I KK 283/24
Podsumowanie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu rejonowego o utrzymaniu w mocy umorzenia dochodzenia, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących właściwości organu do rozpoznania zażalenia.
Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść podejrzanego S. M. od postanowienia sądu rejonowego, które utrzymało w mocy decyzję o umorzeniu dochodzenia w sprawie oszustwa. Zarzucono rażące naruszenie przepisów k.p.k. poprzez rozpoznanie zażalenia przez niewłaściwy organ. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie i obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść S. M., podejrzanego o popełnienie przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. W toku postępowania przygotowawczego prokurator dwukrotnie umorzył dochodzenie, ostatnio z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu. Pełnomocnik pokrzywdzonego złożył zażalenie na postanowienie o umorzeniu. Zgodnie z art. 330 § 2 k.p.k., takie zażalenie powinno być rozpoznane przez prokuratora nadrzędnego (Prokuratora Okręgowego). Jednakże, sąd rejonowy rozpoznał to zażalenie i utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził rażące naruszenie art. 118 § 3 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść postanowienia i uniemożliwiło pokrzywdzonemu wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do Prokuratury Rejonowej, nakazując prawidłowe przekazanie zażalenia Prokuratorowi Okręgowemu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd rejonowy rozpoznał zażalenie w niewłaściwej kolejności procesowej, naruszając art. 330 § 2 k.p.k. i art. 118 § 3 k.p.k.
Uzasadnienie
Zażalenie na postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego, wydane na podstawie braku danych uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu, podlega rozpoznaniu przez prokuratora nadrzędnego. Sąd nie powinien rozpoznawać takiego zażalenia, lecz przekazać sprawę właściwemu prokuratorowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. M. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| F. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Rejonowa dla Wrocławia-Fabrycznej | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu | instytucja | sąd niższej instancji |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | organ reprezentowany w postępowaniu |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 286 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przestępstwa oszustwa.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia dochodzenia z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu.
k.p.k. art. 330 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Reguluje tryb zaskarżania postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego, wskazując na właściwość prokuratora nadrzędnego.
k.p.k. art. 118 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Nakazuje przekazanie sprawy do rozpoznania organowi właściwemu, jeśli organ prowadzący postępowanie jest niewłaściwy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 55 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe rozpoznanie zażalenia przez sąd rejonowy zamiast przez prokuratora nadrzędnego. Rażące naruszenie art. 330 § 2 k.p.k. i art. 118 § 3 k.p.k. Istotny wpływ naruszenia na treść postanowienia i prawa pokrzywdzonego.
Godne uwagi sformułowania
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego podlegało rozpoznaniu przez prokuratora nadrzędnego organ, który wydał zaskarżone postanowienie, to jest prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej, powinien w tej sytuacji przekazać akta sprawy wraz z zażaleniem Prokuratorowi Okręgowemu. Stało się tak z naruszeniem art. 330 § 2 k.p.k. Sąd Rejonowy powinien w tej sytuacji, na podstawie art. 118 § 3 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania organowi właściwemu
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący
Michał Laskowski
sprawozdawca
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości organów w postępowaniu karnym, w szczególności rozpoznawania zażaleń na postanowienia o umorzeniu dochodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kolejnością rozpoznawania zażaleń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur prawnych, nawet w pozornie rutynowych kwestiach, i jak błędy proceduralne mogą wpływać na prawa stron postępowania.
“Błąd proceduralny w sądzie uniemożliwił pokrzywdzonemu dochodzenie swoich praw – interweniuje Sąd Najwyższy.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN I KK 283/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Agnieszka Niewiadomska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej, w sprawie S. M. podejrzanego z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść od postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt II Kp 461/23 utrzymującego w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia - Fabrycznej z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie, a wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. [J.J.] Michał Laskowski Dariusz Świecki Eugeniusz Wildowicz UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej w dniu 19 lutego 2021 r. zatwierdził wydane w sprawie o sygn. akt PR 1DS. […]1. postanowienie z dnia 11 lutego 2021 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie doprowadzenia w okresie od 30 kwietnia 2011 r. do 31 lipca 2011 r. w W., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem F. S. w kwocie 116 695 zł, poprzez wprowadzenie go w błąd co do zlecenia jego firmie wykonania U. bez zamiaru rozliczenia się z pokrzywdzonym, czym działano na szkodę U. , to jest o czyn z art. 286 § 1 k.k. Podstawą umorzenia postępowania było niewykrycie sprawcy. Zażalenie na to postanowienie wniósł pełnomocnik F. S.. Po rozpoznaniu tego zażalenia Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II Kp […]1., uchylił zaskarżone postanowienie. W toku dalszego postępowania przygotowawczego, w dniu 25 lutego 2022 r. wydano postanowienie o przedstawieniu S. M. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., polegającego na tym, że w 2011 r. w W., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że zawarł z pokrzywdzonym umowę na wynajem dźwigu, wprowadzając w błąd co do zamiaru i możliwości zapłaty za faktury wynikające z tej umowy, czym spowodował straty w kwocie 116 695,45 zł na szkodę U.. Treść postanowienia ogłoszono S. M. w dniu 16 stycznia 2023 r. W dniu 24 kwietnia 2023 r. prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej wydał postanowienie o sygn. [...], którym na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. umorzył dochodzenie o zarzucany S. M. czyn, wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia. Pełnomocnik F. S. zaskarżył to postanowienie, kierując zażalenie poprzez Prokuratora Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej do prokuratora nadrzędnego. Prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej przekazał powyższe zażalenie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu. Sąd ten, postanowieniem z dnia 12 września 2023 r., sygn. II Kp 461/23, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Kasację od tego postanowienia wniósł Prokurator Generalny. Postanowienie zaskarżył w całości na niekorzyść S. M. i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 118 § 3 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k., polegające na merytorycznym rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego F. S. , prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „U.”, złożonego na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej z dnia 24 kwietnia 2023 r. o sygn. [...], o umorzeniu na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia, dochodzenia przeciwko S. M. podejrzanemu o popełnienie czynu z art. 286 § 1 k.k., mimo że zażalenie to zostało złożone na postanowienie wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k. i podlegało rozpoznaniu przez prokuratora nadrzędnego, to jest przez Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu. Prokurator Generalny wniósł w kasacji o uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu i przekazanie sprawy Prokuratorowi Okręgowemu we Wrocławiu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna. W sprawie S. M. doszło najpierw do umorzenia postępowania przygotowawczego postanowieniem zatwierdzonym dnia 19 lutego 2021 r., a następnie do ponownego umorzenia postępowania o ten sam czyn, postanowieniem zaskarżonym kasacją. Zgodnie z treścią art. 330 § 2 k.p.k., jeżeli organ prowadzący postępowanie, w tym wypadku prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej, nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, wydaje, tak jak w przedmiotowej sprawie, ponownie postanowienie o umorzeniu postępowania. Postanowienie to podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego, w tym wypadku Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu. Organ, który wydał zaskarżone postanowienie, to jest prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej, powinien w tej sytuacji przekazać akta sprawy wraz z zażaleniem Prokuratorowi Okręgowemu. Gdyby ten utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania doszłoby do otwarcia drogi do wniesienia przez pokrzywdzonego aktu oskarżenia określonego w art. 55 § 1 k.p.k. – tzw. subsydiarnego aktu oskarżenia. Doszło jednak do przekazania zażalenia pełnomocnika F. S. do Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu. Stało się tak z naruszeniem art. 330 § 2 k.p.k. Sąd Rejonowy powinien w tej sytuacji, na podstawie art. 118 § 3 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania organowi właściwemu, tj. Prokuratorowi Okręgowemu we Wrocławiu. Tak się jednak nie stało i doszło do rozpoznania zażalenia przez organ, który w tej sytuacji procesowej był organem niewłaściwym. Nastąpiło tym samym naruszenie prawa, o którym mowa w zarzucie kasacji. Naruszenie to ma charakter rażący i ma oczywisty a zarazem istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją postanowienia. Co więcej uniemożliwia pokrzywdzonemu ewentualne wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia. W tym stanie rzeczy konieczne stało się uwzględnienie wniosku kasacji i uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sprawa w tej sytuacji powróci do Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej, gdzie powinien być jej nadany prawidłowy bieg, to jest zażalenie pełnomocnika F. S. powinno być przekazane do rozpoznania organowi właściwemu, to znaczy Prokuratorowi Okręgowemu we Wrocławiu. [J.J.] Michał Laskowski Dariusz Świecki Eugeniusz Wildowicz [ł.n]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę