I KK 312/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść M. J., podejrzanego o znęcanie się psychiczne i fizyczne oraz naruszenie czynności narządu ciała nad M. N. Postanowieniem prokuratora, zatwierdzonym przez sąd niższej instancji, dochodzenie zostało umorzone wobec stwierdzenia, że podejrzany nie popełnił zarzucanego czynu (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.). Pełnomocnik pokrzywdzonej złożył zażalenie, podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, w tym art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 317 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 2 § 1 pkt 1, 2 i 3 k.p.k. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu, uznając, że zachowanie podejrzanego nie wypełnia znamion art. 207 § 1 k.k., jednocześnie wskazując, że czyn z art. 157 § 2 k.k. jest przedmiotem odrębnego postępowania. Prokurator Generalny zarzucił Sądowi Rejonowemu rażące naruszenie przepisów postępowania, polegające na nieprawidłowej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu dochodzenia, mimo że czyn z art. 157 § 2 k.k. był już przedmiotem innego postępowania. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, wskazując, że w momencie orzekania przez Sąd Rejonowy istniała negatywna przesłanka procesowa w postaci stanu zawisłości sprawy (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) w odniesieniu do czynu z art. 157 § 2 k.k. Utrzymanie w mocy postanowienia o umorzeniu dochodzenia w całości, podczas gdy sąd niższej instancji rozstrzygał merytorycznie jedynie w odniesieniu do czynu z art. 207 § 1 k.k., stanowiło rażące naruszenie przepisów prawa. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stanu zawisłości sprawy (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) w kontekście umorzenia dochodzenia i równoległego postępowania karnego. Wskazuje na obowiązek sądu odwoławczego do uwzględnienia wszystkich przesłanek procesowych i zapewnienia spójności rozstrzygnięć.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kumulatywnym zbiegiem czynów i wyłączeniem materiałów do odrębnego postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy utrzymanie w mocy postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie o znęcanie się i naruszenie czynności narządu ciała jest prawidłowe, gdy czyn z art. 157 § 2 k.k. jest przedmiotem innego, równolegle toczącego się postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, utrzymanie w mocy postanowienia o umorzeniu dochodzenia w całości było nieprawidłowe, gdyż w momencie orzekania przez sąd niższej instancji istniała negatywna przesłanka procesowa w postaci stanu zawisłości sprawy (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) w odniesieniu do czynu z art. 157 § 2 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy, utrzymując w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia, nie uwzględnił faktu, że czyn z art. 157 § 2 k.k. był już przedmiotem innego postępowania, co stanowiło negatywną przesłankę procesową. Rozstrzygnięcie sądu niższej instancji było sprzeczne z jego własnymi ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu.
Czy postanowienie o umorzeniu dochodzenia, które nie jest prawomocne, może być utrzymane w mocy w całości, gdy część zarzucanych czynów jest przedmiotem innego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji sąd odwoławczy powinien rozważyć umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w odniesieniu do czynu, który jest przedmiotem innego postępowania, a nie utrzymywać w mocy postanowienia o umorzeniu w całości.
Uzasadnienie
Utrzymanie w mocy postanowienia o umorzeniu dochodzenia w całości, podczas gdy sąd niższej instancji stwierdził stan zawisłości sprawy w odniesieniu do jednego z czynów, prowadzi do sprzeczności i naruszenia przepisów prawa procesowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| M. N. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | inna |
| Prokuratura Rejonowa w P. | organ_państwowy | inna |
Przepisy (16)
Główne
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie dochodzenia następuje m.in. gdy nie stwierdzono popełnienia przestępstwa lub gdy zachodzi ujemna przesłanka procesowa (np. stan zawisłości sprawy).
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia wszystkich zarzutów i wniosków kasacji.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów i wniosków kasacji.
k.p.k. art. 459 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.k. art. 465 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia wszystkich zarzutów i wniosków kasacji.
k.p.k. art. 465 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów i wniosków kasacji.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Ujemne przesłanki procesowe, w tym stan zawisłości sprawy (pkt 7).
k.k. art. 207 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo znęcania się.
k.k. art. 157 § 2
Kodeks karny
Przestępstwo naruszenia czynności narządu ciała na czas nie dłuższy niż 7 dni.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zasada kumulacji przepisów przy zbiegu przepisów ustawy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 305 § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zatwierdzania postanowienia o umorzeniu dochodzenia przez prokuratora.
k.p.k. art. 325e § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zatwierdzania postanowienia o umorzeniu dochodzenia przez prokuratora.
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uzasadnienia orzeczeń.
k.p.k. art. 94 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy elementów składowych uzasadnienia orzeczenia.
k.p.k. art. 34 § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wyłączenia materiałów do odrębnego postępowania.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy utrzymuje w mocy, zmienia lub uchyla zaskarżone orzeczenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego przez Sąd Rejonowy, polegające na nieprawidłowej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sytuacji istnienia negatywnej przesłanki procesowej (stan zawisłości sprawy). • Sąd Rejonowy, utrzymując w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia w całości, nie uwzględnił faktu, że czyn z art. 157 § 2 k.k. był już przedmiotem innego, równolegle toczącego się postępowania.
Godne uwagi sformułowania
"Sąd Najwyższy uznał, że zaistniałe naruszenie przepisów prawa jest rażące i miało istotny wpływ na treść postanowienia." • "Utrzymując w mocy w dniu 18 sierpnia 2021 r. w całości zaskarżone postanowienie, Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu stwierdził, iż w świetle zgromadzonych dowodów nie sposób uznać, na obecnym etapie, że zachowanie M. J. wypełniało znamiona czynu z art. 207 § 1 k.k." • "Tym samym analiza treści uzasadnienia postanowienia wydanego przez Sąd rozpoznający zażalenie prowadzi wprost do wniosku, iż Sąd ten, jakkolwiek jak wyżej wskazano utrzymał w mocy w całości rozstrzygnięcie prokuratora, to rozstrzygał merytorycznie jedynie w odniesieniu do zarzucanego podejrzanemu czynu z art. 207 § 1 k.k., zaś w odniesieniu do zachowania M. J. wyczerpującego znamiona czynu z art. 157 § 2 k.k. stwierdził zaistnienie ujemnej przesłanki procesowej w postaci stanu zawisłości sprawy." • "W tym układzie procesowym, w momencie orzekania przez Sąd, doszło do powstania negatywnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w postaci toczącego się, wcześniej wszczętego postępowania karnego co do tego samego czynu tej samej osoby."
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Mirek
członek
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stanu zawisłości sprawy (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) w kontekście umorzenia dochodzenia i równoległego postępowania karnego. Wskazuje na obowiązek sądu odwoławczego do uwzględnienia wszystkich przesłanek procesowych i zapewnienia spójności rozstrzygnięć."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kumulatywnym zbiegiem czynów i wyłączeniem materiałów do odrębnego postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne na etapie postępowania przygotowawczego i sądowego mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia przez Sąd Najwyższy. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania przepisów o stanie zawisłości sprawy.
“Sąd Najwyższy naprawia błąd: umorzenie dochodzenia uchylone z powodu procesowego chaosu.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.