Orzeczenie · 2026-06-12

I KK 293/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-06-12
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwabezstronność sąduart. 6 EKPCart. 41 k.p.k.art. 439 k.p.k.

Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego B.C. od wyroku Sądu Rejonowego w Grodzisku Wielkopolskim. W sprawie tej, zarejestrowanej pod sygn. akt I KK 293/25, obrońcy skazanego konsekwentnie składali wnioski o wyłączenie sędziów, którzy zostali powołani na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Wskazywali, że taka procedura powołania może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego i prowadzić do naruszenia standardów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Sąd Najwyższy, uwzględniając argumentację obrońców oraz opierając się na własnej, ugruntowanej linii orzeczniczej (w tym uchwale składu połączonych izb z 2020 r. i orzeczeniach ETPCz), uznał wniosek o wyłączenie sędziego I.Z. za zasadny i postanowił go wyłączyć od udziału w sprawie. Podkreślono, że kwestia ta dotyczy instytucjonalnej bezstronności sądu, a nie indywidualnych kompetencji sędziego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej wyłączania sędziów Sądu Najwyższego powołanych w procedurze z ustawą z 2017 r., ze względu na wątpliwości co do bezstronności i niezależności sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w Polsce po 2017 roku.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. może orzekać w sprawie, jeśli jego powołanie budzi wątpliwości co do bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wyłączenie takiego sędziego jest zasadny, jeśli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, w tym ze względu na sposób powołania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powołanie sędziego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie ze względu na potencjalne naruszenie standardów niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, zgodnie z art. 6 ust. 1 EKPC oraz uchwałą składu połączonych izb SN.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
B.C. (poprzez obrońców)

Strony

NazwaTypRola
B.C.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca
obrońcy skazanegoinnepełnomocnik
I.Z.innesędzia

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która ukształtowała KRS w sposób budzący wątpliwości co do bezstronności powoływanych sędziów.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu jako podstawa wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powołanie sędziego I.Z. na urząd nastąpiło na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. • Orzekanie przez sędziego powołanego w opisanej procedurze może prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC). • Istnieje ryzyko stwierdzenia nienależytej obsady sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) i konieczności wznowienia postępowania kasacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności • naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności • niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący

I.Z.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej wyłączania sędziów Sądu Najwyższego powołanych w procedurze z ustawą z 2017 r., ze względu na wątpliwości co do bezstronności i niezależności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w Polsce po 2017 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i standardów konstytucyjnych, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

Sąd Najwyższy wyłącza kolejnego sędziego. Czy to koniec problemów z praworządnością w SN?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst