I KK 321/24

SN
I KK 321/24
POSTANOWIENIE
Dnia 17 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
w sprawie
J. G.
uniewinnionego od popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 września 2025 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
wniosków obrońcy
o wyłączenie od udziału w sprawie kasacyjnej SSN Pawła Kołodziejskiego i SSN Stanisława Stankiewicza
na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
a contrario
postanowił:
pozostawić wnioski bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Przedmiotem sprawy o sygn. akt I KK 321/24 jest rozpoznanie kasacji prokuratora Prokuratury Okręgowej Warszawie w Wydziale Spraw Wojskowych, złożonej na niekorzyść młodszego chorążego J. G. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 lutego 2024 r., sygn. akt SA. 40/23, utrzymującego w mocy wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie z dnia 13 października 2023 r., sygn. akt Sg 9/22, uniewinniający młodszego chorążego J. G. od zarzutu, iż w dniu 25 marca 2021 r. około godziny 13:30, prowadził na F. na terenie Al. A. w Republice I. pojazd mechaniczny marki T. znajdując się w stanie nietrzeźwości, to jest popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.
Obrońca oskarżonego wniósł o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego i Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. I KK 321/24. W uzasadnieniu złożonego pisma wskazał, iż objęci wnioskiem sędziowie z powodów systemowych nie stanowią niezawisłego i bezstronnego sądu. Przy tym jednak brak owych przymiotów obrońca wywodzi wyłącznie z kwestii normatywnego kontekstu powołania sędziów na urząd sędziego Sądu Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Jednocześnie wnioskodawca alternatywnie wniósł o przeprowadzenie wobec SSN Pawła Kołodziejskiego i SSN Stanisława Stankiewicza testu bezstronności opisanego w art. 29 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przedmiotem niniejszego postepowania są złożone przez obrońcę wnioski
‎
o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego i SSN Stanisława Stankiewicza o udziału
‎
w sprawie I KK 321/24. Postulaty alternatywne, o przeprowadzenie testu bezstronności, zarejestrowane zostały pod sygnaturami I KB 68/25 oraz I KB 69/25 i zostaną rozstrzygnięte w ramach procedury opartej o przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym.
Wywiedzione przez obrońcę wnioski o wyłączenie sędziów oceniane przez pryzmat art. 41 k.p.k. w aktualnym stanie procesowym muszą zostać uznane za niedopuszczalne z mocy ustawy, czego konsekwencją jest pozostawienie ich bez rozpoznania. Przedstawione przez obrońcę okoliczności nie mogą zostać rozpoznane w tym trybie. Powyższe stanowisko jasno wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, gdzie wskazano, iż art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Niezależnie od powyższego, w orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się również, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19, Lex 3598209; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23, Lex 3621120). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22, Lex 3600648).
Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy o SN, dodanego ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Zresztą, skoro ustawa o SN w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (
vide
art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi ona
lex specialis
w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (por. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21, Lex 3519734).
Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on wyłącznie kwestii przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Podstawę wniosku stanowiły tu bowiem wyłącznie okoliczności dotyczące powołania SSN Pawła Kołodziejskiego i SSN Stanisława Stankiewicza,
de facto
związane li tylko z organem o to wnioskującym, a więc Krajową Radą Sądownictwa, w składzie ukształtowanym zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. poz. 3).
Powyższe okoliczności zadaje się zresztą dostrzegać sam wnioskodawca, który alternatywnie wniósł o rozważenie tożsamej argumentacji w poprawnym trybie tzw. testu bezstronności.
Z powyższych względów, jako że wnioski obrońcy były niedopuszczalne do procedowania w trybie przewidzianym przez art. 41 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy pozostawił je bez rozpoznania.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.
[J.J.]
[r.g.]
‎