I KK 252/25

Sąd Najwyższy2025-09-11
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
ustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiskazanie bez rozprawywniosek o skazaniekara łącznakasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa procesowegoobligatoryjna grzywna

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu obligatoryjnego zaniechania orzeczenia kary grzywny za przestępstwo narkotykowe.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uwzględnił wniosek o skazanie bez rozprawy, zaniechając obligatoryjnego orzeczenia kary grzywny obok kary pozbawienia wolności za przestępstwo z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W konsekwencji, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich, który skazał J.S. na kary pozbawienia wolności, świadczenie pieniężne, przepadek dowodów rzeczowych, zakazy oraz obowiązek naprawienia szkody, w tym za przestępstwo z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Prokurator Generalny zarzucił sądowi pierwszej instancji rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 343 § 6 i § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Głównym zarzutem było zaniechanie orzeczenia obligatoryjnej kary grzywny obok kary pozbawienia wolności za czyn z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, co stanowiło istotne naruszenie prawa. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu, uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślono, że sąd ma obowiązek kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy nie tylko formalnej, ale także pod kątem zgodności z prawem materialnym. W przypadku stwierdzenia niezgodności, wniosek nie może zostać uwzględniony, chyba że zostanie zmodyfikowany. Sąd Rejonowy nieprawidłowo zignorował obligatoryjność orzeczenia grzywny za czyn z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który będzie musiał procedować zgodnie z przepisami prawa materialnego, w tym orzec obligatoryjną karę grzywny, jeśli uzna wniosek o skazanie bez rozprawy za dopuszczalny po jego ewentualnej modyfikacji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może zaniechać orzeczenia obligatoryjnej kary grzywny w takiej sytuacji. Kontrola wniosku o skazanie bez rozprawy musi obejmować zgodność z prawem materialnym, a zaniechanie orzeczenia obligatoryjnej kary stanowi rażące naruszenie tego prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 343 § 7 k.p.k. nakłada na sąd obowiązek kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy pod kątem zgodności z prawem materialnym. Czyn z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest zagrożony obligatoryjną karą grzywny. Zaniechanie jej orzeczenia przez sąd pierwszej instancji stanowiło rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
J. T.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (15)

Główne

u.p.n. art. 56 § 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przepis ten stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności w rozmiarze od 2 do 12 lat i obligatoryjną grzywną.

Pomocnicze

k.k. art. 190 a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 288 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 180 a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 4 a

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 335 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wniosku o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy.

k.p.k. art. 343 § 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § 7

Kodeks postępowania karnego

Obliguje sąd do dokonania kontroli poprawności wniosku złożonego w trybie art. 335 k.p.k., nie tylko z punktu widzenia formalnego, ale i z punktu widzenia zgodności z przepisami obowiązującego prawa materialnego.

k.k. art. 85 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżony wyrok zapadł z rażącą oraz posiadającą istotny wpływ na jego treść obrazą przepisów prawa karnego procesowego (art. 343 § 6 i § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k.) oraz materialnego (art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo dokonał kontroli wniosku prokuratora, zaniechając orzeczenia obligatoryjnej kary grzywny za czyn z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna zaskarżony wyrok zapadł z rażącą oraz posiadającą istotny wpływ na jego treść obrazą przepisów prawa karnego procesowego a w konsekwencji materialnego obliguje bowiem sąd do dokonania kontroli poprawności wniosku złożonego w trybie art. 335 k.p.k., nie tylko z punktu widzenia formalnego, ale i z punktu widzenia zgodności z przepisami obowiązującego prawa materialnego czyn z art. 56 ust. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii stanowi bowiem występek zagrożony karą pozbawienia wolności w rozmiarze od 2 do 12 lat i obligatoryjną grzywną.

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący, sprawozdawca

Adam Roch

członek

Stanisław Stankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.) i obowiązku orzekania kar obligatoryjnych, zwłaszcza w kontekście ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazania bez rozprawy i obligatoryjności kary grzywny. Nie dotyczy bezpośrednio innych rodzajów przestępstw ani innych trybów postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne w trybie skazania bez rozprawy, które mogą mieć wpływ na wymiar kary. Podkreśla znaczenie dokładnej kontroli wniosków przez sądy i obligatoryjności niektórych sankcji.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok: czy brak grzywny w sprawie narkotykowej to błąd, który unieważnia skazanie?

Dane finansowe

świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej: 15 000 PLN

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KK 252/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Adam Roch
‎
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie
J. S. (S.)
skazanego z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 11 września 2025 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Strzelcach
Opolskich z 6 grudnia 2024 r.,
sygn. akt II K 615/24
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Strzelcach Opolskich.
Adam Roch          Małgorzata Bednarek           Stanisław Stankiewicz
UZASADNIENIE
J.S. został oskarżony o
popełnienie przestępstw z art. 56 ust.
‎
3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 190 a § 1 k.k.
‎
w zw. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., a także czterech przestępstw z art. 180 a § 1 k.k.
Prokurator na podstawie art. 335 § 2 k.p.k. dołączył do aktu oskarżenia wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie uzgodnionych z J.S. kar i środków karnych: za czyn z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na podstawie art. 70 ust. 4 a k.k. i art. 70 ust. 2 wskazanej ustawy odpowiednio  świadczenia pieniężnego w kwocie 15 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej oraz przepadku dowodów rzeczowych, za 4 czyny z art. 180 a k.k. kary 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, za czyn z art. 190 a § 1 k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. kary 7 miesięcy pozbawienia wolności oraz obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonej J.T. i orzeczenie kary łącznej w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności.
Na posiedzeniu przed Sądem Rejonowym w Strzelcach Opolskich poprzedzającym wydanie wyroku, pokrzywdzona J. T. wyraziła zgodę na wydanie wyroku w treści zaproponowanej we wniosku prokuratora, wnosząc jednak dodatkowo o orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci „zakazu zbliżania się do niej i kontaktowania się „na okres przynajmniej jednego roku”.
Prokurator zmodyfikował wcześniejsze uzgodnienia, wnosząc o orzeczenie wobec J. S. środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się
‎
z pokrzywdzoną w jakiejkolwiek formie oraz zakazu zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 100 metrów na okres 2 lat oraz zakazu zbliżania się do miejsca zamieszkania. Na treść zmodyfikowanego wniosku prokuratora wyrazili zgodę oskarżony i jego obrońca.
Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich na podstawie art. 335 § 2 k.p.k. i art. 343 § 6 k.p.k. uwzględnił wniosek prokuratora i wyrokiem z 6 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 615/24  uznał J. S. winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył mu: za czyn z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzekając na podstawie art. 70 ust. 4 a k.k. i art. 70 ust. 2  ww. ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii odpowiednio świadczenie pieniężne w kwocie 15.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej oraz przepadek dowodów rzeczowych.
Za cztery czyny z art. 180 a k.k. zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył skazanemu  karę 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat oraz za czyn z art. 190 a § 1 k.k. w zw. z art. 288 § 1 k.k. karę 7 miesięcy pozbawienia wolności,  zakaz kontaktowania  się we wszelkiej formie z pokrzywdzoną J. T. , zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 100 m. oraz do miejsca  jej zamieszkania, a nadto  obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonej. W oparciu o przepis art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. i 91 § 2 k.k. sąd
meriti o
rzekł wobec J. S. karę łączną w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności.
W sprawie nie został wniesiony środek zaskarżenia i co za tym idzie wyrok uprawomocnił się 31 stycznia 2025 r. bez przeprowadzenia postępowania apelacyjnego.
Kasację od wyroku 8 lipca 2025 r. wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na niekorzyść skazanego.
Prokurator Generalny zarzucił rozstrzygnięciu: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343
‎
§ 6 i § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwego, gdyż niezawierającego postulatu orzeczenia wobec oskarżonego za czyn z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oprócz kary pozbawienia wolności również kary grzywny, wniosku prokuratora o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego J. S. i orzeczenie uzgodnionych z nim kar i środków karnych, co skutkowało rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku naruszeniem przepisu prawa  art.  56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, polegającym na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego jako sprawcy takiego przestępstwa, również kary grzywny, której wymierzenie było obligatoryjne.
Stawiając powyższy zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Strzelcach Opolskich.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwoliło na jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodzić się należy z argumentami skarżącego zawartymi w uzasadnieniu kasacji, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącą oraz posiadającą istotny wpływ na jego treść obrazą przepisów prawa karnego procesowego a w konsekwencji materialnego wymienionych w zarzucie nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
Przepis art. 343 § 7 k.p.k. obliguje bowiem sąd do dokonania kontroli poprawności wniosku złożonego w trybie art. 335 k.p.k., nie tylko z punktu widzenia formalnego, ale i z punktu widzenia zgodności z przepisami obowiązującego prawa materialnego.
Niezgodność wniosku tak z ustaleniami dokonanymi przez strony, jak
‎
i przepisami prawa materialnego lub procesowego powoduje, że jest on niemożliwy do przyjęcia przez sąd. Wobec zaistnienia tego rodzaju przeszkody uniemożliwiającej konsensualne zakończenie, sprawa powinna zostać rozpoznana na zasadach ogólnych, chyba że prokurator dokona modyfikacji wniosku (zaakceptowanej przez oskarżonego), która będzie nieprawidłowości te konwalidowała.
W przedmiotowej sprawie, sąd dokonał jednak nieprawidłowej kontroli treści wniosku prokuratora z przepisami prawa karnego materialnego. Czyn z art. 56 ust.
‎
3
ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
stanowi bowiem występek zagrożony karą pozbawienia wolności w rozmiarze od 2 do 12 lat i obligatoryjną grzywną.
W przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich uwzględniając wadliwy wniosek prokuratora złożony w trybie art. 335 § 2 k.p.k. orzekł jednak wobec oskarżonego J. S. za powyższy czyn wyłącznie karę pozbawienia wolności. Zatem zarzut Prokuratora Generalnego sformułowany
‎
w kasacji okazał się zasadny i tym samym koniecznym było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Strzelcach Opolskich do ponownego rozpoznania. Sąd ten, procedując prawidłowo, w wypadku powtórnego dostrzeżenia możliwości procedowania w przedmiocie wniosku złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k., winien uzależnić jego ewentualne uwzględnienie od dokonania jego modyfikacji w taki sposób by uczynić zadość przepisom prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
[J.J.]
[a.ł]
Adam Roch          Małgorzata Bednarek          Stanisław Stankiewicz

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę