Orzeczenie · 2025-02-12

I KK 25/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-02-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyrecydywaart. 64 k.k.art. 108 k.k.nienależyta obsada sąduart. 439 k.p.k.prawo karnepostępowanie karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obrońców skazanych P. S. i R. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2023 r., który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 16 września 2021 r. w sprawie III K 134/19. Kasacja obrońcy P. S. została uznana za oczywiście bezzasadną i oddalona na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy nie sporządził uzasadnienia w tym zakresie. Natomiast kasacja obrońcy R. R. została częściowo uwzględniona. Sąd Najwyższy rozpoznał zarzut dotyczący niewłaściwej obsady Sądu pierwszej instancji (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), jednak nie stwierdził wystąpienia tej bezwzględnej podstawy odwoławczej, szczegółowo analizując kwestię powołania sędzi X. Y. i jej niezawisłości. Kluczowym zarzutem, który doprowadził do uwzględnienia kasacji R. R., było rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie błędne zastosowanie art. 64 § 1 k.k. (recydywa). Sąd Najwyższy wykazał, że poprzednie skazanie R. R. w sprawie XII K 248/06 uległo zatarciu przed wydaniem wyroku w sprawie III K 255/17, a także przed popełnieniem czynów przypisanych w niniejszej sprawie. Ponadto, analiza dat odbywania kary w sprawie III K 255/17 również wskazywała na brak spełnienia przesłanek recydywy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w stosunku do R. R. i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, nakazując rzetelną kontrolę apelacji z uwzględnieniem wskazówek Sądu Najwyższego, w szczególności w zakresie stosowania art. 64 § 1 k.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących recydywy (art. 64 § 1 k.k.) oraz kwestii nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w procedurze nominacyjnej sędziów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z procedurą nominacyjną sędziów oraz zawiłościami stosowania przepisów o recydywie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zastosowanie art. 64 § 1 k.k. (recydywa) jest dopuszczalne, gdy poprzednie skazanie uległo zatarciu przed wydaniem wyroku w sprawie, w której stosuje się recydywę, lub przed popełnieniem nowych czynów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie art. 64 § 1 k.k. wymaga, aby w chwili orzekania nie doszło do zatarcia poprzedniego skazania. Nawet jeśli nowe przestępstwo zostało popełnione przed upływem terminu zatarcia, ale poprzednie skazanie uległo zatarciu do chwili wydania wyroku w sprawie III K 255/17, nie można mówić o recydywie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że skazanie R. R. wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabryczna w sprawie XII K 248/06 uległo zatarciu przed wydaniem wyroku w sprawie III K 255/17. Ponadto, analiza dat odbywania kary w sprawie III K 255/17 również wskazywała na brak spełnienia przesłanek recydywy. Użycie w art. 64 § 1 k.k. słowa "skazany" oznacza prawomocne skazanie, a nie samo popełnienie czynu.

Czy udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo powołanie sędziego na wniosek nowej KRS nie stanowi automatycznie bezwzględnej podstawy odwoławczej. Należy badać konkretne okoliczności wskazujące na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na własne uchwały i orzecznictwo ETPCz, stwierdził, że brak bezstronności i niezawisłości sądu należy ustalać in concreto. W przypadku sędzi X. Y. nie stwierdzono okoliczności wskazujących na naruszenie jej niezależności i bezstronności, mimo jej powołania przez nową KRS. Analiza jej kariery zawodowej i procedury nominacyjnej nie wykazała wad uniemożliwiających orzekanie.

Czy rażące naruszenie przepisów prawa procesowego przez sąd odwoławczy (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.) uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zarzuty kasacyjne dotyczące nierzetelnego rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy są zasadne, może to stanowić podstawę do uchylenia wyroku.

Uzasadnienie

Obrońca P. S. zarzucił sądowi apelacyjnemu nierzetelne rozpoznanie zarzutów apelacji, co miało świadczyć o pobieżnej kontroli instancyjnej. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za bezzasadne w kontekście sprawy P. S.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
R. R.

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznaskazany
R. R.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Prokuratury Krajowej Józef Gemraorgan_państwowyprokurator
Prokurator Okręgowy we Wrocławiuorgan_państwowyprokurator
oskarżycielka posiłkowainneoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (31)

Główne

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 108

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 258 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 204 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 282

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 45 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

EKPC art. 6 § ust. 1

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

TUE art. 19 § ust. 1 zd. 2

Traktat o Unii Europejskiej

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

u.o.KRS art. zmiana ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

KPPUE art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

k.p.k. art. 2 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 8

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.n. art. 56 § ust. 1 i 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

u.o.p.n. art. 55 § ust. 1 i 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.k. art. 18 § § 3

Kodeks karny

u.o.p.n. art. 53 § ust. 1 i 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

u.o.p.n. art. 63 § ust. 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.k. art. 107 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 106

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie art. 64 § 1 k.k. (recydywa) wobec R. R. z uwagi na zatarie poprzedniego skazania. • Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 64 § 1 k.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy P. S. dotyczące nierzetelnego rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy. • Zarzut nienależytej obsady sądu pierwszej instancji wobec sędzi X. Y.

Godne uwagi sformułowania

brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony • brak bezstronności i niezawisłości sądu, w składzie którego zasiadał sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w wadliwym procesie przed Krajową Radą Sądownictwa od 17 stycznia 2018 r., należy ustalić in concreto • nie można mówić o uprzednim skazaniu w warunkach recydywy podstawowej (...) jeżeli ponowne przestępstwo podobne popełnione zostało wprawdzie po wydaniu wyroku skazującego za poprzednie przestępstwo umyślne, lecz przed datą uprawomocnienia się tego wcześniejszego orzeczenia.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących recydywy (art. 64 § 1 k.k.) oraz kwestii nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w procedurze nominacyjnej sędziów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z procedurą nominacyjną sędziów oraz zawiłościami stosowania przepisów o recydywie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sędziowską i procedurą nominacyjną, a także kluczowych zagadnień prawa karnego materialnego dotyczących recydywy. Jest to temat o dużym znaczeniu dla prawników i budzący zainteresowanie społeczne.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy wadliwa nominacja sędziego unieważnia wyrok? Kluczowa sprawa o recydywę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst