I KK 30/22

Sąd Najwyższy2022-03-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
znęcanieprzemoc domowadzieckokasacjaSąd Najwyższynaruszenie proceduryprawo karnepostępowanie karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego D.M. jako oczywiście bezzasadną, uznając, że sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne.

Obrońca skazanego D.M. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, w szczególności w zakresie kontroli apelacji dotyczących wadliwości protokołów przesłuchań świadków. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że sąd odwoławczy rzetelnie rozpoznał wszystkie zarzuty apelacyjne i prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a zarzuty kasacyjne stanowiły jedynie powtórzenie argumentów z apelacji.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego D.M. od wyroku Sądu Okręgowego w Ś., który częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Ś. w sprawie o znęcanie się nad małoletnim pasierbem i żoną oraz spowodowanie obrażeń u innej osoby. Obrońca zarzucał sądowi odwoławczemu rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., poprzez zaniechanie rzetelnej kontroli apelacji dotyczących wadliwości protokołów przesłuchań małoletnich pokrzywdzonych oraz odtworzenia zapisu ich zeznań. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest sądem trzeciej instancji i nie może kwestionować wyroku sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że sąd odwoławczy rozpoznał wszystkie zarzuty apelacyjne, a jego uzasadnienie było szczegółowe i przekonujące. Sąd Najwyższy wskazał, że protokoły posiedzenia zawierają informacje o przebiegu czynności, a zeznania pokrzywdzonych są dowodem ocenianym przez sąd, a nie protokół. Ponadto, strony miały możliwość zapoznania się z nagraniami przesłuchań, a obrońca nie zgłaszał zastrzeżeń w tym zakresie. Sąd Najwyższy uznał również, że odczytanie zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym było dopuszczalne w kontekście wyjaśniania niejasności i rozbieżności. W związku z tym, że sąd odwoławczy prawidłowo odniósł się do wszystkich zarzutów apelacyjnych, kasacja została oddalona, a skazany D.M. został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy dokonał rzetelnej kontroli odwoławczej i prawidłowo ocenił zarzuty apelacyjne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów apelacyjnych, a jego uzasadnienie było wnikliwe i przekonujące. Analiza protokołów posiedzenia, zeznań świadków oraz zgoda stron na sposób zapoznania się z nagraniem potwierdziły prawidłowość postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasację

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznaskazany
K. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
W. M.osoba_fizycznapokrzywdzony
I. M.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (22)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 143 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 147 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 185a § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 391 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 148 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 150 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 174

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 405 § 1-3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy rzetelnie rozpoznał zarzuty apelacyjne. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Zarzuty kasacyjne stanowią powtórzenie zarzutów apelacyjnych. Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k.). Wadliwość protokołów przesłuchań świadków. Nieprawidłowe odtworzenie nagrań z przesłuchań. Niedopuszczalność odczytania zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście bezzasadna Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym nie może być traktowany jako sąd III instancji nie można zasadnie twierdzić ani o braku protokołu z przesłuchań pokrzywdzonych, ani o naruszeniu prawa wynikającego z faktu niemożności odtworzenia całości zapisu przesłuchań

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli apelacyjnej, rzetelności rozpoznania zarzutów przez sąd odwoławczy oraz dopuszczalności dowodów z zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zarzutów proceduralnych podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności kontroli instancyjnej i prawidłowości gromadzenia dowodów, co jest istotne dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy: Jak sąd odwoławczy musi rozpoznać zarzuty apelacyjne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 30/22
POSTANOWIENIE
Dnia 3 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2022 r.
sprawy
D. M.
,
skazanego za popełnienie przestępstw z art. 207 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Ś.,
z dnia 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV Ka (…),
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ś.,
z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt VI K (…)
postanowił
1.
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2.
obciążyć skazanego D. M. kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Są
d Rejonowy w Ś. wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt VI K (…), uznał oskarżonego D. M.:
1.
za winnego tego, że w okresie pomiędzy majem 2011 roku a 26 grudnia 2013 roku w Ś., woj. (…), znęcał się psychicznie i fizycznie nad małoletnim pasierbem K. P. w ten sposób, że znieważał go słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, popychał, szarpał za ubranie, bił rękoma, książką i kablem po całym ciele, tj. przestępstwa z art. 207 § 1 k.k., za który wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności;
2.
w ramach czynu opisanego w pkt. II części wstępnej wyroku uznał za winnego, tego, że:
1.
w dniu 7 grudnia 2014 r. w Ś. spowodował u W. M. obrażenia w postaci podbiegnięć krwawych na szyi po stronie lewej i prawej, które naruszyły czynności narządów ciała pokrzywdzonej na czas poniżej 7 dni, ściskając ją rękoma za szyję, przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II K (...), za czyn z art. 207 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył częściowo w okresie od dnia 26 grudnia 2013 r. do dnia 30 lipca 2014 r., tj. przestępstwa z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;
2.
w dniu 25 grudnia 2014 r. zadając uderzenie sprzączką od paska spowodował u W. M. obrażenie ciała w postaci podbiegnięcia krwawego na prawym boku tułowia, które naruszyło czynności narządów jej ciała na czas nieprzekraczający 7 dni, przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś.  z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II K (…), za czyn z art. 207 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył częściowo w okresie od dnia 26 grudnia 2013 r. do dnia 30 lipca 2014 r., tj. przestępstwa z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.,
i kwalifikując czyny opisane w pkt. 1 i 2 jako ciąg przestępstw z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., na podstawie art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
3.
za winnego tego, że w okresie od 7 maja 2012 r. do 27 grudnia 2013 r. i od sierpnia 2014 r. do grudnia 2014 r. w Ś., woj. (…), znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją żoną I. M.  w ten sposób, że wyzywał ją słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, groził pozbawieniem życia, bił rękoma po twarzy i całym ciele, z tym, że był już uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II K (…), za czyn z art. 207 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył częściowo w okresie od dnia 26.12.2013 r. do dnia 30.07.2014 r., tj. przestępstwa z art. 207 § l k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzył oskarżonemu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy w Ś. ponadto powyższe kary połączył i wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności (pkt V wyroku).
Apelację od wyroku Sądu I instancji wniósł obrońca oskarżonego zaskarżając go w części, tj. w jego punktach I, II, III i V, zarzucając mu:
1.
naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 143 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art 147 § 3 k.p.k. mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez zaniechanie sporządzenia protokołu przesłuchania pokrzywdzonych W. M. i K. P. w dniu 17 września 2020 r., mimo istniejącego obowiązku w tym zakresie, jednocześnie zastąpienie tego protokołu protokołem posiedzenia z dnia 17 września 2020 r., niezawierającym jakichkolwiek oświadczeń W. M. i K. P., biorących udział w tej czynności procesowej;
2.
naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 185a § 3 k.p.k., mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez:
- zaniechanie odtworzenia w całości sporządzonego zapisu obrazu i dźwięku przesłuchania pokrzywdzonych W. M.  i K. P.  w dniu 17 września 2020 r.;
- brak odczytania protokołu przesłuchania pokrzywdzonych W. M.  i K. P. w dniu 17 września 2020 r.;
3.naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 391 § 1 k.p.k. poprzez odczytanie świadkom W. M.  i K. P. zeznań złożonych przez nich w postępowaniu przygotowawczym, mimo że zeznania te zostały złożone w trakcie wadliwie przeprowadzonej czynności procesowej przesłuchania małoletnich pokrzywdzonych w dniu 18 lutego 2015 r., przebiegającej z naruszeniem przepisu art. 147 § 2a k.p.k. i art. 185a § 1 i 3 k.p.k.;
4.
naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 410 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie okoliczności, które nie zostały ujawnione w toku rozprawy głównej, albowiem Sąd nie przeprowadził w istocie dowodów w tym zakresie, a to dowodu z zeznań pokrzywdzonych K. P. i W. M.;
5.
naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 443 k.p.k. poprzez poczynienie przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych mniej korzystnych dla oskarżonego w zakresie opisu czynu w punkcie II wyroku, w porównaniu do opisu tego czynu zawartego w punkcie II wyroku z dnia 23 listopada 2018 r. uchylonego w następstwie apelacji wywiedzionej na korzyść oskarżonego;
6.
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, wyrażający się w niezasadnym przyjęciu, że:
1.
oskarżony D. M.  dopuścił się czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku w okresie pomiędzy majem 2011 r. a 26 grudnia 2013 r. na szkodę K. P.;
2.
w ramach czynu opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku oskarżony D. M. w dniu 7 grudnia 2014 r. w Ś. spowodował u W. M.  obrażenia w postaci podbiegnięć krwawych na szyi po stronie lewej i prawej, które naruszyły czynności narządów ciała pokrzywdzonej na czas poniżej 7 dni, oraz w dniu 25 grudnia 2014 r. zadając uderzenie sprzączką od paska spowodował u W. M.  obrażenie ciała w postaci podbiegnięcia krwawego na prawym boku tułowia, które naruszyło czynności narządów ciała na czas poniżej 7 dni;
3.
oskarżony D. M.  dopuścił się czynu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku w okresie od 7 maja 2012 r. do 27 grudnia 2013 r. i od sierpnia 2014 r. do grudnia 2014 r. na szkodę I. M.,
podczas, gdy okoliczności te nie wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, albowiem Sąd pierwszej instancji dokonał w/w ustaleń w oderwaniu od treści tychże dowodów, ocenionych w sposób naruszający zasady logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, który to zarzut podnoszę jako zarzut ewentualny.
Obrońca oskarżonego wniósł w apelacji o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
Apelację od wyroku Sądu I instancji wniósł również oskarżony, zaskarżając ten wyrok w zakresie, w jakim Sąd przypisał oskarżonemu odpowiedzialność za czyny opisane w punktach I, II, III tego wyroku, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się czynów z punktów I, II, III wyroku.
Sąd Okręgowy w Ś. wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV Ka (…):
I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1. uchylił orzeczenie o karze łącznej zawarte w punkcie V części dyspozytywnej;
2. w punkcie I części dyspozytywnej przyjął, iż oskarżony D.  M.  dopuścił się popełnienia przypisanego mu czynu w okresie od 7 maja 2012 r. do września 2012 r. i czyn ten zakwalifikował jako występek z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 207 § 1 k.k. wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;
3. w punkcie II części dyspozytywnej uniewinnił oskarżonego D. M. od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku;
4.
w punkcie III części dyspozytywnej oskarżonego D. M.  uznał za winnego tego, że w okresie od dnia 7 maja 2012 r. do września 2012 r. w Ś., woj.
(…)
, znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją żoną I. M.  w ten sposób, że wyzywał ją słowami powszechnie uznanymi za obelżywe i bił rękoma po twarzy i czyn ten zakwalifikował jako występek z art. 207 § 1 k.k., i za to wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
5.
połączył orzeczoną w punkcie I.2 karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczoną w punkcie I.4 karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i orzekł karę łączną roku pozbawienia wolności,
II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego D. M., zaskarżając to orzeczenie w części, tj. w jego punktach: I podpunkt 2, podpunkt 4 i podpunkt 5, oraz II, zarzucając:
1.
rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 433 § 1 i 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 143 § 1 pkt 2 k.p.k., art 147 § 3 k.p.k., art. 148 § 1 k.p.k., art. 150 § 1 k.p.k., art. 174 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na zaniechaniu dokonania przez Sąd Okręgowy rzetelnej kontroli odwoławczej w zakresie rozważenia zarzutu nr 1 apelacji obrońcy i apelacji osobistej oskarżonego, w konsekwencji wadliwe przyjęcie przez Sąd odwoławczy, że sporządzono w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji i odczytano prawidłowy protokół z przesłuchania małoletnich świadków W. M.  i K. P. w dniu 17 września 2020 r., podczas gdy zaniechano sporządzenia w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji protokołu przesłuchania w charakterze świadków pokrzywdzonych W. M. i K. P.  w dniu 17 września 2020 r., mimo istniejącego obowiązku w tym zakresie, a jednocześnie zastąpiono tenże protokół dokumentem z dnia 17 września 2020 r. zatytułowanym „protokół posiedzenia”, niezawierającym jakichkolwiek oświadczeń W. M.  i K. P., biorących udział w tej czynności procesowej, a zatem dokumentem niespełniającym przesłanek do uznania go za protokół uproszczony w rozumieniu art. 147 § 3 k.p.k.;
2.
rażące naruszenie przepisu postępowania, a to art. 433 § 1 i 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z ark l85a § 3 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na zaniechaniu dokonania przez Sąd Okręgowy rzetelnej kontroli odwoławczej w zakresie rozważenia zarzutu nr 2 i 4 apelacji obrońcy i apelacji osobistej oskarżonego, w konsekwencji wadliwe przyjęcie przez sąd odwoławczy, że wypełniono w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji obowiązek polegający na odtworzeniu na rozprawie głównej zapisu obrazu i dźwięku z przesłuchania świadków-pokrzywdzonych W. M.  i K. P. w dniu 17 września 2020 r. i odczytaniu protokołu przesłuchania świadków-pokrzywdzonych W. M.  i K. P. w dniu 17 września 2020 r., tym samym uczyniono podstawą wyroku okoliczności ujawnione w toku rozprawy głównej z tychże zeznań wynikające, podczas gdy zaniechano w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji wypełnienia obowiązku polegającego na odtworzeniu na rozprawie głównej zapisu obrazu i dźwięku z przesłuchania świadków-pokrzywdzonych W. M.  i K. P.  w dniu 17 września 2020 r. i odczytaniu protokołu przesłuchania świadków-pokrzywdzonych W. M.  i K. P.  w dniu 17 września 2020 r., tym samym okoliczności wynikające z powyższych dowodów nie mogły stanowić podstawy wyroku;
3.
rażące naruszenie przepisu postępowania, a to art. 433 § 1 i 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 391 § 1 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na zaniechaniu dokonania przez Sąd Okręgowy rzetelnej kontroli odwoławczej w zakresie rozważenia zarzutu nr 3 apelacji obrońcy i apelacji osobistej oskarżonego, w konsekwencji wadliwe przyjęcie przez sąd odwoławczy, że czynność odczytania pokrzywdzonym W. M.  i K. P.  w dniu 17 września 2020 r. w trakcie przesłuchania ich w charakterze świadków, zeznań złożonych przez nich w postępowaniu przygotowawczym, była prawidłowa i uzasadniona, zaś dowód z tak uzyskanych zeznań świadków może być podstawą do czynienia ustaleń faktycznych w sprawie, podczas gdy zeznania świadków W. M.  i K. P . złożone przez nich w postępowaniu przygotowawczym nastąpiły w trakcie wadliwie przeprowadzonej czynności procesowej przesłuchania małoletnich pokrzywdzonych w dniu 18 lutego 2015 r., przebiegającej z naruszeniem przepisu art. 147 § 2a k.p.k. i art. 185a § 1 i 3 k.p.k., wobec czego ich odczytywanie świadkom było niedopuszczalne, a tak uzyskany dowód nie może być podstawą do czynienia ustaleń faktycznych w sprawie;
4.
rażące naruszenie przepisu postępowania, a to art. 433 § 1 i 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. art. 405 § 1-3 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 1 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na zaniechaniu dokonania przez Sąd Okręgowy rzetelnej kontroli odwoławczej w zakresie rozważenia apelacji osobistej oskarżonego, w konsekwencji wadliwe przyjęcie przez sąd odwoławczy, że ujawnienie bez odczytywania protokołu przesłuchania świadków pokrzywdzonych W. M. i K. P. złożonych przez nich w postępowaniu przygotowawczym, było prawidłowe i uzasadnione, podczas gdy zeznania świadków W. M.  i K. P.  złożone przez nich w postępowaniu przygotowawczym nastąpiły w trakcie wadliwie przeprowadzonej czynności procesowej przesłuchania małoletnich pokrzywdzonych w dniu 18 litego 2015 r., przebiegającej z naruszeniem przepisu art. 147 § 2a k.p.k. i art. 185a § 1 i 3 k.p.k., wobec czego wniosek o przeprowadzenie dowodu w tym zakresie winien podlegać oddaleniu jako niedopuszczalny.
Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca oskarżonego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w Ś.  wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja obrońcy okazała się oczywiście bezzasadna, w związku z czym należało oddalić ją na posiedzeniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie należy podnieść, że wszystkie zarzuty kasacji wynikają zdaniem skarżącego z naruszenia przepisów art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. powiązanych z odpowiednimi przepisami procesowymi. Skarżący zakwestionował więc dopełnienie przez Sąd odwoławczy obowiązku rozważenia wszystkich zarzutów apelacyjnych oraz wskazania w uzasadnieniu tego, czym kierował się sąd wydając wyrok oraz uznając określone zarzuty apelacyjne za zasadne lub niezasadne. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, o obrazie przepisu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić wtedy, gdy sąd w ogóle nie rozważy wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, natomiast o naruszeniu art. 457 § 3 k.p.k. wówczas, gdy w uzasadnieniu wyroku nie zostanie zawarta argumentacja odnośnie do określonego potraktowania zarzutów i wniosków apelacji, a więc wtedy, gdy sąd uznając zarzuty apelacji za zasadne lub niezasadne, nie wyjaśni swojego stanowiska, ewentualnie przedstawiona argumentacja będzie zawierała braki (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt V KK 73/21).
Istotą zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. jest brak rozważenia lub nienależyte odniesienie się do zarzutów apelacyjnych przez sąd II instancji. W tym kontekście zarzuty kasacyjne sformułowane przez obrońcę skazanego D. M.  w zakresie, w jakim wiążą naruszenie przez Sąd Okręgowy w Ś.  art. 433 § 2 k.p.k. lub art. 457 § 3 k.p.k. z art. 148 § 1 k.p.k., art. 150 § 1 k.p.k., art. 174 k.p.k. oraz art. 170 § 1 pkt 1 k.p.k., są oczywiście bezzasadne z uwagi na to, że przepisy te nie były przedmiotem apelacji zarówno obrońcy oskarżonego, jak i samego oskarżonego. W tym zakresie brak jest więc podstaw do szerszego odnoszenia się do nich.
Przechodząc do kwestii merytorycznej oceny pozostałych zarzutów kasacyjnych należy stwierdzić, że, jak słusznie spostrzegł w odpowiedzi na kasację prokurator, stanowią one przeniesienie zarzutów wywiedzionych w apelacji. Świadczy o tym analiza uzasadnienia kasacji, w której skarżący nie stara się nawet wykazać uchybień Sądu odwoławczego dotyczących rozpoznawania przez niego sprawy. Skarżący wykazuje tymczasem, jakie błędy w jego przekonaniu popełnił Sąd Rejonowy w Ś., a zarzutem względem Sądu odwoławczego jest w zasadzie wyłącznie fakt, że stanowisko Sądu I instancji zaaprobował.
Konieczne w tym kontekście jest podkreślenie, że Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym nie może być traktowany jako sąd III instancji; skoro kasacja może być wnoszona wyłącznie od prawomocnych wyroków sądów odwoławczych kończących postępowanie, to niedopuszczalne jest kwestionowanie przez stronę wyroku Sądu I instancji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt V KK 115/21). Warto przy tym wyraźnie zaznaczyć, że Sąd odwoławczy nie pominął żadnego z zarzutów apelacyjnych, bowiem odniósł się zarówno do zarzutu związanego z naruszeniem art. 143 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 147 § 3 k.p.k., jak i kwestią naruszenia art. 185a k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k. oraz art. 391 § 1 k.p.k. (zarzuty 1-4 apelacji). Jednocześnie uzasadnienie Sądu odwoławczego wskazuje w sposób obszerny, wnikliwy i przekonujący na motywy, jakimi kierował się Sąd uznając zarzuty obrońcy za niezasadne. W kwestionowanym przez skarżącego zakresie uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego liczy 4,5 strony i szczegółowo wyjaśnia to, dlaczego nie można zasadnie twierdzić ani o braku protokołu z przesłuchań pokrzywdzonych, ani o naruszeniu prawa wynikającego z faktu niemożności odtworzenia całości zapisu przesłuchań pokrzywdzonych z dnia 17 września 2020 r. Stąd nie sposób przyjąć ani tego, że Sąd odwoławczy jakikolwiek zarzut pominął, ani też, że analiza zarzutów była ogólnikowa i odbiegała od standardu kontroli instancyjnej (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt III KK 424/20).
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że Sąd odwoławczy dokonał prawidłowej oceny zarzutów postawionych w apelacji przez obrońcę oskarżonego D. M.. Po pierwsze, protokoły posiedzenia mającego miejsce w dniu 17 września 2020 r., podczas którego przesłuchiwano pokrzywdzonych małoletnich, dostarczają informacji o tym, kto był przesłuchiwany i w jakim charakterze, kto był obecny podczas posiedzenia, oraz że posiedzenie jest rejestrowane (audio-video) – zob. k. 917 i 920 akt. Ponadto trafnie podniósł Sąd odwoławczy, że nawet gdyby uznać, że protokół posiedzenia nie spełnia wszystkich wymagań, jakie stawia art. 147 § 3 k.p.k., to nie rzutuje to na rozstrzygnięcie. To nie protokół jest bowiem dowodem ocenianym przez sąd, ale zeznania pokrzywdzonego małoletniego (zob. w tym zakresie również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt II KK 30/08). Istotne wobec powyższego jest również to, że podczas posiedzenia w dniu 17 września 2020 r. był obecny obrońca skazanego, nie kwestionując czynności podejmowanych przez Sąd Rejonowy w Ś., a nadto w aktach sprawy znajdują się pisemne transkrypcje wykonane z płyt CD, zawierających przesłuchania małoletnich świadków.
Sąd odwoławczy prawidłowo odniósł się również do kwestii odtworzenia protokołu na rozprawie w trybie art. 185c § 3 k.p.k. Słusznie spostrzeżono w uzasadnieniu wyroku Sądu II instancji, że Sąd Rejonowy w Ś. na rozprawie w dniu 26 października 2020 r. zarządził odczytanie protokołów oraz podjął próbę odtworzenia nagrań. Odtwarzanie przerwano ze względu na problemy techniczne, przy czym ważne jest, że Sąd zarządził sporządzenie kopii płyt i przesłanie nośników stronom celem zapoznania się z nimi. Co istotne, a na co zwrócił uwagę Sąd odwoławczy, na takie rozwiązanie zgodził się zarówno oskarżony, jak i obrońca oskarżonego, którzy byli obecni na rozprawie. O zaniechanie doręczenia nagrania wnosiła jedynie kurator (k. 963). Nagranie zostało następnie doręczone oskarżonemu oraz jego obrońcy (k. 964 i 965), a każdy z nich na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. oświadczył, że otrzymał płytę i zapoznał się z jej treścią, nie składając przy tym dalszych wniosków (k. 977). Prawidłowo uznał zatem Sąd odwoławczy, że treść przesłuchania była znana stronom, które zgodziły się na przyjętą formę zapoznania się z nagraniem. Warto przy tym zaznaczyć, że z chwilą zamknięcia przewodu sądowego ujawnione są bez odczytywania wszystkie protokoły i dokumenty podlegające odczytaniu na rozprawie, które nie zostały odczytane (art. 405 § 2 k.p.k.).
Sąd odwoławczy zasadnie przyjął ponadto, że nie doszło w sprawie do naruszenia art. 391 § 1 k.p.k. Niezależnie bowiem od uchybienia przez Sąd I instancji w 2015 r. przepisowi art. 147 § 2 k.p.k., protokoły wówczas sporządzone są „protokołami złożonych poprzednio zeznań w postępowaniu przygotowawczym”, o których mowa w art. 391 § 1 k.p.k. To, że czynność ta ze względu na uchybienia proceduralne (brak obligatoryjnego nagrania) musiała zostać powtórzona, nie przeczy temu, że sporządzony na jej podstawie protokół może stanowić podstawę wyjaśnienia niejasności i rozbieżności pomiędzy składanymi zeznaniami (zob. również postanowienie z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt III KK 448/13).
W związku z faktem, że Sąd odwoławczy odniósł się w sposób wnikliwy, szczegółowy i rozległy do wszystkich zarzutów podniesionych w apelacjach, a nadto dokonał prawidłowej kontroli instancyjnej, natomiast obrońca nie wykazał, w jaki sposób ewentualne naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna.
Obciążono skazanego kosztami postepowania kasacyjnego zgodnie z treścią art. 636 § 1 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI