I KK 224/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wobec skazanego, ponieważ nie było podstawy prawnej do jego zastosowania.
Sąd Rejonowy skazał W.S. m.in. za naruszenie zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną i zbliżania się do niej. W wyroku orzeczono również zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, wskazując, że zakaz prowadzenia pojazdów został orzeczony z naruszeniem prawa, gdyż czyn skazanego nie polegał na niezastosowaniu się do takiego zakazu. Sąd Najwyższy przychylił się do kasacji, uchylając zakaz prowadzenia pojazdów z powodu braku podstawy prawnej.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze skazano W.S. za popełnienie przestępstw z art. 244 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., polegających na naruszeniu zakazu kontaktowania się z K.W. oraz zakazu zbliżania się do niej. Na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. orzeczono karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Dodatkowo, na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Wyrok uprawomocnił się. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację na korzyść skazanego, zaskarżając zakaz prowadzenia pojazdów. Zarzucono rażące naruszenie art. 42 § 1a pkt 2 k.k., ponieważ zakaz ten można orzec tylko w przypadku skazania za przestępstwo z art. 244 k.k., gdy czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. W tej sprawie czyn skazanego polegał na naruszeniu zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że nie było podstawy prawnej do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i uchylił zaskarżony wyrok w tej części.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 42 § 1a pkt 2 k.k. wprost stanowi, że zakaz prowadzenia pojazdów orzeka się w razie skazania za przestępstwo z art. 244 k.k., jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. W analizowanej sprawie czyn skazanego polegał na naruszeniu zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej, a nie zakazu prowadzenia pojazdów, co wykluczało zastosowanie tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie
Strona wygrywająca
skazany (w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.S. | osoba_fizyczna | skazany |
| K.W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 42 § § 1a pkt 2
Kodeks karny
Przepis ten stanowi podstawę do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych tylko wtedy, gdy czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych został orzeczony z naruszeniem art. 42 § 1a pkt 2 k.k., ponieważ czyn skazanego nie polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów, lecz do zakazu zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną.
Godne uwagi sformułowania
trafnie wskazał na rażącą obrazę przez Sąd meriti art. 42 § 1a pkt 2 k.k. nie było zatem dopuszczalne orzeczenie ww. zakazu na mocy art. 42 § 1a pkt 2 k.k., jak też i na podstawie jakiegokolwiek innego przepisu.
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
sprawozdawca
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w kontekście przestępstw z art. 244 k.k. dotyczących naruszenia innych zakazów niż prowadzenie pojazdów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zakaz prowadzenia pojazdów jest orzekany jako środek karny obok kary za inne przestępstwo z art. 244 k.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa karnego, nawet w pozornie rutynowych kwestiach jak orzekanie środków karnych. Pokazuje też rolę Rzecznika Praw Obywatelskich w ochronie praw jednostki.
“Sąd Najwyższy: Zakaz prowadzenia pojazdów nie zawsze za naruszenie zakazu!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KK 224/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie W.S. , skazanego z art. 244 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 13 września 2023 r., kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich, na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 1736/22, uchyla zaskarżony wyrok w zakresie zawartego w pkt. IIII rozstrzygnięcia o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 1736/22, W.S. został uznany za winnego popełnienia ciągu dwóch przestępstw z art. 244 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., które polegały na tym, że w dniu 4 października 2022 roku oraz w dniu 10 listopada 2022 roku, w J., woj. […], na ul. […], zbliżył się na odległość mniejszą niż 50 metrów do K.W., nie stosując się tym samym do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z dnia […] roku, w sprawie o sygn. akt […], środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z K.B. oraz zakazu zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów przez okres 3 lat. Na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. – wymierzono mu za nie karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto, na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., orzeczono wobec oskarżonego środek karny – zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez którąkolwiek ze stron i uprawomocnił się w dniu 3 maja 2023 r. (k. 35v). Pismem z dnia 20 czerwca 2023 r. kasację na korzyść skazanego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym – zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (pkt III wyroku), podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa karnego materialnego, mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 42 § 1a pkt 2 k.k. poprzez orzeczenie wobec oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat mimo, że nie został on uznany winnym występku polegającego na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wniósł o uchylenie orzeczenia zawartego w pkt III wyroku Sądu Rejonowego w Jelenie Górze o sygn. akt II K 1736/22. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w oczywistym stopniu, co uprawniało do jej uwzględnienia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., albowiem Rzecznik Praw Obywatelskich trafnie wskazał na rażącą obrazę przez Sąd meriti art. 42 § 1a pkt 2 k.k. Zgodnie z treścią tego przepisu, który stanowił podstawę orzeczenia wobec skazanego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, sąd orzeka ten środek karny w razie skazania za przestępstwo określone w art. 244 k.k., jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Tymczasem przypisane skazanemu występki wyczerpywały wprawdzie dyspozycję art. 244 k.k., jednakże polegały one na naruszeniu zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną i zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów przez okres 3 lat, nie zaś na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. W realiach rozpoznawanej sprawy nie było zatem dopuszczalne orzeczenie ww. zakazu na mocy art. 42 § 1a pkt 2 k.k., jak też i na podstawie jakiegokolwiek innego przepisu. Konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (pkt III wyroku). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [Sz.K.] [ł.n]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI