I KK 313/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za przestępstwo z art. 202 § 4a k.k. z powodu naruszenia prawa materialnego, wskazując na brak możliwości warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności dla osoby już wcześniej skazanej na taką karę.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu, który skazał A.K. za czyn z art. 202 § 4a k.k. i warunkowo zawiesił wykonanie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 69 § 1 k.k., poprzez warunkowe zawieszenie kary mimo wcześniejszego skazania na karę pozbawienia wolności, które nie uległo zatarciu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego A.K. od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 24 listopada 2022 r. (sygn. akt II K 765/22). Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 202 § 4a k.k. i wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata, na mocy art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. Wyrok ten zapadł w trybie art. 335 § 1 k.p.k. i uprawomocnił się 2 grudnia 2022 r. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego (art. 343 § 6 i § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k.) oraz prawa karnego materialnego (art. 69 § 1 k.k.). Główny zarzut dotyczył warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności mimo braku spełnienia kluczowej przesłanki z art. 69 § 1 k.k., a mianowicie faktu, że sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego, akceptując wniosek o skazanie i orzekając karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że skazanie z wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 stycznia 2013 r. (sygn. akt II K […]) na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono, nie uległo zatarciu. Zgodnie z art. 76 § 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r.), z uwagi na orzeczony obowiązek naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k., zatarciu nie uległo całe skazanie, ponieważ obowiązek ten nie został wykonany, a okres jego wykonania nie przedawnił się przed datą popełnienia przestępstwa w niniejszej sprawie (11 czerwca 2021 r.). Ponadto, dalsze skazania oskarżonego w innych sprawach uniemożliwiły zatarcia skazania z wyroku II K […] zgodnie z art. 108 k.k. W konsekwencji, w dacie orzekania przez sąd pierwszej instancji, oskarżony miał status osoby skazanej na karę pozbawienia wolności, co wykluczało zastosowanie art. 69 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności na podstawie art. 69 § 1 k.k. jest możliwe tylko wtedy, gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności, a wcześniejsze skazanie nie uległo zatarciu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że warunek niekaralności na karę pozbawienia wolności w dacie popełnienia przestępstwa nie był spełniony, ponieważ wcześniejsze skazanie oskarżonego na karę pozbawienia wolności nie uległo zatarciu z uwagi na niewykonanie obowiązku naprawienia szkody orzeczonego na podstawie art. 46 § 1 k.k. oraz dalsze skazania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 202 § § 4a
Kodeks karny
k.k. art. 69 § § 1
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest możliwe tylko wtedy, gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności, a także gdy wykonanie kary, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone, nie uległo zatarciu.
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 343 § § 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 343 § § 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody orzeczony na podstawie tego przepisu wpływa na możliwość zatarcia skazania.
k.k. art. 76 § § 2
Kodeks karny
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 r., ma zastosowanie do oceny skutków wyroku wydanego przed tą datą, jeśli okres zatarcia skazania nie upłynął przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Niewykonanie obowiązku naprawienia szkody uniemożliwia zatarcia skazania.
k.k. art. 103 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 107 § § 6
Kodeks karny
k.k. art. 108
Kodeks karny
Kolejne skazania uniemożliwiają zatarcia wcześniejszego skazania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy dopuścił się obrazy prawa materialnego, tj. art. 69 § 1 k.k., poprzez warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, mimo że oskarżony w dacie popełnienia przestępstwa nie spełniał warunku niekaralności na karę pozbawienia wolności z uwagi na niewykonanie obowiązku naprawienia szkody z poprzedniego wyroku. Niewykonanie obowiązku naprawienia szkody orzeczonego na podstawie art. 46 § 1 k.k. uniemożliwiło zatarcia skazania z wyroku II K […] zgodnie z art. 76 § 2 k.k. i art. 103 § 2 k.k. Kolejne skazania oskarżonego w innych sprawach uniemożliwiły zatarcia skazania z wyroku II K […] zgodnie z art. 108 k.k.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego rażąca obraza przepisu prawa karnego materialnego niekaralność na karę pozbawienia wolności dotyczy także kary, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone w dacie popełnienia przestępstwa nie doszło do zatarcia skazania
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Pietruszyński
członek
Zbigniew Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków stosowania instytucji warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności (art. 69 § 1 k.k.) w kontekście wcześniejszych skazań i obowiązku naprawienia szkody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wcześniejsze skazanie na karę pozbawienia wolności nie uległo zatarciu z powodu niewykonania obowiązku naprawienia szkody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej i materialnoprawnej związanej z warunkowym zawieszeniem kary, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak szczegółowa analiza przeszłości karnej sprawcy i skutków poprzednich wyroków wpływa na możliwość stosowania ulg.
“Czy można dostać zawiasy, jeśli ma się na koncie niezałatwione długi z poprzedniego wyroku?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KK 313/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie A.K. skazanego z art. 202 § 4a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2023 r., kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt II K 765/22 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego A.K. przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Bolesławcu wyrokiem z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt II K 765/22, uznał A.K. za winnego czynu z art. 202 § 4a k.k. i za ten czyn na podstawie art. 202 § 4a k.k. wymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt I), przy czym wykonanie tej kary, na mocy art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k., warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata (pkt II). W wyroku zawarto także inne rozstrzygnięcia (pkt III-VIII). Wyrok ten zapadł po rozpoznaniu i uwzględnieniu wniosku skierowanego przez Prokuratora Okręgowego w Gdańsku w trybie art. 335 § 1 k.p.k. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 2 grudnia 2022 r. bez postępowania odwoławczego (k. 452). Kasację od tego wyroku na niekorzyść skazanego wniósł w dniu 18 sierpnia 2023 r. Prokurator Generalny. Zarzucając wyrokowi: „ rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, to jest art. 343 § 6 i § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wadliwego wniosku prokuratora i wydaniu wyroku skazującego A.K., za czyn z art. 202 § 4a k.k., na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, wykonanie której warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata, w następstwie czego doszło do rażącej obrazy przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 69 § 1 k.k., poprzez jego zastosowanie i wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, pomimo braku spełnienia określonej w tym przepisie przesłanki, aby sprawca w czasie popełnienia przestępstwa podlegającego osądowi nie był skazany na karę pozbawienia wolności”, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem w trybie z art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie w kasacji skarżący wywiódł, że sąd meriti akceptując wniosek o skazanie złożony w trybie art. 335 § 1 k.p.k., a w konsekwencji orzekając karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, dopuścił się obrazy prawa materialnego, tj. art. 69 § 1 k.k., co z kolei, przy prawidłowej kontroli złożonego przez prokuratora wniosku, winno skutkować zwrotem tego wniosku prokuratorowi (art. 343 § 7 k.p.k.), albo dokonaniem stosownej modyfikacji tego wniosku przez prokuratora oraz uzyskania zgody oskarżonego. Z dniem 1 lipca 2015 r. przepis art. 69 § 1 k.k. stwierdzał bowiem, że „sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające do osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa”; niekaralność na karę pozbawienia wolności dotyczy także kary, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone (por. np. wyroki SN: z dnia 12 marca 2019 r., V KK 103/18; z dnia 26 października 2020 r., IV KK 734/19). Warunek niekaralności na karę pozbawienia wolności w dacie popełnienia przestępstwa (czyli do 11 czerwca 2021 r.) nie był zaś spełniony w tej sprawie. Sąd meriti nie dostrzegł bowiem, że w dacie popełnienia przestępstwa nie doszło do zatarcia skazania w sprawie o sygn. akt II K […] Rejonowego w B. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy w B. skazał oskarżonego na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres trzech lat tytułem próby. Wyrok ten uprawomocnił się 12 kwietnia 2013 r., a zatem do zatarcia skazania by doszło 12 października 2016 r., gdyby jednocześnie został spełniony warunek wskazany w art. 76 § 2 k.p.k., tj. gdyby doszło do wykonania, darowania albo przedawnienie wykonania środka kompensacyjnego, a taki został przecież w wyroku w sprawie II K […] orzeczony. W wyroku w sprawie II K […] orzeczono bowiem na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązek naprawienia szkody, co zresztą wynikało z kary karnej (k. 400-401). Trafnie także wywodzi skarżący, że z dniem 1 lipca 2015 r. art. 76 § 2 k.k. miał zastosowanie do oceny skutków wyroku wydanego w sprawie II K […], a to z uwagi na przepis art. 21 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz.U. poz. 396); przepis ten bowiem brzmi: „ Do skazań prawomocnymi wyrokami wydanymi przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w przedmiocie zatarcia skazania stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, chyba że okres zatarcia skazania upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy .” Sąd rozpoznając wniosek prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. winien zatem ustalić, czy doszło do zatarcia skazania nie tylko z uwagi na upływ okresu zatarcia kary pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono, ale także winien mieć na uwadze przepis art. 76 § 2 k.k. i sprawdzić, czy doszło do zatarcia także innych prawnokarnych konsekwencji orzeczonych w tym wyroku. Analiza akt sprawy II K […] jednoznacznie wskazuje – wraz z aktualnymi danymi co do kwestii wykonania obowiązku z art. 46 § 1 k.k. (informacja z dnia 16 listopada 2023 r. w aktach SN) – że wskazany przez Prokuratora Generalnego stan niewykonania obowiązku z art. 46 § 1 k.k. istniał nie tylko do końca okresu próby, ale także trwał w czasie orzekania (i trwa zresztą nadal – uw. SN). Przed dniem 11 czerwca 2021 r. (czas popełnienia przestępstwa w sprawie II K 765/22) nie doszło więc do przedawnienia wykonania środka z art. 46 § 1 k.k., a to wobec tego, iż nie upłynęło jeszcze wówczas 10 lat od daty uprawomocnienia się wyroku (art. 103 § 2 k.k.- okres ten upływał 12 kwietnia 2023 r.). To zaś uniemożliwiało przed tą datą zatarcie całego skazania wyrokiem w sprawie II K […] (art. 107 § 6 k.k.). W konsekwencji skazany w dacie orzekania przez sąd meriti w sprawie II K […] miał status skazanego na karę pozbawienia wolności, co uniemożliwiło zastosowanie art. 69 § 1 k.k. Już na zakończenie podkreślić należy, że z uwagi na treść art. 108 k.k. skazanie w sprawie II K […] nie mogło się zatrzeć także i po tej dacie, a to dlatego, iż wobec skazanego wydano kolejne wyroki w Sądzie Rejonowym w B. w sprawach II K […]1, II K […]2, II K […]3 i II K […]4. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w wyroku. [M.S.] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI