Orzeczenie · 2024-10-17

I KK 226/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-10-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
oszustwoniekorzystne rozporządzenie mieniemkasacjapostępowanie karnewłaściwość sąduwłaściwość prokuratorakodeks karnykodeks postępowania karnego

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w części dotyczącej czynów z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdzono rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 330 § 2 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem, zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania, wydane po dwukrotnym wykorzystaniu przez pokrzywdzonego uprawnień, powinno być rozpoznane przez prokuratora nadrzędnego, a nie przez sąd. W niniejszej sprawie, mimo że pełnomocnik pokrzywdzonej spółki złożył zażalenie, które zostało przekazane do rozpoznania Sądowi Okręgowemu, sąd ten powinien był przekazać sprawę właściwemu organowi, czyli Prokuratorowi Okręgowemu we Wrocławiu. Sąd Najwyższy podkreślił, że takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, zamykając pokrzywdzonemu drogę do ewentualnego wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do rozpoznania Prokuratorowi Okręgowemu we Wrocławiu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Właściwość prokuratora nadrzędnego do rozpoznawania zażaleń na postanowienia o umorzeniu postępowania wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 października 2023 r., choć Sąd Najwyższy wskazuje, że zmiana przepisu nie wpłynęła na właściwość organu w tej sprawie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd okręgowy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy nie jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k. Zażalenie takie powinno być rozpoznane przez prokuratora nadrzędnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 330 § 2 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym do 1 października 2023 r.), postanowienie o umorzeniu postępowania, wydane ponownie przez organ prowadzący postępowanie, podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego. Właściwość sądu w takiej sytuacji nie zachodzi, a sąd powinien przekazać sprawę właściwemu prokuratorowi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
K.K.osoba_fizycznapodejrzany
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
W. Sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
E. Sp. z o.o.spółkapodmiot powiązany
S.spółkapodmiot powiązany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 330 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Postanowienie o umorzeniu postępowania, wydane ponownie przez organ prowadzący postępowanie, podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego. W razie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia pokrzywdzony, który dwukrotnie wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 i 1a, może wnieść akt oskarżenia określony w art. 55 § 1.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 118 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Pismo w sprawie należącej do właściwości sądu, prokuratora, Policji lub innego organu dochodzenia, skierowane do niewłaściwego organu, przekazuje się właściwemu organowi.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego – art. 118 § 3 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k., polegającym na merytorycznym rozpoznaniu zażalenia przez niewłaściwy organ (sąd zamiast prokuratora nadrzędnego).

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. • zaskarżone postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 330 § 2 k.p.k. • obowiązkiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu było przekazanie sprawy organowi właściwemu, tj. Prokuratorowi Okręgowemu we Wrocławiu. • doprowadziło do rozpoznania środka odwoławczego przez organ do tego nieuprawniony a co za tym idzie do zamknięcia pokrzywdzonemu możliwości ew. skorzystania z prawa do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący, sprawozdawca

Anna Dziergawka

członek

Antoni Bojańczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Właściwość prokuratora nadrzędnego do rozpoznawania zażaleń na postanowienia o umorzeniu postępowania wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 października 2023 r., choć Sąd Najwyższy wskazuje, że zmiana przepisu nie wpłynęła na właściwość organu w tej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowy aspekt procedury karnej dotyczący właściwości organów i możliwości obrony pokrzywdzonego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Sąd Najwyższy: Kto naprawdę decyduje o umorzeniu śledztwa? Kluczowa decyzja o właściwości prokuratora.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst