I KK 285/22

Sąd Najwyższy2022-10-20
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
recydywakara pozbawienia wolnościkara ograniczenia wolnościkasacjaprawo karne materialneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za recydywę, uznając, że odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności nie spełnia warunku skazania na karę pozbawienia wolności wymaganego przez art. 64 § 1 k.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku skazującego W.O. za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w warunkach recydywy (art. 64 § 1 k.k.). Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na niezasadnym przyjęciu recydywy, gdyż skazanie dotyczyło kary ograniczenia wolności, a następnie zastępczej kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności nie jest równoznaczne ze skazaniem na karę pozbawienia wolności wymaganą przez art. 64 § 1 k.k. W konsekwencji, wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego W.O., który został uznany winnym popełnienia czynu z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k. przez Sąd Rejonowy w Zielonej Górze, za co wymierzono mu karę 9 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa karnego materialnego, a konkretnie art. 64 § 1 k.k., wskazując, że sąd niezasadnie przyjął warunki recydywy szczególnej podstawowej. Argumentacja opierała się na fakcie, że uprzednie skazanie W.O. dotyczyło kary ograniczenia wolności, która następnie została zamieniona na zastępczą karę pozbawienia wolności, a nie pierwotnie orzeczoną karę pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, podkreślając, że zastosowanie art. 64 § 1 k.k. wymaga uprzedniego skazania za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności. Odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności nie spełnia tego warunku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności nie spełnia warunku skazania na karę pozbawienia wolności wymaganego przez art. 64 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Przepis art. 64 § 1 k.k. wymaga uprzedniego skazania za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności. Odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności, będącej konsekwencją niezapłacenia grzywny lub nieodbycia kary ograniczenia wolności, nie jest równoznaczne z pierwotnym skazaniem na karę pozbawienia wolności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (pośrednio, poprzez uchylenie wyroku)

Strony

NazwaTypRola
W. O.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

Wymaga uprzedniego skazania za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności. Odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności nie spełnia tego warunku.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uprzednie skazanie dotyczyło kary ograniczenia wolności, a następnie zastępczej kary pozbawienia wolności, co nie spełnia wymogu skazania na karę pozbawienia wolności dla recydywy z art. 64 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

nie można traktować recydywy określonej w kodeksie karnym jako ekwiwalentnej do jakiegokolwiek powrotu do przestępstwa (tzw. recydywa w ujęciu kryminologicznym) Nie spełnia tego warunku odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący

Andrzej Siuchniński

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację art. 64 § 1 k.k. w kontekście odbycia zastępczej kary pozbawienia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy kara zastępcza była następstwem kary ograniczenia wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących recydywy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje subtelne różnice między różnymi rodzajami kar.

Czy zastępcza kara pozbawienia wolności to to samo co kara pozbawienia wolności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 285/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Siuchniński
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Jolanta Włostowska
w sprawie
W. O.,
skazanego z art. 278 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 października 2022 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego,
od wyroku Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt VII K 786/21,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 8 listopada 2021 r. (sygn. akt VII K 786/21) W. O. został uznany winnym czynu z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 9 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia.
Od powyższego orzeczenia kasację w trybie art. 521 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając temu wyrokowi
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 64 § 1 k.k., polegające na niezasadnym przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu w warunkach powrotu do przestępstwa, określonych w tym przepisie, w sytuacji gdy W. O. został uprzednio skazany, za umyślne przestępstwo podobne, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 23 października 2019 r. sygn. II K
[…]
na karę 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym (która prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w N. z dnia 2 marca 2020 r., sygn. II Ko
[…]
została zamieniona na karę 360 dni pozbawienia wolności i którą oskarżony odbył w okresie od dnia 31 lipca 2020 r. do dnia 26 lipca 2021 r.), a zatem nie została wobec niego w wymienionej sprawie pierwotnie orzeczona zasadnicza kara pozbawienia wolności, a nadto także w świetle danych dotyczących odbycia kar pozbawienia wolności z pozostałych skazań W. O. brak było podstaw do przyjęcia działania oskarżonego w warunkach recydywy szczególnej podstawowej”
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
Zastosowanie do sprawcy przepisu art. 64 § 1 k.k. obwarowane jest szeregiem warunków i nie można traktować recydywy określonej w kodeksie karnym jako ekwiwalentnej do jakiegokolwiek powrotu do przestępstwa (tzw. recydywa w ujęciu kryminologicznym). W niniejszej sprawie, jak słusznie wskazuje Prokurator Generalny uzyskano odpis wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 23 października 2019 r. (sygn. akt II K
[…]
), którym uznano oskarżonego za winnego czynów z art. 278 § 1 k.k. i art. 279 k.k. i skazano na karę łączną ograniczenia wolności w wymiarze 2 lat. Uzyskano także odpis postanowienia tego Sądu z dnia 2 marca 2020 r. (II Ko
[…]
) o orzeczeniu zastępczej kary pozbawienia wolności w wymiarze 360 dni.
Jak wynika z brzmienia przepisu art. 64 § 1 k.k. sprawca musi być uprzednio skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności. Nie spełnia tego warunku odbycie zastępczej kary pozbawienia wolności (por. J. Majewski [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Tom I. Część II. Komentarz do art. 53-116, wyd. V, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2016, art. 64. Teza 21).
Analiza akt sprawy i uprzednich skazań W. O. wskazuje, że żadne z nich nie daje podstaw do zastosowania art. 64 § 1 k.k. Oznacza to, że doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na treść orzeczenia.
W tej sytuacji, uznając kasację Prokuratora Generalnego za oczywiście zasadną, należało zaskarżony wyrok uchylić i sprawe przekazać Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI