I KK 235/22

Sąd Najwyższy2022-11-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
aborcjapomocnictwoniewłaściwość sądukasacjaSąd Najwyższyprawo karnenieletni

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu rejonowego umarzający postępowanie karne wobec oskarżonej o pomocnictwo w aborcji z powodu niewłaściwości rzeczowej sądu i przekazał sprawę do rozpoznania sądowi okręgowemu.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Oleśnicy, który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec A. W. oskarżonej o pomocnictwo w aborcji. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie przepisów o właściwości rzeczowej sądu (art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k.), ponieważ sprawa powinna być rozpoznana przez sąd okręgowy jako sąd pierwszej instancji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 17 marca 2022 r. (sygn. akt II K 84/22), który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec A. W. oskarżonej o pomocnictwo w przerwaniu ciąży jej małoletniej córki w klinice w Holandii (art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując, że sąd rejonowy był niewłaściwy rzeczowo do rozpoznania tej sprawy, a właściwy był sąd okręgowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, uznał kasację za oczywiście zasadną. Potwierdził, że przestępstwo z art. 152 § 2 k.k. należy do właściwości rzeczowej sądu okręgowego. Wobec tego, że Sąd Rejonowy w Oleśnicy wydał wyrok w sprawie, która nie należała do jego właściwości, orzeczenie to było dotknięte bezwzględną przyczyną uchylenia określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu jako właściwemu do jej rozpoznania w pierwszej instancji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy jest właściwy rzeczowo do rozpoznania spraw o występki określone w art. 151-154 Kodeksu karnego, w tym o czyn z art. 152 § 2 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepis art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., który jednoznacznie wskazuje na właściwość sądu okręgowego w sprawach o występki z art. 151-154 k.k. Ponieważ zarzucony czyn A. W. mieści się w tym zakresie, sąd rejonowy był niewłaściwy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie sprawy

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaoskarżona
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 152 § § 2

Kodeks karny

Czyn typizujący pomocnictwo i podżeganie do aborcji.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Czyn popełniony w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.

k.p.k. art. 25 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Określa właściwość rzeczową sądu okręgowego w sprawach o występki z art. 151-154 k.k.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia - wydanie przez sąd niewłaściwy rzeczowo.

Pomocnicze

k.k. art. 66 § § 1 i 2

Kodeks karny

Podstawa warunkowego umorzenia postępowania.

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowym umorzeniu.

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

Orzeczenie świadczenia pieniężnego przy warunkowym umorzeniu.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Możliwość rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy w Oleśnicy był niewłaściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy o czyn z art. 152 § 2 k.k., ponieważ właściwy jest sąd okręgowy zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. Wydanie wyroku przez sąd niewłaściwy rzeczowo stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie poddane obecnie kontroli kasacyjnej dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji był sąd wyższego rzędu

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

sprawozdawca

Marek Motuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości rzeczowej sądów w sprawach karnych dotyczących przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, w tym pomocnictwa do aborcji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu o właściwości rzeczowej i jego zastosowania w specyficznej sytuacji. Nie stanowi przełomu w wykładni prawa karnego materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej, ale związanej z wrażliwym tematem aborcji i pokazuje, jak błędy formalne mogą wpływać na przebieg postępowania karnego.

Błąd formalny w sądzie rejonowym uchyla wyrok w sprawie o pomocnictwo w aborcji – Sąd Najwyższy wskazuje właściwy sąd.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I KK 235/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Marek Motuk
w sprawie
A. W.
,
oskarżonej z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. w Izbie Karnej,
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.),
kasacji wniesionej na niekorzyść oskarżonej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego w Oleśnicy
z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II K 84/22
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu jako właściwemu do jej rozpoznania w pierwszej instancji
.
UZASADNIENIE
A. W. została oskarżona o to, że w maju 2018 r. w miejscowości P., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wiedząc, iż jej córka nieletnia O. P. jest w ciąży i działając w zamiarze aby wymieniona dokonała przerwania ciąży z naruszeniem przepisów ustawy, udzieliła jej pomocy w przerwaniu ciąży w ten sposób, że wykorzystując otrzymane od S. S. i G. P. pieniądze zorganizowała wyjazd, pobyt i zabieg aborcji u O. P. w klinice aborcyjnej B. w miejscowości H. w Holandii, który wykonany został w dniu 30 maja 2018 r., a także wielokrotnie słownie nakłaniała O. P. do przerwania ciąży wbrew przepisom ustawy, tj. o czyn z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
Sąd Rejonowy w Oleśnicy, wyrokiem z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II K 84/22, na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec oskarżonej A. W. o ww. czyn warunkowo umorzył na okres próby 1 (jednego) roku. Ponadto na podstawie art. 67 § 3 k.k. orzekł od oskarżonej świadczenie pieniężne w kwocie 1.000 (jednego tysiąca) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a także rozstrzygnął w przedmiocie kosztów sądowych.
Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 25 marca 2022 r., wobec niezaskarżenia go przez strony postępowania.
Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść oskarżonej wniósł Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., polegające na wydaniu przez Sąd Rejonowy w Oleśnicy wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne wobec A. W. o czyn z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., podczas gdy sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji był sąd wyższego rzędu, tj. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu, jako właściwemu do rozpoznania jej w pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniesiona na niekorzyść oskarżonej A. W. kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w związku z czym mogła być w całości uwzględniona na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k.
Określający właściwość rzeczową sądu okręgowego przepis art. 25 k.p.k. w § 1 pkt 2 przewiduje, że sąd ten jest właściwy m.in. w sprawach o występki określone w art. 151-154 Kodeksu karnego. Do tych występków należy niewątpliwie przestępstwo z art. 152 § 2 k.k. typizujące czyn określany jako pomocnictwo i podżeganie do aborcji.
Taki właśnie czyn został A. W. zarzucony we wniesionym do Sądu Rejonowego w Oleśnicy akcie oskarżenia. Wbrew dyspozycji powołanego wyżej przepisu art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., Sąd Rejonowy w Oleśnicy sprawę tę rozpoznał, wydając w dniu 17 marca 2022 r. w sprawie o sygn. akt II K 84/22 zaskarżony przez Prokuratora Generalnego wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne.
W tym stanie rzeczy oczywistym jest, że orzeczenie poddane obecnie kontroli kasacyjnej dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., co musiało skutkować jego uchyleniem i przekazaniem sprawy zgodnie z właściwością, tj. w tym przypadku Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu.
Z tych względów orzeczono jak w wyroku.
l.n,ał

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę