Orzeczenie · 2025-01-09

I KK 283/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-01-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
oszustwoart. 286 k.k.postępowanie przygotowawczeumorzenie dochodzeniakasacjanaruszenie przepisówwłaściwość organusubsydiarny akt oskarżenia

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść S. M., podejrzanego o popełnienie przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. W toku postępowania przygotowawczego prokurator dwukrotnie umorzył dochodzenie, ostatnio z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu. Pełnomocnik pokrzywdzonego złożył zażalenie na postanowienie o umorzeniu. Zgodnie z art. 330 § 2 k.p.k., takie zażalenie powinno być rozpoznane przez prokuratora nadrzędnego (Prokuratora Okręgowego). Jednakże, sąd rejonowy rozpoznał to zażalenie i utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził rażące naruszenie art. 118 § 3 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść postanowienia i uniemożliwiło pokrzywdzonemu wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do Prokuratury Rejonowej, nakazując prawidłowe przekazanie zażalenia Prokuratorowi Okręgowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących właściwości organów w postępowaniu karnym, w szczególności rozpoznawania zażaleń na postanowienia o umorzeniu dochodzenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kolejnością rozpoznawania zażaleń.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd rejonowy właściwie rozpoznał zażalenie na postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia, wydane na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., gdy zażalenie powinno być rozpoznane przez prokuratora nadrzędnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd rejonowy rozpoznał zażalenie w niewłaściwej kolejności procesowej, naruszając art. 330 § 2 k.p.k. i art. 118 § 3 k.p.k.

Uzasadnienie

Zażalenie na postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego, wydane na podstawie braku danych uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu, podlega rozpoznaniu przez prokuratora nadrzędnego. Sąd nie powinien rozpoznawać takiego zażalenia, lecz przekazać sprawę właściwemu prokuratorowi.

Jaki jest skutek rozpoznania zażalenia przez niewłaściwy organ procesowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rozpoznanie zażalenia przez niewłaściwy organ stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść postanowienia i uniemożliwiające realizację praw procesowych pokrzywdzonego.

Uzasadnienie

Niewłaściwe rozpoznanie zażalenia przez sąd rejonowy, zamiast przez prokuratora nadrzędnego, jest rażącym naruszeniem przepisów k.p.k., które wymaga uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
S. M.osoba_fizycznapodejrzany
F. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratura Rejonowa dla Wrocławia-Fabrycznejorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiuinstytucjasąd niższej instancji
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyorgan reprezentowany w postępowaniu

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 286 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przestępstwa oszustwa.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia dochodzenia z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu.

k.p.k. art. 330 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje tryb zaskarżania postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego, wskazując na właściwość prokuratora nadrzędnego.

k.p.k. art. 118 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje przekazanie sprawy do rozpoznania organowi właściwemu, jeśli organ prowadzący postępowanie jest niewłaściwy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 55 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy możliwości wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe rozpoznanie zażalenia przez sąd rejonowy zamiast przez prokuratora nadrzędnego. • Rażące naruszenie art. 330 § 2 k.p.k. i art. 118 § 3 k.p.k. • Istotny wpływ naruszenia na treść postanowienia i prawa pokrzywdzonego.

Godne uwagi sformułowania

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść • rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego • podlegało rozpoznaniu przez prokuratora nadrzędnego • organ, który wydał zaskarżone postanowienie, to jest prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej, powinien w tej sytuacji przekazać akta sprawy wraz z zażaleniem Prokuratorowi Okręgowemu. • Stało się tak z naruszeniem art. 330 § 2 k.p.k. • Sąd Rejonowy powinien w tej sytuacji, na podstawie art. 118 § 3 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania organowi właściwemu

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Michał Laskowski

sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości organów w postępowaniu karnym, w szczególności rozpoznawania zażaleń na postanowienia o umorzeniu dochodzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kolejnością rozpoznawania zażaleń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur prawnych, nawet w pozornie rutynowych kwestiach, i jak błędy proceduralne mogą wpływać na prawa stron postępowania.

Błąd proceduralny w sądzie uniemożliwił pokrzywdzonemu dochodzenie swoich praw – interweniuje Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst