Orzeczenie · 2024-10-09

I KK 263/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-10-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnejWysokanajwyższy
prawo karnekasacjasąd najwyższyśrodek karnypokrzywdzonymałoletniopieka prawnadobro dziecka

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego S. S., który został uznany winnym czynu z art. 200 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Rejonowy orzekł karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz środki karne w postaci zakazu zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną T. R. na okres 8 lat. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów procedury karnej (art. 51 § 2 k.p.k. w zw. z art. 115 § 11 k.k. i in.) poprzez wadliwe uwzględnienie interesów małoletniej pokrzywdzonej, której matka, będąca jednocześnie jej opiekunem prawnym, nie wyrażała woli ścigania sprawcy i nie wierzyła twierdzeniom córki, co wskazywało na konflikt interesów. Drugi zarzut dotyczył naruszenia prawa materialnego (art. 41 § 1a zd. drugie k.k.) poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją lub opieką nad dziećmi. Sąd Najwyższy uznał, że pierwszy zarzut, mimo wskazania na realne naruszenie procedury, nie wykazał istotnego wpływu na treść orzeczenia, a kwestia zadośćuczynienia nie jest zamknięta, a brak zaskarżenia wyroku jest spekulatywny. Natomiast drugi zarzut został uznany za zasadny, gdyż sąd był zobligowany do rozważenia orzeczenia zakazu z art. 41 § 1a k.k. wobec popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej małoletniego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o środku karnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Konieczność orzekania obligatoryjnych środków karnych w sprawach o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej małoletnich oraz obowiązek sądu w zakresie zapewnienia należytej reprezentacji interesów małoletniego pokrzywdzonego w sytuacji konfliktu z opiekunem prawnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 41 § 1a k.k. oraz procedurą reprezentacji małoletnich.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sytuacji konfliktu interesów między małoletnim pokrzywdzonym a jego opiekunem prawnym, sąd powinien zainicjować procedurę wyznaczenia kuratora dla małoletniego?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien zainicjować procedurę z art. 99 k.r.o. w celu wyznaczenia kuratora, jeśli stwierdzi konflikt interesów między małoletnim a jego opiekunem prawnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji rażąco naruszył prawo procesowe, nie inicjując procedury wyznaczenia kuratora dla małoletniej pokrzywdzonej, mimo istnienia konfliktu interesów między nią a jej matką (opiekunem prawnym), która pozostawała w związku z oskarżonym i nie wierzyła twierdzeniom córki.

Czy naruszenie procedury dotyczące braku należytego reprezentowania interesów małoletniego pokrzywdzonego miało istotny wpływ na treść wyroku?

Odpowiedź sądu

Nie, Prokurator Generalny nie wykazał, że naruszenie procedury miało istotny wpływ na treść wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że mimo wykazania naruszenia procedury, Prokurator Generalny nie udowodnił, w jaki sposób przełożyło się to na treść orzeczenia, zwłaszcza w kontekście możliwości dochodzenia zadośćuczynienia w drodze cywilnej i spekulatywności argumentu o braku zaskarżenia wyroku.

Czy w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej małoletniego, sąd jest zobligowany do orzeczenia środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem lub opieką nad dziećmi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobligowany do rozważenia orzeczenia takiego środka karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zaniechanie orzeczenia środka karnego z art. 41 § 1a k.k. w sytuacji skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej małoletniego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w części)

Strony

NazwaTypRola
S. S.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
T. R.osoba_fizycznapokrzywdzona
K. C.osoba_fizycznaopiekun prawny pokrzywdzonej
Robert Tarsalewskiosoba_fizycznaprokurator Prokuratury Krajowej

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 200 § § 1 i 3

Kodeks karny

Czyn skierowany przeciwko wolności seksualnej popełniony na szkodę małoletniego.

k.p.k. art. 51 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Reprezentowanie interesów małoletniego pokrzywdzonego.

k.k. art. 41 § § 1a pkt 2

Kodeks karny

Obligatoryjny środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi.

Pomocnicze

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zbieg przepisów.

k.r.o. art. 99 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Wyznaczenie kuratora dla dziecka.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wniesienie kasacji.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymóg istotnego wpływu naruszenia prawa na treść orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k.

Odrzucone argumenty

Naruszenie procedury dotyczące braku należytego reprezentowania interesów małoletniego pokrzywdzonego (nie wykazano istotnego wpływu na treść wyroku).

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa procesowego i brak należytego kierowania rozprawą przez sędziego przewodniczącego • brak należytego reprezentowania interesów małoletniej przez jej matkę • obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący

Tomasz Artymiuk

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Konieczność orzekania obligatoryjnych środków karnych w sprawach o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej małoletnich oraz obowiązek sądu w zakresie zapewnienia należytej reprezentacji interesów małoletniego pokrzywdzonego w sytuacji konfliktu z opiekunem prawnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 41 § 1a k.k. oraz procedurą reprezentacji małoletnich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony małoletnich pokrzywdzonych przestępstwami seksualnymi oraz procedury karnej, w tym roli opiekuna prawnego i obowiązku sądu w zapewnieniu ochrony praw dziecka.

Sąd Najwyższy przypomina: obligatoryjny zakaz dla sprawców przestępstw wobec dzieci i rola sądu w ochronie małoletnich.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst