I KK 3/26

Sąd Najwyższy2026-03-05
SNKarneśrodki zabezpieczająceŚrednianajwyższy
sąd najwyższykasacjaśrodek zabezpieczającyzakład psychiatrycznywstrzymanie wykonaniaart. 532 k.p.k.prawomocnośćpostępowanie karne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił wstrzymania wykonania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, uznając brak podstaw do nadzwyczajnego odstępstwa od zasady wykonalności prawomocnych orzeczeń.

Obrońca oskarżonego M. M. złożył kasację od postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania tego środka. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, stwierdził, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter nadzwyczajny i wymaga wykazania wyjątkowych okoliczności, takich jak graniczące z pewnością prawdopodobieństwo uchylenia orzeczenia i nieodwracalne skutki egzekucji. Sąd uznał, że zarzuty kasacji nie spełniają tych kryteriów, a sama dolegliwość środka zabezpieczającego nie jest wystarczającą podstawą do jego wstrzymania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy oskarżonego M. M. o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia, które umorzyło postępowanie w sprawie o czyny z art. 222 § 1 k.k. i inne, a jednocześnie zastosowało wobec oskarżonego środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k., podkreślił nadzwyczajny charakter instytucji wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, zastosowanie tej instytucji jest uzależnione od wystąpienia szczególnych okoliczności, w tym graniczącego z pewnością prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz wykazania, że dalsza egzekucja orzeczenia wywołałaby dla strony skutki o charakterze wyjątkowo dolegliwym i w praktyce nieodwracalnym. Analiza akt sprawy i treści kasacji nie wykazała spełnienia tych warunków. Sąd uznał, że zarzuty podniesione w kasacji nie cechują się taką jednoznaczną zasadnością, która uzasadniałaby wstrzymanie wykonania orzeczenia, a ich merytoryczna weryfikacja wymaga pogłębionej analizy na etapie rozpoznawania kasacji co do meritum. Sąd podkreślił, że ani specyfika sprawy, ani fakt stosowania izolacyjnego środka zabezpieczającego nie mogą być uznane za samodzielne i wystarczające podstawy do wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia. Dolegliwości związane z realizacją orzeczonego środka, choć dotkliwe, same w sobie nie stanowią argumentu za zastosowaniem art. 532 § 1 k.p.k. Sąd zaznaczył, że niniejsze postanowienie nie przesądza o ostatecznym wyniku postępowania kasacyjnego ani o ocenie trafności argumentacji skarżącego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wstrzymanie wykonania jest środkiem nadzwyczajnym, wymagającym wykazania graniczącego z pewnością prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia i nieodwracalnych skutków egzekucji, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty kasacji nie spełniają wymogów nadzwyczajnego charakteru wniosku o wstrzymanie wykonania. Sama dolegliwość środka zabezpieczającego nie jest wystarczającą podstawą, a ocena zasadności zarzutów wymaga pogłębionej analizy w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić wstrzymania wykonania

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaoskarżony/podejrzany

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia ma charakter nadzwyczajny i wymaga wystąpienia szczególnych okoliczności, takich jak graniczące z pewnością prawdopodobieństwo uchylenia orzeczenia oraz wykazanie, że dalsza egzekucja orzeczenia wywołałaby dla strony skutki o charakterze wyjątkowo dolegliwym i w praktyce nieodwracalnym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 31 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93a § § 1 pkt 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 193

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 194

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 196

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 200

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 198 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty kasacji nie cechują się taką jednoznaczną i wręcz rzucającą się w oczy zasadnością, która uzasadniałaby wstrzymanie wykonania orzeczenia. Dolegliwości związane z realizacją orzeczonego środka zabezpieczającego, choć niewątpliwie dotkliwe, same w sobie nie stanowią argumentu za zastosowaniem art. 532 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia [...] ma charakter nadzwyczajny i stanowi odstępstwo od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń. jej zastosowanie uzależnione jest od wystąpienia szczególnych okoliczności, a to graniczącego z pewnością prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz wykazania, że dalsza egzekucja orzeczenia wywołałaby dla strony skutki o charakterze wyjątkowo dolegliwym i w praktyce nieodwracalnym.

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia w postępowaniu karnym, w tym środków zabezpieczających."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania środka zabezpieczającego, a nie meritum kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia nadzwyczajny charakter instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, choć samo rozstrzygnięcie jest negatywne dla wnioskodawcy.

Kiedy można wstrzymać wykonanie środka zabezpieczającego? Sąd Najwyższy wyjaśnia nadzwyczajne przesłanki.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KK 3/26
POSTANOWIENIE
Dnia 5 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
w sprawie M. M.
podejrzanego o czyny z art. 222 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 5 marca 2026 r.,
‎
wniosku obrońcy oskarżonego o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia
,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
odmówić wstrzymania wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w Kościanie z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt
II K 297/24, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 15 lipca 2025 r., sygn. akt XVII Ka 486/25.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Kościanie postanowieniem z dnia 27 lutego 2025 r. umorzył, na mocy art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k., postępowanie w sprawie przeciwko M. M. , oskarżonemu o popełnienie czterech przestępstw, realizujących odpowiednio znamiona z art. 222 § 1 k.k. oraz art. 222§ 1 k.k. i art. 157  § 1 k.k. i art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., a także. z art. 222 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. i art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 226§ 1 k.k., jednocześnie - na podstawie art. 93a § 1 pkt 4 k.k. – stosując wobec podejrzanego środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone apelacją obrońcy podejrzanego, która jednak okazała się nieskuteczna. Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 lipca 2025 r., sygn. akt. XVII Ka 486/25, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Kasację od wyrok Sądu odwoławczego wniósł obrońca podejrzanego, zaskarżając go w całości i wskazując na rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. rozdziału 22 k.p.k., w szczególności art.193 k.p.k., art. 194 k.p.k., art. 196 k.p.k. jak i art. 200 k.p.k. poprzez ich niezastosowanie, a także art. 440 k.p.k. poprzez nieprzeprowadzenie kontroli odwoławczej poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów, jak również art. 7 k.p.k. oraz art. 198 § 1 k.p.k. poprzez ich niezastosowanie, a także art. 196 § 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 5 i art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Obywatela, tj. prawa do wolności i prawa do sądu jak również przepisów art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, gwarantujących zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Kasacja zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczonego wobec M. M. środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. W ocenie Sądu Najwyższego nie zasługiwał on na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia, o której mowa w art. 532 § 1 k.p.k., ma charakter nadzwyczajny i stanowi odstępstwo od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń. Sąd Najwyższy konsekwentnie stoi na stanowisku, że jej zastosowanie uzależnione jest od wystąpienia szczególnych okoliczności, a to graniczącego z pewnością prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz wykazania, że dalsza egzekucja orzeczenia wywołałaby dla strony skutki o charakterze wyjątkowo dolegliwym i w praktyce nieodwracalnym.
Przeprowadzona przez Sąd Najwyższy analiza akt sprawy oraz treści wniesionej kasacji, w zakresie wymaganym do rozpoznania wniosku, nie daje podstaw do przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie ziściły się powyższe warunki. W realiach niniejszej sprawy zarzuty sformułowane przez obrońcę nie cechują się taką jednoznaczną i wręcz rzucającą się w oczy zasadnością, która uzasadniałaby wstrzymanie wykonania orzeczenia. Ich merytoryczna weryfikacja oraz ocena wpływu na treść rozstrzygnięcia wymagają pogłębionej analizy, która może zostać dokonana wyłącznie na etapie rozpoznawania kasacji co do meritum. Ani specyfika sprawy, ani fakt stosowania izolacyjnego środka zabezpieczającego nie mogą być uznane za samodzielne i wystarczające podstawy do wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia. Dolegliwości związane z realizacją orzeczonego środka, choć niewątpliwie dotkliwe, same w sobie nie stanowią argumentu za zastosowaniem art. 532 § 1 k.p.k.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że niniejsze rozstrzygnięcie w żadnej mierze nie determinuje ostatecznego wyniku postępowania kasacyjnego ani nie przesądza oceny trafności argumentacji skarżącego.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę