I KK 321/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy o sygnaturze I KK 321/24 było rozpoznanie kasacji prokuratora złożonej na niekorzyść młodszego chorążego J. G., uniewinnionego od popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Obrońca oskarżonego złożył wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego i Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako podstawę wniosków wskazał, że objęci nimi sędziowie z powodów systemowych nie stanowią niezawisłego i bezstronnego sądu, wywodząc brak tych przymiotów z kwestii normatywnego kontekstu powołania sędziów przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Alternatywnie wniósł o przeprowadzenie testu bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpatrując wnioski, zważył, że przedłożone przez obrońcę okoliczności nie mogą zostać rozpoznane w trybie art. 41 § 1 k.p.k. i muszą zostać uznane za niedopuszczalne z mocy ustawy. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. akt P 22/19), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis dopuszczający rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania. Podkreślono również, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, a zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie badania bezstronności sędziego, wyłączając możliwość badania określonych przesłanek w ogólnej procedurze. W konsekwencji, wnioski obrońcy, oparte wyłącznie na okolicznościach dotyczących powołania sędziów, zostały uznane za niedopuszczalne i pozostawione bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego SN opartych wyłącznie na wadliwości procedury nominacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosków o wyłączenie sędziego SN w kontekście zmian prawnych dotyczących KRS i SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na zarzutach dotyczących wadliwości procedury powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa, może być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek jest niedopuszczalny z mocy ustawy i podlega pozostawieniu bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i własne, stwierdził, że kwestie ustrojowe związane z powołaniem sędziego nie mogą stanowić podstawy do jego wyłączenia w trybie ogólnym (art. 41 k.p.k.), a ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w tym zakresie.
Czy okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego mogą stanowić wyłączną podstawę do podważenia jego niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 29 § 4 ustawy o SN, nie mogą stanowić wyłącznej podstawy.
Uzasadnienie
Ustawa o Sądzie Najwyższym w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu, co wyłącza możliwość badania tych przesłanek w ogólnej procedurze.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura Okręgowa w Warszawie | organ_państwowy | skarżący |
| Paweł Kołodziejski | osoba_fizyczna | sędzia |
| Stanisław Stankiewicz | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Niedopuszczalność rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, gdy dotyczy on wyłącznie kwestii przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Przepisy dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowane zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.
ustawa o SN art. 29 § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego SN nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
ustawa o SN art. 29 § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przesłanki dotyczące powołania sędziego SN, które nie mogą być badane w ogólnej procedurze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioski o wyłączenie sędziego oparte wyłącznie na kwestiach ustrojowych dotyczących powołania sędziego są niedopuszczalne w trybie art. 41 k.p.k. • Ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie badania bezstronności sędziego SN.
Odrzucone argumenty
Sędziowie SN z powodów systemowych nie stanowią niezawisłego i bezstronnego sądu z uwagi na sposób powołania przez KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
wnioski obrońcy o wyłączenie sędziów oceniane przez pryzmat art. 41 k.p.k. w aktualnym stanie procesowym muszą zostać uznane za niedopuszczalne z mocy ustawy • Przedstawione przez obrońcę okoliczności nie mogą zostać rozpoznane w tym trybie. • wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem • zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów • okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności • w tym zakresie stanowi ona lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze
Skład orzekający
Adam Roch
przewodniczący
Paweł Kołodziejski
członek
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego SN opartych wyłącznie na wadliwości procedury nominacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosków o wyłączenie sędziego SN w kontekście zmian prawnych dotyczących KRS i SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów Sądu Najwyższego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Sąd Najwyższy odrzuca wnioski o wyłączenie sędziów. Kluczowa interpretacja przepisów o bezstronności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.