Orzeczenie · 2024-04-25

I KK 31/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-04-25
SNKarneprawo narkotykoweWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższynarkomaniauniewinnieniewyłączenie sędziegobezstronnośćprocedura nominacyjnaKRSETPC

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Andrzeja Stępki rozpoznał kasację Prokuratora Rejonowego w Nowej Soli od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Nowej Soli uniewinniający T. T. i D. N. od zarzutu popełnienia czynu z art. 68 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Kasacja została uznana za oczywiście bezzasadną i oddalona. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa, a D. N. zasądzono zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego. W dalszej części uzasadnienia Sąd Najwyższy odniósł się do wniosku obrońców D. F. o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznawaniu innej kasacji (sygn. akt I KK 361/24). Sąd Najwyższy stwierdził zasadność tego wniosku, powołując się na uchwałę trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (sprawa Reczkowicz przeciwko Polsce), zgodnie z którym udział w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z 2017 r. może prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście nowej KRS i orzecznictwa ETPC.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie spraw, w których pojawiają się wątpliwości co do statusu sędziów powołanych w nowym trybie, a także spraw kasacyjnych, gdzie kwestia składu sądu jest kluczowa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy udział sędziego powołanego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z powodu nienależytej obsady sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, udział sędziego powołanego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z powodu nienależytej obsady sądu, co uzasadnia wyłączenie takiego sędziego od udziału w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na uchwałę trzech połączonych Izb SN z 2020 r. oraz wyrok ETPC w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, stwierdził, że wadliwa procedura nominacyjna do SN, związana z Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z 2017 r., prowadzi do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Czy sędzia Paweł Kołodziejski powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie I KK 361/24 z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia Paweł Kołodziejski powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie I KK 361/24.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sędzia Paweł Kołodziejski został powołany do Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa w wadliwie ukształtowanym składzie, co zgodnie z orzecznictwem SN i ETPC, czyni sąd, w którego składzie by uczestniczył, nie spełniającym kryteriów niezależnego i bezstronnego sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
oskarżeni (T. T. i D. N.)

Strony

NazwaTypRola
T. T.osoba_fizycznauniewinniony
D. N.osoba_fizycznauniewinniony
Prokurator Rejonowy w Nowej Soliorgan_państwowywnioskodawca kasacji
D. F.osoba_fizycznawnioskodawca wyłączenia sędziego

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sędzia jest powoływany przez Prezydenta Rzeczypospolitej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu, w tym prawo do niezależnego i bezstronnego sądu.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która ukształtowała skład KRS w sposób budzący wątpliwości konstytucyjne.

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii art. 68

Przepis, którego dotyczył zarzut w sprawie karnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego z uwagi na wadliwą procedurę nominacyjną i wynikające z niej wątpliwości co do bezstronności. • Kasacja Prokuratora Rejonowego jako oczywiście bezzasadna.

Odrzucone argumenty

Argumenty Prokuratora Rejonowego przemawiające za uwzględnieniem kasacji (nie zostały szczegółowo opisane w tym fragmencie, ale zostały uznane za bezzasadne).

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. • powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności. • Wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd. • sędzia jest powoływany przez Prezydenta Rzeczpospolitej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. • brak spełnienia jednego z tych warunków powoduje, że dana osoba, nie ma statusu sędziego w rozumieniu Konstytucji RP, nie może więc sprawować wymiaru sprawiedliwości jako sąd.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście nowej KRS i orzecznictwa ETPC."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których pojawiają się wątpliwości co do statusu sędziów powołanych w nowym trybie, a także spraw kasacyjnych, gdzie kwestia składu sądu jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu procedur nominacyjnych na status sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego! Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i statusu sędziów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst