I KK 260/22

Sąd Najwyższy2022-07-13
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczenieprawo karnekodeks wykroczeńkara grzywnykasacjaSąd Najwyższyzmiana przepisów

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny, uznając, że została ona wymierzona w rażąco zaniżonej wysokości, poniżej ustawowego minimum.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, który wymierzył karę grzywny w wysokości 600 zł za wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. i art. 86 § 1 k.w. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że zgodnie ze zmienionym od 1 stycznia 2022 r. art. 87 § 1 k.w., kara grzywny nie mogła być niższa niż 2500 zł. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść I. P., ukaranego za wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. i art. 86 § 1 k.w. Wyrokiem nakazowym z dnia 7 marca 2022 r. Sąd Rejonowy w K. wymierzył I. P. karę grzywny w wysokości 600 zł oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na 6 miesięcy. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na wymierzeniu grzywny poniżej ustawowego minimum. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, wskazując, że zgodnie z nowym brzmieniem art. 87 § 1 k.w., obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., kara grzywny za to wykroczenie nie mogła być niższa niż 2500 zł. Wymierzenie niższej kwoty stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary grzywny i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wymierzenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego w sankcji przepisu, który określa kwalifikację prawną czynu przypisanego, bez wskazania szczególnej podstawy do takiego ukształtowania rozstrzygnięcia co do kary, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nowelizacja art. 87 § 1 k.w. od 1 stycznia 2022 r. wprowadziła minimalną wysokość grzywny na 2500 zł. Wymierzenie niższej kwoty, bez uzasadnienia, jest rażącym naruszeniem prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
I. P.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (9)

Główne

k.w. art. 87 § § 1

Kodeks wykroczeń

Kara grzywny nie niższa niż 2500 zł, obowiązująca od 1 stycznia 2022 r.

Pomocnicze

k.w. art. 86 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 9 § § 2

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.s.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dz.U. 2021, poz. 2328 art. 3 § pkt 5

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

Zmiana brzmienia art. 87 § 1 k.w.

Dz.U. 2021, poz. 2328 art. 23

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

Wejście w życie art. 87 § 1 k.w. w nowym brzmieniu od 1 stycznia 2022 r.

k.w. art. 24 § § 1

Kodeks wykroczeń

Ogólne zasady wymiaru grzywny

k.p.k. art. 110 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary grzywny poniżej ustawowego minimum (2500 zł) stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego kara grzywny w wysokości nie niższej niż 2500 złotych uchybienie jej minimalnego ustawowego progu wymierzenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Jarosław Matras

członek

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących minimalnej wysokości kar grzywny w Kodeksie wykroczeń, zwłaszcza po zmianach legislacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu (art. 87 § 1 k.w.) i okresu obowiązywania jego nowej wersji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest śledzenie zmian w przepisach prawa i jak błędy w ich stosowaniu mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń, nawet w sprawach wykroczeniowych.

Sąd Najwyższy: Grzywna za jazdę po alkoholu nie może być niższa niż 2500 zł!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 260/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lipca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)
‎
SSN Jarosław Matras
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)
Protokolant Jolanta Włostowska
w sprawie
I. P.
ukaranego za czyny z art. 87 § 1 k.w. i art. 86 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej,
na posiedzeniu w dniu 13 lipca 2022 r.,
‎
w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w.,
kasacji na niekorzyść wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w K. z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II W
[…]
,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w K. z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II W
[…]
, I. P. został uznany za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, stanowiących wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. i art. 86 § 1 k.w., za które – na podstawie art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. – wymierzono mu karę grzywny w kwocie 600 zł (pkt I). Sąd Rejonowy ponadto orzekł wobec obwinionego I.P. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. „B” na okres 6 miesięcy (pkt II), zaliczył na poczet tego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy (pkt III) i orzekł o kosztach procesu (pkt IV).
Powyższy wyrok nakazowy nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się w dniu 24 marca 2022 r.
Kasację od powyższego wyroku nakazowego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w zakresie orzeczenia o karze, na niekorzyść I. P., i zarzucił „ rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 87 § 1 k.w., polegające na wymierzeniu obwinionemu Ireneuszowi Potockiemu, na podstawie tego przepisu przy zastosowaniu art. 9 § 2 k.w., za przypisane mu wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. i z art. 86 § 1 k.w. popełnione w dniu 21 stycznia 2022 r., kary grzywny w wysokości 600 zł, podczas gdy zgodnie z treścią art. 87 § 1 k.w., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2022 r., kara grzywny mogła być wymierzona w wysokości nie niższej niż 2500 złotych”. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w K. w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w. W sprawie nie zaistniała też przeszkoda do uwzględnienia kasacji na niekorzyść obwinionego, o której mowa w art. 110 § 2 k.p.s.w.
Prokurator Generalny trafnie wskazał w zarzucie kasacji, że zaskarżony wyrok nakazowy został wydany z rażącym naruszeniem art. 87 § 1 k.w. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021, poz. 2328 ze zm.) znowelizowano art. 87 § 1 k.w. przez nadanie mu brzmienia: „Kto znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze aresztu albo grzywnie nie niższej niż 2500 zł”. Zgodnie z art. 23 ww. ustawy, art. 87 § 1 k.w. w przytoczonym brzmieniu wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2022 r. Oznacza to, że obowiązywał zarówno w dacie popełnienia wykroczenia (21 stycznia 2022 r.), jak i wydania wyroku nakazowego przez Sąd Rejonowy (7 marca 2022 r.).
Przepis art. 24 § 1 k.w. stanowi, że grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5000 złotych, chyba że ustawa stanowi inaczej. Treść art. 87 § 1 k.w. stanowi normatywną realizację zastrzeżenia zawartego w końcowej części przytoczonego przepisu, poprzez określenie wyższej dolnej granicy zagrożenia karą grzywny – 2500 złotych. Wymierzenie I. P., na podstawie art. 87 § 1 k.w., przy zastosowaniu art. 9 § 2 k.w., za przypisane mu wykroczenie oraz wykroczenie określone w art. 86 § 1 k.w., grzywny w wysokości 600 zł nastąpiło z uchybieniem jej minimalnego ustawowego progu, zakreślonego jako „nie mniej niż 2500 złotych”.
Wymierzenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego w sankcji przepisu, który określa kwalifikację prawną czynu przypisanego, bez wskazania szczególnej podstawy do takiego ukształtowania rozstrzygnięcia co do kary, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego – przepisu stanowiącego podstawę skazania. Sytuacja taka zawsze ma wpływ na treść wyroku (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dni: 28 stycznia 2021 r., II KK 412/20; 18 marca 2020 r., IV KK 10/20; 5 lutego 2013 r., sygn. akt III KK 228/12).
W realiach niniejszej sprawy uchybienie Sądu Rejonowego miało charakter rażący i w sposób istotny wpłynęło na treść prawomocnego wyroku nakazowego, gdyż w jego wyniku I. P. została wymierzona grzywna w wymiarze niższym, niż winno to nastąpić w sytuacji prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI