I KK 252/22

Sąd Najwyższy2022-11-29
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniegrzywnaprawo wykroczeńkodeks wykroczeńsąd najwyższykasacjanowelizacja przepisówminimalna grzywna

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny za wykroczenia drogowe, uznając, że została ona wymierzona w rażąco zaniżonej wysokości, poniżej ustawowego minimum.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu, który nałożył na B. B. karę grzywny w wysokości 600 zł za wykroczenia z art. 87 § 1a k.w. i art. 88 k.w. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że zgodnie z nowelizacją przepisów obowiązującą od 1 stycznia 2022 r., minimalna grzywna za takie wykroczenia wynosi 2500 zł. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej kary grzywny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając konieczność wymierzenia kary zgodnej z ustawowym minimum.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II W 83/22. Sąd Rejonowy uznał obwinionego B. B. za winnego popełnienia wykroczeń z art. 87 § 1a k.w. i art. 88 k.w., wymierzając mu karę grzywny w wysokości 600 zł oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia rowerów na okres 8 miesięcy. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia przez strony. Prokurator Generalny wniósł jednak kasację na niekorzyść obwinionego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego. Podniósł, że zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2022 r., kara grzywny za wykroczenie z art. 87 § 1a k.w. nie mogła być niższa niż 2500 zł. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył przepisy prawa materialnego, wymierzając grzywnę poniżej ustawowego minimum. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary grzywny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, aby kara została wymierzona zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara grzywny nie może być niższa niż 2500 zł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nowelizacja Kodeksu wykroczeń z dnia 2 grudnia 2021 r. wprowadziła minimalną wysokość grzywny w wysokości 2500 zł za wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. i art. 87 § 1a k.w., co stanowi przepis szczególny nadrzędny wobec ogólnych zasad wymiaru grzywny z art. 24 § 1 k.w.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
B. B.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (6)

Główne

k.w. art. 87 § § 1a

Kodeks wykroczeń

Kara grzywny nie niższa niż 2500 zł.

k.w. art. 88

Kodeks wykroczeń

Pomocnicze

k.w. art. 9 § § 2

Kodeks wykroczeń

Podstawa do orzeczenia łącznej kary w zbiegu wykroczeń.

k.w. art. 24 § § 1

Kodeks wykroczeń

Ogólna zasada wymiaru grzywny, która nie ma zastosowania w przypadku przepisu szczególnego (art. 87 § 1 k.w.).

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 3

Nowelizacja wprowadzająca zmiany w Kodeksie wykroczeń, w tym zaostrzenie odpowiedzialności za wykroczenia z art. 87 k.w.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary grzywny poniżej ustawowego minimum określonego w art. 87 § 1a k.w. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie przepisów prawa materialnego kara grzywny nie mogła być niższa niż 2 500 zł ustawodawca w sposób wyraźny zastrzegł (...) że na gruncie regulacji szczególnych istnieje ustawowa możliwość odstępstwa od przyjętych we wskazanym przepisie granic

Skład orzekający

Marek Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących minimalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe po nowelizacji z 2022 r."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i wykroczenia z art. 87 k.w.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne skutki nowelizacji przepisów i błędy sądów w ich stosowaniu, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem wykroczeń.

Sąd Najwyższy: Grzywna za wykroczenie drogowe nie mogła być niższa niż 2500 zł!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 252/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie
B. B.
obwinionego z art. 87 § 1a k.w. i art. 88 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2022 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Kędzierzynie – Koźlu
z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II W 83/22
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. w jego punkcie 1 co do rozstrzygnięcia o karze grzywny i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kędzierzynie – Koźlu.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Kędzierzynie – Koźlu wyrokiem nakazowym z 17 lutego 2022 r., sygn. akt II W 83/22, uznał B. B. za winnego popełnienia wykroczeń z art. 87 § 1a k.w. oraz z art. 88 k.w., za które to czyny wymierzył obwinionemu karę 600 zł grzywny (pkt 1). Na podstawie art. 87 § 4 k.w. w zw. z art. 29 § 1, 2, 3 k.w., orzekł także wobec obwinionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia rowerów na okres 8 miesięcy (pkt 2), rozstrzygając jednocześnie w przedmiocie wydatków postępowania (pkt 3).
Wyrok Sądu Rejonowego nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się 16 marca 2022 r.
Kasację od tego orzeczenia, w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść obwinionego, wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 87 § 1a k.w. w zw. z art. 87 § 1 k.w., polegające na wymierzeniu obwinionemu za wykroczenie popełnione w dniu 25 stycznia 2022 r.,
na podstawie powołanych przepisów w zw. z art. 9 § 2 k.w., kary grzywny w wysokości 600 zł, podczas gdy zgodnie z treścią art. 87 § 1a k. w. z art. 87 § 1 k.w., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2022 r., kara grzywny mogła być wymierzona w wysokości nie niższej niż 2 500 zł.
Skarżący wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylnie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Kędzierzynie-Koźlu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego należało ją uwzględnić na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.).
Trafnie podniósł skarżący, że Sąd Rejonowy wymierzając obwianemu B. B. za przypisane mu wykroczenia karę grzywny, rażąco naruszył wskazane w
petitum
kasacji przepisy prawa materialnego. Z dniem 1 stycznia 2022 r., na mocy art. 3 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328), zaostrzeniu uległ zakres odpowiedzialności wobec sprawców wykroczeń z art. 87 § 1 k.w. Sprawca dopuszczający się opisanego w tym przepisie zachowania, podlega aktualnie karze aresztu albo grzywny nie niższej jednak niż 2500 zł. Tej samej karze podlega również ten, kto znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem podobnie działającego środka, prowadzi na drodze publicznej, w sferze zamieszkania lub w sferze ruchu inny pojazd niż określony § 1 (art. 87 § 1a k.w.).
B. B. przypisano czyny z art. 87 § 1a k.w. oraz art. 88 k.w. (zagrożone karą grzywny) przyjmując, że stanowią one zbieg wykroczeń o jakim mowa w art. 9 § 2 k.w., co było podstawą do wymierzenia mu łącznie kary w granicach zagrożenia określonego w przepisie przewidującym najsurowszą karę, czyli na podstawie art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 87 § 1a k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w.
W tej sytuacji oczywiste jest, że orzeczona wobec obwinionego kara grzywny nie mogła być niższa niż 2 500 zł. Wprawdzie zgodnie z art. 24 § 1 k.w. grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5 000 zł, jednak zasada ta obowiązuje, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. U
stawodawca w sposób wyraźny zastrzegł zatem, że na gruncie regulacji szczególnych istnieje ustawowa możliwość odstępstwa od przyjętych we wskazanym przepisie granic i taką właśnie modyfikację zawiera art. 87 § 1 k.w. (oraz art. 87 § 1a k.w.), przewidując grzywnę minimalną, wyższą wszakże niż określona we wskazanym wyżej przepisie ogólnym. Zauważyć także należy, że mocą cytowanej na wstępie ustawy, w odniesieniu do sprawców wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji, ustawodawca podwyższył jednocześnie górną granicę kary grzywny, ustalając w § 1a art. 24 k.w., iż za wykroczenie określone m. in. w art. 87 § 1 k.w. grzywnę wymierza się w wysokości do 30 000 zł.
Sąd Rejonowy wymierzając B. B. za przypisane wykroczenia karę grzywny w wysokości 600 zł, rażąco naruszył przywołane przez skarżącego przepisy, skoro orzekł grzywnę poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia.
W tej sytuacji wyrok Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu w zaskarżonej części należało uchylić, a sprawę przekazać celem jej ponownego rozpoznania w zakresie orzeczonej wobec obwinionego kary, tak, aby została ona – zgodnie z przytoczonymi w niniejszym uzasadnieniu uwagami – określona w sposób czyniący zadość ustawowo określonym granicom.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI