Orzeczenie · 2024-12-18

I KK 236/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-12-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnejazda po alkoholurecydywazatarcie skazaniakasacjaSąd Najwyższykodeks karnyart. 178a k.k.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Lubinie z dnia 13 stycznia 2022 r. (sygn. akt II K 1650/21), którym M.M. został uznany za winnego popełnienia występku z art. 178a § 4 k.k. Przepis ten penalizuje prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości przez osobę uprzednio prawomocnie skazaną za podobne przestępstwo. Sąd Rejonowy oparł się na karcie karnej, która wskazywała na wcześniejsze skazanie M.M. wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 r. (sygn. akt II K [...] /13) za przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. i art. 178a § 4 k.k. Rzecznik Praw Obywatelskich w kasacji podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, wskazując, że wspomniane wcześniejsze skazanie uległo zatarciu z mocy prawa w dniu 2 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy podzielił argumentację Rzecznika, szczegółowo analizując przepisy dotyczące zatarcia skazania (art. 76 § 1 k.k., art. 107 § 4a k.k., art. 108 k.k.). Stwierdzono, że mimo pewnych nieprawidłowości w rejestracji wykonania kar i środków karnych w Krajowym Rejestrze Karnym, zatarcie skazania nastąpiło zgodnie z prawem. W konsekwencji, w dacie popełnienia czynu objętego zaskarżonym wyrokiem, jak i w dacie jego wydania, M.M. nie był osobą uprzednio skazaną w rozumieniu art. 178a § 4 k.k. Sąd Najwyższy uchylił zatem zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Lubinie do ponownego rozpoznania, zlecając uwzględnienie prawidłowego stanu faktycznego dotyczącego uprzedniej karalności oskarżonego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazania (art. 76, 107, 108 k.k.) i ich wpływu na kwalifikację czynów z art. 178a § 4 k.k. oraz innych przepisów, gdzie istotne jest uprzednie skazanie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zatraconego skazania i jego wpływu na kwalifikację czynu z art. 178a § 4 k.k. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy i dat zatartych skazań.

Zagadnienia prawne (1)

Czy skazanie za przestępstwo, które uległo zatarciu z mocy prawa, może stanowić podstawę do przypisania sprawcy odpowiedzialności za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. (jazda po alkoholu w warunkach recydywy)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skazanie, które uległo zatarciu z mocy prawa, nie może stanowić podstawy do przypisania sprawcy odpowiedzialności za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że kluczowe dla kwalifikacji czynu z art. 178a § 4 k.k. jest uprzednie prawomocne skazanie za określone przestępstwa. Analiza akt sprawy wykazała, że wcześniejsze skazanie M.M., na które powołał się sąd pierwszej instancji, uległo zatarciu z mocy prawa w dniu 2 listopada 2017 r. Zgodnie z przepisami Kodeksu karnego, zatarcie skazania powoduje, że traktuje się je jako niebyłe. W związku z tym, w dacie popełnienia czynu i wyrokowania, oskarżony nie był osobą uprzednio skazaną w rozumieniu art. 178a § 4 k.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony (M.M.)

Strony

NazwaTypRola
M.M.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 178a § § 4

Kodeks karny

Przepis ten stanowi o kwalifikowanej postaci prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, gdy sprawca był uprzednio prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, lub za inne wskazane przestępstwa popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

Pomocnicze

k.k. art. 76 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zatarcia skazania po upływie określonego czasu od wykonania kary lub jej przedawnienia.

k.k. art. 107 § § 4a

Kodeks karny

Reguluje kwestie zatarcia skazania w przypadku zbiegu przestępstw i wykonania różnych kar.

k.k. art. 108

Kodeks karny

Dotyczy zatarcia skazania w przypadku, gdy sprawca popełnił nowe przestępstwo przed upływem terminu zatarcia.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, jeśli sprawa jest oczywista.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wcześniejsze skazanie, na podstawie którego przypisano recydywę, uległo zatarciu z mocy prawa. • W dacie popełnienia czynu i wyrokowania oskarżony nie był osobą uprzednio skazaną w rozumieniu art. 178a § 4 k.k.

Godne uwagi sformułowania

Znamię kwalifikujące występku prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stanowi sytuacja, w której sprawca czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości... • skazanie to uległo zatarciu w dniu 2 listopada 2017 r. • w świetle art. 76 § 1 k.k. w brzmieniu wówczas obowiązującym oraz art. 107 § 4a k.k. w zw. z art. 21 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (...), zatarcie skazania w tej sprawie nastąpiło w dniu 2 listopada 2017 r. • wobec zatarcia skazania za przestępstwo m.in. z art. 177 § 1 k.k. stwierdzone wyrokiem Sadu Rejonowego w L.,, sygn. akt II K […]/13, brak było podstaw do skazania M.M. za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. w niniejszej sprawie

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazania (art. 76, 107, 108 k.k.) i ich wpływu na kwalifikację czynów z art. 178a § 4 k.k. oraz innych przepisów, gdzie istotne jest uprzednie skazanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatraconego skazania i jego wpływu na kwalifikację czynu z art. 178a § 4 k.k. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy i dat zatartych skazań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu karalności sprawcy, a zatarcie skazania może całkowicie zmienić kwalifikację prawną czynu, prowadząc do uchylenia wyroku. Jest to ważna lekcja dla prawników i przypomnienie o znaczeniu przepisów o zatarciu skazania.

Jazda po pijanemu recydywisty? Sąd Najwyższy: skazanie uległo zatarciu, wyrok uchylony!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst