Orzeczenie · 2026-05-12

I KK 324/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-12
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegobezstronnośćpowołanie sędziegokpkustawa o SN

W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski obrońców skazanego T.J. o wyłączenie sędziego SN A.D. od orzekania w przedmiocie kasacji. Pierwszy wniosek, złożony przez adw. P.Ł., został pozostawiony bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Uzasadniono to tym, że wątpliwości co do bezstronności sędziego nie mogą być wywodzone z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, niezależnie od procedury nominacyjnej. Podkreślono, że zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów. Drugi wniosek, złożony przez adw. K.P., również nie został uwzględniony. Sąd wskazał, że podnoszone przez obrońcę okoliczności związane z powołaniem sędziego na urząd nie mogły stanowić podstawy do wyłączenia. Ponadto, odniesiono się do zarzutów dotyczących kariery zawodowej sędziego, stwierdzając, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych argumentów wskazujących na naruszenie standardu bezstronności, a jedynie swoje poglądy o charakterze abstrakcyjnym. Nie stanowi o braku bezstronności określony przebieg kariery zawodowej, jeśli nie wykazano wpływu tych okoliczności na rozstrzygnięcie sprawy ani związku z jej przedmiotem. Sąd podkreślił, że ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w zakresie badania bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego SN opartych na zarzutach ustrojowych dotyczących jego powołania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów Sądu Najwyższego i procedury ich powoływania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okoliczności związane z powołaniem sędziego na urząd, w tym sposób jego nominacji, mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w konkretnej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, a zarzuty muszą mieć charakter konkretny i odnosić się do indywidualnych okoliczności, a nie do całych grup powołanych sędziów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne orzecznictwo oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego i przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, stwierdził, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Ustawa o SN stanowi lex specialis w tym zakresie.

Czy abstrakcyjne zarzuty dotyczące kariery zawodowej sędziego lub poglądów politycznych jego obrońcy mogą uzasadniać wniosek o wyłączenie sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawca musi przedstawić konkretne argumenty wskazujące na naruszenie standardu bezstronności, a nie jedynie swoje poglądy o charakterze abstrakcyjnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obrońca nie przedstawił żadnych argumentów wskazujących na to, że sędzia mogła naruszyć standard bezstronności, ograniczając się do prezentacji poglądów popartych argumentacją abstrakcyjną. Nie wskazano na związek między karierą zawodową sędziego a przedmiotem sprawy ani na wpływ tych okoliczności na rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawiono bez rozpoznania i nie uwzględniono wniosków o wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
T.J.osoba_fizycznaskazany
D.S.osoba_fizycznaoskarżony
A.D.osoba_fizycznasędzia
P.Ł.inneobrońca
K.P.inneobrońca

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nie może być stosowany do badania wniosków o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego, gdy ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis.

ustawa o SN art. 29 § § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Stanowi bezwzględny zakaz podważania orzeczenia lub kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego SN wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu.

ustawa o SN art. 29

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Szczególnie reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

ustawa o SN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Wspomniana jako kontekst powołania sędziego.

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 9a

k.p.k.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego

Wspomniana w kontekście wyroku TK.

Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw

Wspomniana jako ustawa dodająca art. 29 § 4 do ustawy o SN.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności związane z powołaniem sędziego na urząd nie mogą być wyłączną podstawą do kwestionowania jego bezstronności. • Zarzuty dotyczące wyłączenia sędziego muszą mieć charakter konkretny, a nie abstrakcyjny. • Ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie badania bezstronności sędziego SN. • Nie przedstawiono konkretnych dowodów na naruszenie bezstronności przez sędziego A.D.

Odrzucone argumenty

Sędzia A.D. powinna zostać wyłączona z powodu wadliwej procedury powołania na urząd. • Okoliczności związane z karierą zawodową sędziego A.D. uzasadniają jej wyłączenie. • Poglądy polityczne obrońcy mogą wpływać na bezstronność sędziego.

Godne uwagi sformułowania

wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem • zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów • ustawa o Sądzie Najwyższym w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu • bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza możliwości podważenia orzeczenia wydanego z udziałem sędziego Sądu Najwyższego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący

A.D.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego SN opartych na zarzutach ustrojowych dotyczących jego powołania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów Sądu Najwyższego i procedury ich powoływania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii bezstronności sędziego i procedury jego powołania, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Czy wadliwe powołanie sędziego SN automatycznie dyskwalifikuje go z orzekania? SN rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst