I KK 28/25

Sąd Najwyższy2025-04-11
SNKarnepostępowanie wykonawczeWysokanajwyższy
kara pozbawienia wolnościkasacjaRzecznik Praw Obywatelskichprawo karnepostępowanie wykonawczewzględniejsza ustawaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie kary pozbawienia wolności wobec skazanego A.F. do czasu rozpoznania kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich.

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację w sprawie skazanego A.F., zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego przez sąd odwoławczy. Wnioskował o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy, uznając wysokie prawdopodobieństwo zasadności zarzutów kasacyjnych, wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania kasacji.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od postanowienia Sądu Okręgowego w Świdnicy, które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w Świdnicy i zarządziło wykonanie kary pozbawienia wolności wobec A.F. Głównym zarzutem jest rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności niezastosowanie przez sąd odwoławczy względniejszego przepisu karnego obowiązującego w dacie popełnienia czynu, co skutkowało bezzasadnym zarządzeniem wykonania kary po upływie terminu. Sąd Najwyższy, analizując wniosek RPO o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, uznał, że istnieją podstawy do jego uwzględnienia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wstrzymanie wykonania jest możliwe w razie wysokiego prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych i potencjalnej nieodwracalności dolegliwości dla skazanego. W tej sprawie, ze względu na charakter zarzutu i prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, Sąd Najwyższy postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu merytorycznego rozpoznania kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania jest uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wstrzymanie wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją może nastąpić w razie zaistnienia wysokiego prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych i potencjalnej nieodwracalności dolegliwości dla skazanego. W tej sprawie charakter zarzutu RPO wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, co uzasadnia wstrzymanie wykonania kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia

Strona wygrywająca

A. F.

Strony

NazwaTypRola
A. F.osoba_fizycznaskazany
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 532 § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na wniosek.

k.k. art. 75 § 4

Kodeks karny

Przepis dotyczący okresu, w którym można zarządzić wykonanie kary po zakończeniu okresu próby; kluczowy dla zarzutu kasacyjnego.

k.k.w. art. 15 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Podstawa do umorzenia postępowania wykonawczego, podnoszona przez RPO.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Przepis, z którego skazany A.F. został pierwotnie skazany.

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący wielości czynów, w związku z którym skazano A.F.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wysokie prawdopodobieństwo zasadności zarzutów kasacyjnych Rzecznika Praw Obywatelskich. Potencjalna nieodwracalność dolegliwości dla skazanego w przypadku niewstrzymania wykonania kary. Niezastosowanie przez sąd odwoławczy względniejszego przepisu karnego obowiązującego w dacie popełnienia czynu.

Godne uwagi sformułowania

zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego przepis był względniejszy dla skazanego nieodwracalność dolegliwości wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia podniesionego nadzwyczajnego środka zaskarżenia

Skład orzekający

Stanisław Stankiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Procedura wstrzymania wykonania kary w Sądzie Najwyższym, interpretacja przepisów o względniejszej ustawie karnej i terminach wykonania kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stosowania względniejszej ustawy karnej i procedury wykonawczej, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Wstrzymanie wykonania kary przez Sąd Najwyższy zawsze budzi zainteresowanie.

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie kary: czy RPO miał rację w sprawie A.F.?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 28/25
POSTANOWIENIE
Dnia 11 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie
A. F.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2025 r.,
wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich
o wstrzymanie wykonania prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 14 października 2024 r., sygn. akt V Kzw 179/24,
zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego w Świdnicy
z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt VI Ko 2373/24 (II K 1505/19),
w przedmiocie zarządzenia wobec A. F. wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie
z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt II K 1505/19,
na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia – prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 14 października 2024 r., sygn. akt V Kzw 179/24, zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt VI Ko 2373/24 (II K 1505/19) w przedmiocie zarządzenia wykonania wobec A. F. kary 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt II K 1505/19 – do czasu rozpoznania kasacji.
UZASADNIENIE
Rzecznik Praw Obywatelskich we wniesionej kasacji podniósł zarzut „rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest
art. 4 § 1 k.k., polegające na niezastosowaniu przez Sąd odwoławczy przepisu art. 75 § 4 k.k. w brzmieniu obowiązującym w dniach: 1 oraz 2 marca 2019 r. (tekst jednolity: Dz.U. z dnia 21 sierpnia 2018 r. poz. 1600), a więc z chwili popełnienia przez A. F. czynów przypisanych mu wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2019 r. o sygnaturze akt II K 1505/19, pomimo że ów przepis był względniejszy dla skazanego F. w porównaniu do art. 75 § 4 k.k. w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania, a zatem w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r, poz. 2600, ze zm. z Dz.U. z 2023 r. poz. 403; data wejścia w życie: 1 października 2023 r.), albowiem przewidywał krótszy okres, w którym od zakończenia okresu próby można zarządzić wykonanie kary (sześć miesięcy, a nie rok), co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, gdyż skutkowało bezzasadnym zarządzeniem wobec A. F. wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności, w sytuacji, gdy w dniu 30 czerwca 2024 r. upłynął termin, o którym mowa powyżej, zaś na etapie międzyinstacyjnym wystąpiła obligatoryjna przesłanka do umorzenia, na podstawie art. 15 § 1 k.k.w., postępowania wykonawczego prowadzonego wobec skazanego A. F.”.
Autor kasacji wniósł o: „wstrzymanie, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., wykonania zaskarżonego orzeczenia Sądu Okręgowego w Świdnicy wobec A. F. ” oraz „uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu Okręgowego w Świdnicy i umorzenie, na podstawie art. 15 § 1 k.k.w., postępowania wykonawczego w stosunku do tego skazanego”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o wstrzymanie, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., wykonania zaskarżonego orzeczenia Sądu Okręgowego w Świdnicy, wobec A. F., zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją może nastąpić wyjątkowo, w razie zaistnienia wysokiego prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych i w związku z tym nieodwracalnością dolegliwości, jakie poniósłby skazany, bez wstrzymywania wykonania tego orzeczenia (zob. np. postanowienia SN: z 17 sierpnia 2004 r., V KK 229/04, R-OSNKW 2004, poz. 1438;
z 16 lutego 2021 r., III KK 424/20; 4 kwietnia 2024 r., III KK 92/24).
Charakter sformułowanego w kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich zarzutu – kwestionującego merytoryczną trafność zapadłego orzeczenia, zmieniającego postanowienie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej,
wobec A. F., wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt II K 1505/19
, w niepowtarzalnych realiach tej sprawy – wskazuje na wysoce prawdopodobną perspektywę uwzględnienia podniesionego na wstępie uchybienia przedmiotowej skargi oraz wydania orzeczenia kasatoryjnego. Nie przesądzając, co oczywiste, ostatecznego rozstrzygnięcia jakie zapadnie w następstwie rozpoznania kasacji, z uwagi na wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, a tym samym realne ryzyko wystąpienia jeszcze przed jego merytorycznym rozpoznaniem nieodwracalnych oraz niekorzystnych dla skazanego skutków wynikających z wykonania kary, należało uwzględnić inicjatywę Rzecznika Praw Obywatelskich, złożoną w trybie art. 532 § 1 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe względy, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
SSN Stanisław Stankiewicz
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI