V KO 70/23

Sąd Najwyższy2023-11-16
SNKarnepostępowanie wykonawczeŚrednianajwyższy
pomoc prawna z urzęduwynagrodzenie adwokataSąd NajwyższyTrybunał Konstytucyjnykoszty postępowaniaprawo adwokackie

Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu, stosując przepisy rozporządzenia, które nie zostały uznane za niekonstytucyjne.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek obrońcy z urzędu o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skazanemu. Pomimo powołania się przez obrońcę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący stawek wynagrodzeń, Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na innych przepisach rozporządzenia, które nie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją. Ostatecznie zasądzono kwotę 442,80 zł.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek adwokata M.S., obrońcy z urzędu skazanego D.G., o zasądzenie od Skarbu Państwa wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27 września 2023 r. ustanowił dla skazanego obrońcę z urzędu i zlecił mu zbadanie akt sprawy pod kątem przesłanek do wznowienia postępowania. Obrońca złożył opinię o braku podstaw do wznowienia i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej. Adwokat powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r. (sygn. akt SK 78/21), który uznał za niekonstytucyjne niektóre przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, sugerując stosowanie stawek z rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Sąd Najwyższy, akceptując pogląd TK o równej ochronie obrońców z wyboru i urzędu, podkreślił, że niekonstytucyjnymi uznano jedynie § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 wspomnianego rozporządzenia z 2016 r. W niniejszej sprawie wynagrodzenie zostało przyznane na podstawie § 17 ust. 4 pkt 2 tegoż rozporządzenia, który nie został podważony. Sąd wskazał również na inne wyroki TK dotyczące tej materii. Ostatecznie zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę 442,80 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu należy zasądzać na podstawie przepisów rozporządzenia, które nie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli inne przepisy tego samego rozporządzenia utraciły moc obowiązującą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia dotyczyły konkretnych paragrafów, a nie całego aktu prawnego. W analizowanej sprawie zastosowano przepis, który nie został podważony przez TK.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie wynagrodzenia

Strona wygrywająca

adwokat M.S.

Strony

NazwaTypRola
D. G.osoba_fizycznaskazany
adwokat M. S.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
Skarb Państwaorgan_państwowystrona odpowiedzialna za koszty

Przepisy (5)

Główne

Prawo o adwokaturze art. 29 § 1

Ustawa - Prawo o adwokaturze

Dz.U. 2016 poz. 1597 § § 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Dz.U. 2016 poz. 1597 § § 17 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Przepis ten nie został uznany za niekonstytucyjny i stanowił podstawę do zasądzenia wynagrodzenia.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 11 ust 1 pkt 2

Wspomniane jako alternatywna podstawa prawna w piśmie obrońcy, wynikająca z interpretacji wyroku TK.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 11 ust 2 pkt 3

Wspomniane jako alternatywna podstawa prawna w piśmie obrońcy, wynikająca z interpretacji wyroku TK.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów rozporządzenia, które nie zostały uznane za niekonstytucyjne, do ustalenia wynagrodzenia obrońcy z urzędu. Obrońca z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za swoją pracę, nawet jeśli nie znaleziono podstaw do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

za niekonstytucyjne uznano wyłącznie § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia niniejszej sprawie Sąd Najwyższy przyznał wynagrodzenie oparciu o § 17 ust. 4 pkt 2 tegoż rozporządzenia, który nie został do tej pory uznany za niekonstytucyjny

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia dla obrońców z urzędu w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego stawek pomocy prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów rozporządzenia i ich interpretacji w świetle orzeczeń TK. Nie jest to przełomowa zmiana w orzecznictwie, lecz uszczegółowienie stosowania prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem karnym procesowym i kosztami postępowania, ponieważ dotyczy praktycznego zastosowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w kontekście wynagrodzeń obrońców z urzędu.

Jak Sąd Najwyższy rozliczył obrońcę z urzędu po wyroku TK?

Dane finansowe

wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu: 442,8 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 70/23
POSTANOWIENIE
Dnia 16 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2023 r.
wniosku adwokata M. S. - obrońcy z urzędu skazanego D. G.,
o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej temu skazanemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt V KO 70/23.
p o s t a n o w i ł:
na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, w zw. z § 2 pkt 1 i § 17 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokat M.S. – Kancelaria Adwokacka w W., kwotę 442 zł i 80 gr. (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym 23% podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II AKa 195/20.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt V KO 70/23,
ustanowił dla D. G. obrońcę z urzędu w osobie adwokat M. S., Kancelaria Adwokacka w  W., i zlecił Jej zbadanie akt sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi, sygn. II AKa 195/20, pod kątem istnienia przesłanek do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, a następnie – o ile przesłanki istnieją – w terminie do dnia 31
października 2023 r., opracowanie stosownego wniosku, ewentualnie powiadomienie Sądu Najwyższego o niestwierdzeniu podstaw do wznowienia postępowania (k. 19 – 19v.).
W dniu 6 listopada 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo adwokat
M. S., zawierające  opinię o braku podstaw do sporządzenia  wniosku o wznowienie postępowania  w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II AKa 195/20. W tym piśmie adwokat
M. S. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu
D. G. z urzędu, powiększonych o podatek VAT, oświadczając że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Nadto podniosła, że to wynagrodzenie powinno zostać ustalone w oparciu o stawki przewidziane w
rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, a to z uwagi na treść
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21 (k. 29 – 35v.).
Sąd Najwyższy zważył co następuje
.
Sąd Najwyższy w pełni akceptuje wyrażony w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21, pogląd w zakresie równego traktowania obrońców z urzędu, jak i obrońców z wyboru. Jednakże, należy podkreślić, że zgodnie z powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego za niekonstytucyjne uznano
wyłącznie § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu,
tymczasem w niniejszej sprawie  Sąd Najwyższy przyznał wynagrodzenie oparciu o § 17 ust. 4 pkt 2
tegoż rozporządzenia
, który nie został do tej pory uznany za niekonstytucyjny. Wobec utraty mocy obowiązującej § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zamiast tych przepisów podstawę zasądzania wynagrodzenia obrońcy z urzędu w sprawie objętej śledztwem oraz za obronę przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym lub wojskowym sądem garnizonowym, stanowią odpowiednio:§ 11 ust 1 pkt 2 oraz § 11 ust 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Ubocznie należy zauważyć, iż wyrokiem  Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt SK 83/19, za niezgodny z Konstytucją RP uznano też § 16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Kierując się powyższym rozstrzygnięto jak na wstępie.
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI