I KK 292/23

Sąd Najwyższy2023-10-05
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczenieprawo jazdyuprawnieniaustawa covidowastan zagrożenia epidemicznegoSąd Najwyższykasacjauniewinnienie

Sąd Najwyższy uniewinnił kierowcę od zarzutu prowadzenia pojazdu bez uprawnień, uznając, że przepisy covidowe przedłużyły ważność jego dokumentów.

Sąd Rejonowy skazał D.Ł. za prowadzenie pojazdu ciężarowego bez ważnych uprawnień, wymierzając grzywnę i zakaz prowadzenia pojazdów. Prokurator Generalny wniósł kasację, argumentując, że przepisy covidowe przedłużyły ważność uprawnień obwinionego. Sąd Najwyższy przychylił się do tej argumentacji, uchylił wyrok nakazowy i uniewinnił obwinionego, obciążając koszty postępowania Skarb Państwa.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Zielonej Górze, którym D.Ł. został uznany winnym wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. polegającego na kierowaniu pojazdem ciężarowym bez wymaganych uprawnień. Sąd Rejonowy wymierzył karę grzywny oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów procesowych i materialnych, wskazując, że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił przepisów ustawy covidowej, które przedłużały ważność uprawnień do kierowania pojazdami, jeśli ich termin upływał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że zgodnie z art. 15zzzw ustawy covidowej, ważność uprawnień D.Ł. uległa przedłużeniu do 60 dni po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego, który nastąpił 1 lipca 2023 r. W związku z tym, w dniu kontroli drogowej (15 lutego 2023 r.), obwiniony posiadał ważne uprawnienia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i uniewinnił D.Ł. od popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, obciążając koszty postępowania Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te przedłużają ważność uprawnień do kierowania pojazdami do 60 dni po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 15zzzw ustawy covidowej, który wprost stanowi o przedłużeniu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w określonych sytuacjach. Ponieważ stan zagrożenia epidemicznego został odwołany 1 lipca 2023 r., uprawnienia obwinionego zachowywały moc w dniu kontroli drogowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku nakazowego i uniewinnienie

Strona wygrywająca

D. Ł.

Strony

NazwaTypRola
D. Ł.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (5)

Główne

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

Wykroczenie polegające na kierowaniu pojazdem bez wymaganych uprawnień.

ustawa covidowa art. 15 zzzw

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis przewidujący przedłużenie ważności uprawnień do kierowania pojazdami, jeśli ich termin upływa w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii.

Pomocnicze

k.p.w. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Warunek orzekania w postępowaniu nakazowym - okoliczności czynu i wina nie mogą budzić wątpliwości.

k.p.k. art. 504 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji w przypadku rażącego naruszenia prawa.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy covidowej przedłużyły ważność uprawnień do kierowania pojazdami. Ważność uprawnień obwinionego uległa przedłużeniu do 60 dni po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego. Zachowanie obwinionego nie wyczerpało znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. z uwagi na ważne uprawnienia.

Godne uwagi sformułowania

ważność tych dokumentów, uprawnień i wpisu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii Błędem Sądu meriti było pominięcie tych regulacji w orzekaniu w sprawie.

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Marek Pietruszyński

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy covidowej w zakresie przedłużenia ważności uprawnień do kierowania pojazdami oraz stosowanie postępowania nakazowego."

Ograniczenia: Dotyczy okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego/epidemii i przepisów przejściowych z tym związanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne (covidowe) mogą wpływać na codzienne życie i obowiązki obywateli, a także jak ważne jest uwzględnianie ich przez sądy.

Czy Twoje prawo jazdy nadal jest ważne? Sąd Najwyższy wyjaśnia skutki przepisów covidowych dla kierowców!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 292/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski (przewodniczący)
‎
SSN Marek Pietruszyński
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Jolanta Włostowska
w sprawie
D. Ł.,
obwinionego z art. 94 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 października 2023 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionego,
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 27 lutego 2023 r., sygn. akt II W 121/23
1)
uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia obwinionego od zarzuconego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.;
2)
kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym z dnia 27 lutego 2023 r. (sygn. akt II W 121/23) D. Ł. został uznany winnym wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., polegającego na tym, że w dniu 15 lutego 2023 r. kierował pojazdem ciężarowym o DMC 26.000 kg nie posiadając uprawnień do kierowania tym pojazdem, tj. prawa jazdy kategorii C oraz świadectwa kwalifikacji zawodowej, które utraciło ważność w dniu 3 sierpnia 2022 r. Wymierzono mu karę 3000 zł grzywny oraz orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia.
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację na korzyść w trybie art. 110 § 1 k.p.w. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając wyrokowi
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 93 § 2 k.p.w. oraz art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.w., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że występują przesłanki do rozpoznania sprawy obwinionego w postępowaniu nakazowym, skutkiem czego wydanie wyroku nakazowego nastąpiło również z rażącym naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie z obrazą art. 94 § 1 k.w., poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie D. Ł. za winnego popełnienia wykroczenia, polegającego na kierowaniu pojazdem ciężarowym, w dniu 15 lutego 2023 r., bez wymaganych do tego uprawnień w postaci prawa jazdy kat. C oraz świadectwa kwalifikacji zawodowej, które utracitly ważność w dniu 3 sierpnia 2022 r., podczas gdy okoliczności popełnienia zarzucanego obwinionemu czynu i jego wina, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego budzą wątpliwości, albowiem przepis art. 15zzzw ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.) stanowi m.in. że jeżeli ważność uprawnień do kierowania pojazdami (pkt 8) oraz wpisu w prawie jazdy kodu 95, potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej albo ukończenie szkolenia okresowego (pkt 9) upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ważność tych dokumentów, uprawnień i wpisu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później - co winno skutkować uznaniem, iż zachowanie obwinionego nie wyczerpało ustawowych znamion przypisanego mu wykroczenia, ponieważ zakreślony na dzień 3 sierpnia 2022 r. termin ważności posiadanych przez D. Ł. uprawnień do kierowania pojazdami ciężarowymi uległ przedłużeniu z uwagi na fakt, iż wypadł w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, obowiązującego od dnia 16 maja 2022 r., wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1028), który został odwołany z dniem 1 lipca 2023 r., mocą rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1 118).”
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i uniewinnienie obwinionego od przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 93 § 2 k.p.w. orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Chodzi o okoliczności związane ze stanem faktycznym, ale także z prawną oceną zdarzenia.
Przepis art. 15 zzzw ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 z późn. zm.) przewiduje, w przypadku gdy ważność uprawnień do kierowania pojazdami (pkt 8) i wpisu w prawie jazdy kodu 95 potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej albo ukończenie szkolenia okresowego (pkt 9) upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ważność tych dokumentów, uprawnień i wpisu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później.
Stan zagrożenia epidemicznego został odwołany rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 1118) z dniem 1 lipca 2023 r.
Oznacza to, że świadectwa kwalifikacji zawodowych (mimo, że czasowe), z uwagi na powyżej wskazane akty normatywne zachowywały moc w dniu kontroli drogowej pojazdu prowadzonego przez D. Ł.. Prowadzi to do wniosku, że okoliczności popełnienia wykroczenia i wina budzić powinny obiektywnie wątpliwości, właśnie z uwagi na regulacje tzw. ustaw covidowych. Błędem Sądu meriti było pominięcie tych regulacji w orzekaniu w sprawie. W istocie, D. Ł. w dniu przeprowadzania kontroli, z uwagi na treść przywołanych wcześniej regulacji, posiadał ważne uprawnienie do kierowania pojazdem ciężarowym oraz świadectwo kwalifikacji zawodowej
Wobec powyższego należało uchylić wyrok nakazowy i uniewinnić obwinionego.
[SOP]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI