I KK 233/23

Sąd Najwyższy2023-08-01
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościWysokanajwyższy
kara pozbawienia wolnościkara ograniczenia wolnościwstrzymanie wykonania wyrokukasacjaSąd Najwyższyochrona małoletnichczynności seksualne

Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku skazującego pomimo wniesienia kasacji, uznając wniosek obrońcy za bezzasadny.

Obrońca skazanego D.O. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Opolu, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Nysie, skazujący go za przestępstwo seksualne wobec małoletniej. Sąd Najwyższy, analizując wniosek w kontekście art. 532 § 1 k.p.k., uznał, że nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania kary przed rozpoznaniem kasacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego D.O. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 14 marca 2023 r., sygn. VII Ka 1141/22, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Nysie z dnia 10 października 2022 r., sygn. II K 853/21. Skazany został uznany za winnego przestępstwa seksualnego wobec małoletniej poniżej lat 15. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego m.in. poprzez orzeczenie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej pracy na cel społeczny. Obrońca wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, i jednocześnie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k. oraz utrwalone orzecznictwo, podkreślił wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia. Stwierdził, że takie wstrzymanie powinno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi okolicznościami, które prowadziłyby do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i nieodwracalne następstwa, a także gdy analiza kasacji nakazuje przewidywać jej uwzględnienie. W ocenie Sądu Najwyższego, analiza materiałów sprawy i uzasadnienia wniosku nie wykazała istnienia takich okoliczności, w związku z czym wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku został nieuwzględniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wstrzymanie wykonania orzeczenia jest środkiem wyjątkowym i wymaga wykazania szczególnych okoliczności, które uzasadniają przewidywanie uwzględnienia kasacji i spowodowania nieodwracalnych następstw dla skazanego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 532 § 1 k.p.k. daje możliwość wstrzymania wykonania orzeczenia, jednakże ze względu na zasadę niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, jest to środek o charakterze absolutnie wyjątkowym. Wstrzymanie powinno nastąpić tylko wtedy, gdy analiza kasacji nakazuje przewidywać jej uwzględnienie i gdy wykonanie kary spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i nieodwracalne następstwa. W niniejszej sprawie takich okoliczności nie stwierdzono.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku i odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku

Strony

NazwaTypRola
D.O.osoba_fizycznaskazany
X.Y.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy dysponuje możliwością wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia, jednak jest to środek o charakterze wyjątkowym.

k.k. art. 200 § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za przestępstwo seksualne wobec małoletniego.

k.k. art. 37b

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia kary ograniczenia wolności obok kary pozbawienia wolności.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zastosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Czyn ciągły (w brzmieniu ustawy na dzień 30 września 2016 r.).

k.k. art. 41a § 2

Kodeks karny

Orzeczenie zakazu kontaktowania się i zbliżania.

k.k. art. 46 § 2

Kodeks karny

Orzeczenie nawiązki na rzecz pokrzywdzonego.

k.k. art. 35 § 1

Kodeks karny

Obowiązek wykonywania nieodpłatnej pracy na cel społeczny.

Pomocnicze

k.k.w. art. 9

Kodeks karny wykonawczy

Zasada niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia w kasacji.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia w kasacji.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia w kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez obrońcę szczególnych i wyjątkowych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania wyroku.

Odrzucone argumenty

Wniosek obrońcy o wstrzymanie wykonania wyroku.

Godne uwagi sformułowania

możliwość [...] odnosi się do okoliczności o charakterze absolutnie wyjątkowym wstrzymanie wykonalności prawomocnego orzeczenia ze względu na swoją wyjątkowość powinno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa

Skład orzekający

Ryszard Witkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wstrzymania wykonania wyroku karnego w postępowaniu kasacyjnym, podkreślające wyjątkowy charakter tej instytucji i konieczność wykazania poważnych, nieodwracalnych następstw wykonania kary."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o wstrzymanie wykonania orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym, a nie samej zasadności kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym – możliwości wstrzymania wykonania kary. Choć nie jest to sprawa o przełomowym znaczeniu prawnym, stanowi przykład stosowania przez Sąd Najwyższy restrykcyjnych kryteriów dla tego typu wniosków.

Czy wstrzymanie wykonania wyroku karnego jest łatwe? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy jest to możliwe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 233/23
POSTANOWIENIE
Dnia 1 sierpnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie
D.O.
skazanego z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 37b k.k.
‎
w zw. z art. 4 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2023 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 532 § 3 k.p.k.
wniosku obrońcy skazanego w przedmiocie wstrzymania wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z 14 marca 2023 r. sygn. VII Ka 1141/22, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Nysie z 10 października 2022 r. sygn. II K 853/21,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku i odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku wobec ww. skazanego
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Nysie z 10 października 2022 r.
sygn.
‎
II
K 853/21, oskarżony D.O. został uznany za winnego tego, że: w okresie od 1 listopada 2015 r. do 30 września 2016 r. w D., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wielokrotnie doprowadził małoletnią poniżej lat 15 X.Y. (ur.
[…]
2013 r.) do poddania się innym czynnościom seksualnym, czym wyczerpał dyspozycję występku z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. (w brzmieniu ustawy na dzień 30 września 2016 r.) i za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności (pkt 1 wyroku)
Ponadto
sąd I instancji na podstawie art. 41a § 2 k.k. przy zastosowaniu art.
‎
4 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego D.O. zakaz kontaktowania się przy użyciu wszelkich środków komunikacji z pokrzywdzoną X.Y. oraz zakaz zbliżania się na odległość mniejszą niż 50 metrów na okres 9 lat (pkt 2 wyroku), zaś na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzekł także wobec oskarżonego D.O. na rzecz pokrzywdzonej X.Y. nawiązkę w kwocie 5 000 zł (pięciu tysięcy złotych) (pkt 3 wyroku).
Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę, Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z 14 marca 2023 r. sygn. VII Ka 1141/22, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustalił, że oskarżony D.O. przypisanych mu w pkt 1 części dyspozytywnej zachowań, wobec małoletniej poniżej lat 15 X.Y., dopuścił się kilkukrotnie (pkt I.1 wyroku); a ponadto za przypisane oskarżonemu D.O. w pkt 1 części dyspozytywnej przestępstwo, na podstawie art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 37b k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., orzekł jednocześnie karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 2 (dwóch) lat ograniczenia wolności, zobowiązując oskarżonego, na podstawie art. 35 § 1 k.k., do wykonywania kontrolowanej nieodpłatnej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin w stosunku miesięcznym (pkt I.2 wyroku). W pozostałej zaś części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt II wyroku).
Kasację od powyższego rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego wywiódł obrońca skazanego, który zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie art. 433
‎
§ 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.
‎
W kasacji obrońca zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Rejonowego w Nysie z 10 października 2022 r. sygn. akt II K 853/21 oraz wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 14 marca 2023 r., w zakresie w jakim został zaskarżony kasacją.
W odpowiedzi, prokurator wniósł o uznanie powyższej kasacji za oczywiście bezzasadną oraz o nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy okazał się bezzasadny.
Na wstępie zauważyć należy, iż na mocy art. 532 § 1 k.p.k., w przypadku
‎
wniesienia kasacji, Sąd Najwyższy w istocie dysponuje możliwością wstrzymania wykonania zaskarżonego tym środkiem orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od ewentualnego rozstrzygnięcia kasacji. Przywołana powyżej regulacja procesowa nie formułuje przesłanek, od których uzależnione jest wstrzymanie wykonalności zaskarżonego kasacją orzeczenia przez Sąd Najwyższy. Mając jednocześnie na uwadze wynikającą z art. 9 k.k.w. zasadę niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, stwierdzić należy, iż możliwość, o której mowa w art. 532 § 1 k.p.k., odnosi się do okoliczności o charakterze absolutnie wyjątkowym.
Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony
‎
w orzecznictwie, w zakresie możliwości wstrzymania wykonalności prawomocnego orzeczenia, w którego świetle: „wstrzymanie wykonalności prawomocnego orzeczenia ze względu na swoją wyjątkowość powinno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne następstwa” [postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN) z 23 maja 2022 r. sygn. V KK 130/22; podobnie postanowienia SN z: 22 stycznia 2020 r. sygn. III KK 5/20 i z 18 listopada 2003 r. sygn. IV KK 347/03). Tego rodzaju następstwo może zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza kasacji, nakazuje przewidywać ewentualność jej przyszłego uwzględnienia.
Sąd Najwyższy nadto zauważa, iż nadzwyczajny charakter kasacji i związane z nim skutki procesowe zastosowania instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. prowadzą do wniosku, że wstrzymanie wykonania orzeczenia może nastąpić wówczas, kiedy ewentualność uwzględnienia kasacji jawi się jako wysoce prawdopodobna. Natomiast analiza materiałów postępowania oraz uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia zawartego w kasacji obrońcy skazanego D.O. – nie przesądzając w tym miejscu w żadnej mierze końcowej oceny zasadności wniesionej kasacji – w ocenie Sądu Najwyższego w niniejszym składzie, nie prowadzi do stwierdzenia okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
(B.B.)
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI