Orzeczenie · 2025-12-17

I KK 314/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i obowiązkom rodzinnymWysokanajwyższy
niealimentacjaart. 209 k.k.kasacjaSąd Najwyższypodwójne skazanienaruszenie prawa procesowegoalimenty

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Rejonowego w Szamotułach, który skazał K.S. za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego wobec synów J.S. i F.S. Rzecznik zarzucił rażące naruszenie przepisów procesowych, polegające na niedokładnym określeniu ram czasowych przypisanego czynu i skazaniu za czyn, który częściowo pokrywał się z okresem objętym wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem w sprawie II K 513/22, dotyczącym niealimentacji na szkodę F.S. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji Rzecznika, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie zweryfikował prawidłowo uprzednich skazań oskarżonego, co doprowadziło do sytuacji, w której ten sam okres niealimentacji został osądzony dwukrotnie. Wskazano, że w przypadku przestępstw niealimentacji kluczowe jest dokładne zakreślenie okresu zaniechania. Z uwagi na naruszenie art. 366 § 1 k.p.k. i art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Szamotułach, nakazując prawidłową ocenę czasokresu niealimentacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących tożsamości czynu w sprawach o niealimentację oraz obowiązków sądu w zakresie weryfikacji uprzedniej karalności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego skazania za niealimentację.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skazanie za czyn niealimentacji, który częściowo pokrywa się z okresem objętym wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem skazującym za ten sam czyn, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 366 § 1 k.p.k. i art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uchybił obowiązkowi dokładnego zakreślenia ram czasowych czynu niealimentacji, włączając do opisu okres, co do którego zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie, co prowadzi do podwójnego skazania za ten sam występek.

Jak należy prawidłowo określić granice czasowe czynu niealimentacji w przypadku, gdy oskarżony uchylał się od obowiązku alimentacyjnego przez dłuższy okres, a część tego okresu została już osądzona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy dokładnie zakreślić okres zaniechania, wyłączając okres objęty prawomocnym wyrokiem.

Uzasadnienie

W przypadku przestępstw niealimentacji, o tożsamości czynu decyduje okres zaniechania. Nowy czyn przestępny musi mieć dokładnie zakreślone granice czasowe, zgodnie z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., z wyłączeniem okresów już osądzonych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony (w zakresie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznaskazany
J. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
F. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 209 § § 1a

Kodeks karny

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje sądowi wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym uprzedniej karalności.

k.p.k. art. 413 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymaga dokładnego określenia ram czasowych przypisanego czynu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Reguluje tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Reguluje możliwość wniesienia kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego polegający na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy dotyczących uprzedniej karalności oskarżonego. • Skazanie za czyn popełniony w okresie, który został już objęty wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem skazującym za ten sam występek.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania • doszło do uznania winnym w części za ten sam czyn dwukrotnie • prawomocne skazanie sprawcy przestępstwa niealimentacji przez ściśle określony czas nie zwalnia go od odpowiedzialności karnej w razie uporczywego uchylania się od wykonania nałożonych nań świadczeń alimentacyjnych w dalszym okresie. Jest to bowiem nowy czyn przestępny, którego granice czasowe powinny być dokładnie zakreślone w opisie przypisanego czynu w wyroku skazującym, zgodnie z brzmieniem art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Paweł Wiliński

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tożsamości czynu w sprawach o niealimentację oraz obowiązków sądu w zakresie weryfikacji uprzedniej karalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego skazania za niealimentację.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie ram czasowych czynu i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak podwójne skazanie.

Czy można być skazanym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie o niealimentację.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst