. 37b k.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie instytucji kary sekwencyjnej, a także naruszenie art. 41 § 1a k.k. przez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich. Ponadto, podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, a konkretnie art. 79 § 3 i 4 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., wskazując na brak obligatoryjnej obrony na rozprawie w sytuacji, gdy istniały wątpliwości co do poczytalności oskarżonego. Sąd Najwyższy uznał wszystkie zarzuty za zasadne. W szczególności stwierdzono zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. z uwagi na procedowanie pod nieobecność obrońcy w sytuacji, gdy obrona obligatoryjna nie została formalnie cofnięta przez sąd. Dodatkowo, potwierdzono naruszenie przepisów materialnych dotyczących wymiaru kary (art. 57b k.k. i art. 37b k.k.) oraz obligatoryjnego środka karnego (art. 41 § 1a k.k.). W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przestrzegania przepisów proceduralnych i materialnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obligatoryjnej obrony w sprawach z wątpliwościami co do poczytalności, stosowanie art. 57b k.k. i art. 37b k.k. przy wymiarze kary za czyn ciągły, a także obligatoryjność orzekania środka karnego z art. 41 § 1a k.k.
Dotyczy specyficznych przepisów prawa karnego i procesowego, ale stanowi ważny głos w interpretacji tych zagadnień.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przepisów dotyczących obligatoryjnej obrony (art. 79 § 3 i 4 k.p.k.) stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., jeśli sąd nie wydał postanowienia o cofnięciu obrony obligatoryjnej po uzyskaniu opinii biegłych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów dotyczących obligatoryjnej obrony, w tym brak wydania postanowienia o cofnięciu obrony obligatoryjnej po uzyskaniu opinii biegłych, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że stan obrony obligatoryjnej, wynikający z wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, nie ustaje z chwilą wydania opinii biegłych, lecz dopiero z chwilą wydania postanowienia przez sąd. Procedowanie pod nieobecność obrońcy w sytuacji, gdy obrona obligatoryjna nadal obowiązywała, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Czy wymierzenie kary sekwencyjnej na podstawie art. 37b k.k. w zw. z art. 57b k.k. za czyn ciągły z art. 12 § 1 k.k. było prawidłowe, jeśli dolna granica ustawowego zagrożenia karą pozbawienia wolności wynosi 2 lata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymierzenie kary sekwencyjnej było nieprawidłowe, ponieważ art. 57b k.k. nakazuje wymierzenie kary powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a w tym przypadku minimalny wymiar kary wynosił 2 lata i 1 miesiąc, co uniemożliwiało zastosowanie art. 37b k.k. w orzeczonym kształcie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 57b k.k. wymaga wymierzenia kary powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia. W przypadku czynu z art. 202 § 3 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., zagrożonego karą od 2 lat pozbawienia wolności, minimalna kara wynosi 2 lata i 1 miesiąc. Orzeczenie kary sekwencyjnej 7 miesięcy pozbawienia wolności naruszyło ten przepis, a także art. 37b k.k. poprzez wymierzenie kary pozbawienia wolności przekraczającej dopuszczalny limit.
Czy w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich jest obligatoryjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, jest obligatoryjne w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził rażącą obrazę art. 41 § 1a k.k. (obecnie art. 41 § 1a pkt 2 k.k.) polegającą na zaniechaniu orzeczenia obligatoryjnego środka karnego zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich, mimo skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. J. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (16)
Główne
k.k. art. 202 § § 3
Kodeks karny
Przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę osoby poniżej lat 15.
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Czyn ciągły.
k.k. art. 37b
Kodeks karny
Kara sekwencyjna.
k.k. art. 57b
Kodeks karny
Nadzwyczajne obostrzenie kary za czyn ciągły.
k.k. art. 41 § § 1a
Kodeks karny
Obligatoryjny zakaz zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich.
k.p.k. art. 79 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązkowa obrona.
k.p.k. art. 79 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązkowa obecność obrońcy na rozprawie.
k.p.k. art. 79 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Ustanowienie obrońcy z urzędu i cofnięcie obrony obligatoryjnej.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 10 - brak obligatoryjnej obrony.
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 521 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wniesienie kasacji na niekorzyść skazanego.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania ustawy względniejszej.
k.k. art. 31 § § 1
Kodeks karny
Poczytalność.
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
Ograniczona poczytalność.
k.k. art. 53 § § 1
Kodeks karny
Zasady wymiaru kary.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących obligatoryjnej obrony (art. 79 § 3 i 4 k.p.k.) skutkujące zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. • Naruszenie przepisów prawa karnego materialnego (art. 57b k.k. i art. 37b k.k.) poprzez wadliwe zastosowanie instytucji kary sekwencyjnej. • Naruszenie art. 41 § 1a k.k. poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego.
Godne uwagi sformułowania
uchybienie o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. stanowi nieobecność obrońcy na rozprawie w przypadku braku wydania przez sąd postanowienia, o którym mowa w art. 79 § 4 k.p.k., stwierdzającego brak obligatoryjności obrony • stan obrony obligatoryjnej wobec Ł. J. obowiązywał w postępowaniu od dnia wydania postanowieniu o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych psychiatrów. • wymierzenie kary sekwencyjnej 7 miesięcy pozbawienia wolności i 8 miesięcy ograniczenia wolności naruszył w sposób rażący przepis art. 57b k.k. i art. 37b k.k.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący, sprawozdawca
Kazimierz Klugiewicz
członek
Paweł Wiliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjnej obrony w sprawach z wątpliwościami co do poczytalności, stosowanie art. 57b k.k. i art. 37b k.k. przy wymiarze kary za czyn ciągły, a także obligatoryjność orzekania środka karnego z art. 41 § 1a k.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów prawa karnego i procesowego, ale stanowi ważny głos w interpretacji tych zagadnień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych aspektów prawa karnego procesowego (obrona obligatoryjna) i materialnego (wymiar kary, środki karne), które są istotne dla praktyków. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“Błąd proceduralny zaważył na losach wyroku: Sąd Najwyższy uchyla skazanie z powodu naruszenia prawa do obrony.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.