I KK 211/23

Sąd Najwyższy2023-11-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnejWysokanajwyższy
środek karnyzakaz zajmowania stanowiskochrona małoletnichkasacjaprawo karne materialneSąd Najwyższyobligatoryjność

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej nierozstrzygnięcia o obligatoryjnym środku karnym zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego R.B. od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na zaniechaniu orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując na obowiązek orzeczenia zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej na szkodę nieletnich. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o tym środku karnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 20 grudnia 2022 r. skazano R.B. za czyny z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., art. 200a § 2 k.k. i art. 200 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 208 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., orzekając kary jednostkowe pozbawienia wolności, które połączono do kary łącznej 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Dodatkowo orzeczono zakaz zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną oraz zadośćuczynienie na jej rzecz. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając sądowi pierwszej instancji rażące naruszenie prawa materialnego poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k., polegającego na zakazie zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził, że przedmiotem zaskarżenia może być również brak określonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z obowiązującym przepisem art. 41 § 1a k.k., orzeczenie tego środka karnego było obligatoryjne w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego. Wobec tego, Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżone orzeczenie w zakresie nierozstrzygnięcia o środku karnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 41 § 1a k.k., orzeczenie zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi jest obligatoryjne w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego. Zaniechanie orzeczenia tego środka stanowi naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części nierozstrzygnięcia o środku karnym i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
R.B.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Jerzy Engelkingosoba_fizycznaprokurator Prokuratury Krajowej

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 41a § § 1

Kodeks karny

Orzeczenie zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio.

k.k. art. 41 § § 1a

Kodeks karny

W przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletniego, orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi jest obligatoryjne.

Pomocnicze

k.k. art. 200 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 200a § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 208

Kodeks karny

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 425 § § 2 zd. 2

Kodeks postępowania karnego

Przedmiotem zaskarżenia może być również brak w orzeczeniu określonego rozstrzygnięcia.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Dopuszczalność zaskarżenia braku określonego rozstrzygnięcia w postępowaniu kasacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie tego środka karnego na czas określony albo dożywotnio jest obligatoryjne przedmiotem zaskarżenia może być również brak w orzeczeniu określonego rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący

Eugeniusz Wildowicz

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na obligatoryjność orzekania środków karnych związanych z ochroną małoletnich oraz dopuszczalność zaskarżenia braku rozstrzygnięcia w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy spraw karnych związanych z przestępstwami przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletnich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony małoletnich i obligatoryjności orzekania środków karnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje również mechanizmy kontroli kasacyjnej.

Sąd Najwyższy przypomina: zakaz pracy z dziećmi jest obligatoryjny po skazaniu za przestępstwa seksualne!

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KK 211/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Małgorzata Czartoryska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga
‎
w sprawie
R.B.
‎
skazanego z art. 200 § 1 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 16 listopada 2023 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
‎
z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III K 1902/22,
uchyla zaskarżone orzeczenie w zakresie nierozstrzygnięcia o środku karnym z art. 41 § 1 a k.k. i w tej części przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu.
WZ
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 20 grudnia 2022 r. (sygn. akt III K 1902/22) R.B. został uznany winnym popełnienia czynu z art. 200 § 1 k.k, w zw. z art. 12 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę mu karę 3 lat pozbawienia wolności, a nadto czynu z art. 200a § 2 k.k. i art. 200 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za który wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności oraz czynu z art. 208 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawie art. 85 § 1 k.k. połączono kary jednostkowe pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonego R.B. i wymierzono oskarżonemu karę łączną 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego R.B. zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 50 metrów oraz zakaz kontaktowania się w jakikolwiek sposób z pokrzywdzoną na 4 lata. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego R.B. zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonej […] w wysokości 15.000 zł.
Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia.
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację na niekorzyść skazanego w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 41 § 1a zdanie drugie k.k., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego R.B. jako sprawcy, któremu przypisano odpowiedzialność kamą za występki z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz z art. 200a § 2 k.k. i art. 200 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., środka karnego w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, w sytuacji gdy z treści art. 41 § 1a k.k. zdanie drugie wynika, że w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, orzeczenie tego środka karnego na czas określony albo dożywotnio jest obligatoryjne.”
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 425 § 2 zd. 2 k.p.k. przedmiotem zaskarżenia może być również brak w orzeczeniu określonego rozstrzygnięcia. Ponieważ przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym (art. 518 k.p.k.), to również w tym postępowaniu dopuszczalne jest zaskarżenie braku określonego rozstrzygnięcia sądu w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (zob. uchwała Pełnego Składu Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2015 r., I KZP 21/14).
Zgodnie z brzmieniem art. 41 § 1a k.k. obowiązującym w dacie przypisanych sprawcy czynów przeciwko wolności seksualnej nieletnich, sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio. Biorąc pod uwagę kwalifikację przypisanych sprawcy przestępstw, orzeczenie wobec oskarżonego określonego w art. 41 § 1a k.k. środka karnego było w przedmiotowej sprawie obligatoryjne.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. W ponownym postępowaniu Sąd zobowiązany będzie prawidłowo zastosować prawo materialne w odniesieniu do środków karnych, których orzeczenie jest obligatoryjne.
WZ
[ms]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę