I KK 308/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie obrońca skazanego D.M. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego S.S. i A.D. od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Głównym argumentem wniosku była wadliwość procedury powołania tych sędziów, która miała nastąpić z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Obrońca podniósł, że taka procedura narusza standardy niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, powołując się na uchwały Sądu Najwyższego oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, przypomniał, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego, uchwały dotyczące wadliwości procedury nominacyjnej nie wiążą formalnie sędziów SN, a ich wnioski mogą być wykorzystywane jedynie w granicach normalnych sposobów wykładni prawa. Sąd podkreślił, że przepis art. 41 § 1 k.p.k. dotyczy okoliczności faktycznych, które mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, a nie kwestii ustrojowych czy prawno-normatywnych związanych z trybem powoływania sędziów. W związku z tym, że wniosek opierał się wyłącznie na krytyce rozwiązań prawnych dotyczących trybu powoływania sędziów, Sąd Najwyższy uznał go za niezasadny i nie uwzględnił. Dodatkowo, wnioski dotyczące wyłączenia sędziów w sposób abstrakcyjny i 'na przyszłość' zostały uznane za bezprzedmiotowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście wadliwości procedury nominacyjnej oraz znaczenie orzecznictwa TK i SN w tej materii.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją ustawy o KRS i procedurą powoływania sędziów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy okoliczności związane z trybem powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. z powodu braku jego bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności ustrojowe i normatywne związane z trybem powoływania sędziów nie mogą stanowić podstawy wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Przepis ten dotyczy wyłącznie okoliczności faktycznych, które mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i własne, stwierdził, że uchwały dotyczące wadliwości procedury nominacyjnej nie wiążą formalnie sędziów SN, a ich wnioski mogą być wykorzystywane jedynie w granicach normalnych sposobów wykładni prawa. Podkreślono, że art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się do konkretnych, faktycznych sytuacji mogących wpływać na bezstronność, a nie do ogólnych kwestii ustrojowych czy prawno-normatywnych związanych z trybem powoływania sędziów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.M. | osoba_fizyczna | skazany |
| F.K. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego D.M. | inne | wnioskodawca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczy okoliczności faktycznych, które mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, a nie kwestii ustrojowych związanych z trybem powoływania sędziów.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności wskazane w uchwale BSA I-4110-1/20 mogą być oceniane jedynie w pryzmacie względnych powodów odwoławczych (art. 438 pkt 2 k.p.k.).
Dz. U. z 2018r. poz. 3
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa ta ukształtowała Krajową Radę Sądownictwa w sposób, który zdaniem obrońcy, pozbawił ją niezależności.
Dz. U. z 2011 r. art. 9a
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Wskazana jako podstawa powołania sędziów do KRS, której tryb został uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją w kontekście art. 41 § 1 k.p.k.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wyłączenia sędziego (art. 41 § 1 k.p.k.) odnoszą się wyłącznie do okoliczności faktycznych, a nie do kwestii ustrojowych związanych z trybem powoływania sędziów. • Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego nie uznaje wadliwości procedury nominacyjnej za bezwzględną podstawę wyłączenia sędziego. • Wnioski o wyłączenie sędziego muszą być zindywidualizowane i dotyczyć konkretnego sędziego oraz konkretnych okoliczności sprawy, a nie formułowane abstrakcyjnie.
Odrzucone argumenty
Procedura powołania sędziów SN z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. jest wadliwa i narusza standardy niezawisłości i bezstronności. • Wadliwość procedury nominacyjnej stanowi podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. • Wnioski o wyłączenie sędziego mogą być formułowane w sposób abstrakcyjny i 'na przyszłość', dotyczące sędziów powołanych w wadliwej procedurze.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności ustrojowe (normatywne) związane z trybem powoływania sędziów [...] nie mogą stanowić podstawy wniosku o wyłączenie sędziego. • Wnioski składane na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. mogą bowiem dotyczyć li tylko określonych kwestii faktycznych, nie zaś prawnych (prawno-ustrojowych). • wątpliwości podnoszone przez stronę nie mają charakteru ściśle wiążącego się z istotą sprawy, tj. gdy nie odnoszą się do konkretnych elementów sprawy [...] stanowiąc jedynie wypadkową krytycznej oceny przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań legislacyjnych
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
przewodniczący
S.S.
członek
A.D.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście wadliwości procedury nominacyjnej oraz znaczenie orzecznictwa TK i SN w tej materii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją ustawy o KRS i procedurą powoływania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i procedurą powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Czy wadliwa nominacja sędziego oznacza jego automatyczne wyłączenie? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.