I KK 299/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II K 1047/23. Oskarżony P. K. został skazany za kradzież artykułów kosmetycznych i biżuterii o łącznej wartości 544,97 zł, popełnioną 8 grudnia 2022 r. Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy (art. 335 § 2 k.p.k.), orzekł karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz obowiązek naprawienia szkody. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na uwzględnieniu wniosku o skazanie za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k., podczas gdy w dacie orzekania (7 listopada 2023 r.) czyn ten, ze względu na wartość mienia poniżej 800 zł, wyczerpywał znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślono, że od 1 października 2023 r. wartość mienia do 800 zł kwalifikuje czyn jako wykroczenie. Zgodnie z zasadą względności ustaw (art. 4 § 1 k.k.), ocena prawna czynu powinna być dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania. Sąd Rejonowy zaniechał weryfikacji wniosku prokuratora pod kątem obowiązujących przepisów materialnoprawnych, błędnie kwalifikując czyn jako przestępstwo. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi pierwszej instancji uwzględnienie wskazanych uwag prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady względności ustaw (art. 4 § 1 k.k.) w kontekście zmiany przepisów o wykroczeniach po dacie czynu, a przed datą orzekania. Obowiązki sądu przy rozpoznawaniu wniosku o skazanie bez rozprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów prawa materialnego w trakcie postępowania, a także stosowania instytucji skazania bez rozprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyn polegający na kradzieży mienia o wartości poniżej 800 zł, popełniony przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu wykroczeń, ale osądzony po jej wejściu w życie, powinien być kwalifikowany jako przestępstwo czy wykroczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Czyn ten powinien być kwalifikowany jako wykroczenie, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z zasadą względności ustaw (art. 4 § 1 k.k.), ocena prawna czynu powinna być dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania. Zmiana definicji kradzieży jako wykroczenia (wartość do 800 zł) od 1 października 2023 r. oznacza, że czyn o wartości 544,97 zł popełniony w grudniu 2022 r., ale osądzony w listopadzie 2023 r., stanowi wykroczenie.
Czy sąd orzekający w trybie skazania bez rozprawy (art. 335 § 2 k.p.k.) jest zobowiązany do weryfikacji zgodności wniosku prokuratora z obowiązującym prawem materialnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany do weryfikacji poprawności formalnej i merytorycznej wniosku, w tym zgodności kwalifikacji prawnej czynu z obowiązującymi przepisami.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd meriti musi zweryfikować wszystkie propozycje zawarte we wniosku, również te dotyczące zakresu odpowiedzialności oskarżonego, pod kątem zgodności z prawem materialnym. Dopiero pozytywna kontrola pozwala na uwzględnienie wniosku. W przeciwnym razie sprawa powinna być rozpoznana na zasadach ogólnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| Prokurator Rejonowy w Jeleniej Górze | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 335 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis regulujący możliwość wydania wyroku skazującego na wniosek prokuratora.
k.p.k. art. 343 § § 6
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający warunki uwzględnienia wniosku o skazanie bez rozprawy.
k.w. art. 119 § § 1
Kodeks wykroczeń
Przepis określający znamiona wykroczenia kradzieży, ze zmienioną wartością przedmiotu do 800 zł od 1 października 2023 r.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zasada względności ustaw, zgodnie z którą do oceny, czy czyn stanowi przestępstwo lub wykroczenie, stosuje się przepisy obowiązujące w czasie orzekania.
Pomocnicze
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący kradzieży, którego zastosowanie było przedmiotem sporu w kontekście zmiany przepisów o wykroczeniach.
k.p.k. art. 343 § § 7
Kodeks postępowania karnego
Przepis wskazujący na konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, gdy wniosek o skazanie bez rozprawy nie może być uwzględniony.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący obowiązku naprawienia szkody.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Przepis umożliwiający rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W dacie orzekania czyn oskarżonego stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo, z uwagi na wartość skradzionego mienia poniżej 800 zł i zmianę przepisów. • Sąd pierwszej instancji zaniechał weryfikacji wniosku prokuratora o skazanie bez rozprawy pod kątem zgodności z obowiązującym prawem materialnym.
Godne uwagi sformułowania
czyn ten stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. • kwotą graniczną, a więc różnicującą odpowiedzialność za przestępstwo i za wykroczenie jest obecnie 800 zł. • do oceny względności ustaw [...] powinno dochodzić w czasie orzekania • Sąd meriti [...] zobligowany jest zatem do kontroli jego poprawności formalnej i merytorycznej. • Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie zaniechał odpowiedniej weryfikacji wniosku prokuratora z punktu widzenia regulacji prawa materialnego obowiązujących w czasie orzekania
Skład orzekający
Marek Siwek
przewodniczący-sprawozdawca
Antoni Bojańczyk
członek
Igor Zgoliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady względności ustaw (art. 4 § 1 k.k.) w kontekście zmiany przepisów o wykroczeniach po dacie czynu, a przed datą orzekania. Obowiązki sądu przy rozpoznawaniu wniosku o skazanie bez rozprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów prawa materialnego w trakcie postępowania, a także stosowania instytucji skazania bez rozprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotna jest zmiana przepisów prawa i jej wpływ na kwalifikację czynu, nawet w przypadku drobnych kradzieży. Podkreśla też rolę sądu w kontroli wniosków procesowych.
“Drobna kradzież okazała się wykroczeniem, nie przestępstwem – Sąd Najwyższy uchyla wyrok.”
Dane finansowe
WPS: 544,97 PLN
naprawienie szkody: 544,97 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.