I KK 206/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej Z. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który podwyższył karę pozbawienia wolności z 1 roku do 2 lat za spowodowanie katastrofy w ruchu lądowym. Sąd Okręgowy pierwotnie skazał Z. K. za nieumyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, skutkujące śmiercią jednej osoby i obrażeniami u ośmiu innych. Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelacje prokuratora i pełnomocników oskarżycieli posiłkowych, zmienił wyrok w zakresie kary, podwyższając ją do 2 lat pozbawienia wolności. Obrońca skazanej w kasacji zarzuciła m.in. rażące naruszenie prawa materialnego (art. 173 § 2 i § 4 k.k.) poprzez błędne przypisanie odpowiedzialności karnej, rażące naruszenie prawa procesowego (wadliwość składu Sądu Apelacyjnego, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów) oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy, analizując zarzuty, uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że zarzuty dotyczące wadliwości składu sądu nie znalazły potwierdzenia w okolicznościach sprawy, a pozostałe zarzuty sprowadzały się do kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dopuszczalnych podstaw kasacji, w szczególności w zakresie zarzutów dotyczących wadliwości składu sądu oraz rozróżnienia między naruszeniem prawa materialnego a błędem w ustaleniach faktycznych.
Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych i interpretacji przepisów k.p.k. dotyczących podstaw kasacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzut wadliwości składu sądu odwoławczego, wynikający z procedury powołania sędziego, może stanowić podstawę kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziego nie zostały potwierdzone konkretnymi faktami, a strona nie podjęła inicjatywy w celu wyłączenia sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę SN BSA I-4110-1/2020 oraz orzecznictwo wskazujące, że wadliwość procedury powołania sędziego może prowadzić do nienależytej obsady sądu tylko w konkretnych okolicznościach, gdy narusza standardy niezawisłości i bezstronności. W tej sprawie takich okoliczności nie wykazano, a strona nie kwestionowała składu sądu w toku postępowania.
Czy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, dotyczący naruszenia zasad ostrożności i związku przyczynowego, może być skutecznie podniesiony jako rażące naruszenie prawa materialnego w kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut stanowi błąd w ustaleniach faktycznych, który nie jest podstawą kasacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że kwestionowanie ustaleń faktycznych, w tym istnienia związku przyczynowego między naruszeniem zasad ostrożności a skutkiem, jest zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.), a nie rażącym naruszeniem prawa materialnego (art. 523 § 1 k.p.k.).
Czy rażąca niewspółmierność kary może być podstawą kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rażąca niewspółmierność kary nie jest dopuszczalną podstawą kasacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut rażącej niewspółmierności kary, choć jest podstawą apelacji, nie jest podstawą nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest kasacja.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | skazana |
| A. S. | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa |
| R. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| J. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| P. L. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| T. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| S. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| K. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| M. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| M. L. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| D. L. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| K. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (zmarły) |
| Prokurator | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (26)
Główne
k.k. art. 173 § 4
Kodeks karny
k.k. art. 173 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 156 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 157 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 157 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 72 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 42 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 43 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
u.o.KRS art. 8
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
p.o.u.p. art. 42a § 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
p.o.u.p. art. 42a § 14
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zarzuty dotyczące wadliwości składu sądu nie znalazły potwierdzenia w okolicznościach sprawy. • Zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego sprowadzają się do kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co nie jest podstawą kasacji. • Zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy błędu w ustaleniach faktycznych, a nie błędnej interpretacji przepisu. • Rażąca niewspółmierność kary nie jest podstawą kasacji.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie prawa materialnego (art. 173 § 2 i § 4 k.k.) poprzez błędne przypisanie odpowiedzialności karnej. • Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) - nienależyta obsada Sądu Apelacyjnego. • Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.) - przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. • Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 92 k.p.k.) - niezastosowanie przy uwzględnieniu stanu zdrowia skazanej. • Rażąca niewspółmierność orzeczonej kary.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest oczywiście bezzasadna • oczywiście bezzasadna kasacja, to taka kasacja, która bądź to już po jej analizie i skonfrontowaniu z materiałami sprawy, bez potrzeby głębszego w nie wnikania, bądź po takim wniknięciu, jest w sposób niebudzący wątpliwości niezasadna • kasacja strony, jest przecież nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i jej podstaw (przyczyn kasacyjnych) nie można w żadnym wypadku łączyć z przyczynami odwoławczymi charakterystycznymi dla apelacji • Kontrolą zaś kasacyjną objęte są wyłącznie kwestie prawne, i to jeszcze zawężone do kategorii uchybień wymienionych w art. 523 § 1 k.p.k. popełnionych przez sąd odwoławczy • nie jest wykluczone, iż mimo powstania wątpliwości co do tego, czy dochowany zostaje standard niezawisłości i bezstronności danego sędziego [...] w konkretnych okolicznościach wątpliwości te nie zostaną potwierdzone, co będzie równoznaczne z koniecznością przyjęcia, że skład sądu z jego udziałem spełnia minimalne wymagania dla zachowania niezawisłości i bezstronności • w polskiej procedurze karnej strony dysponują kilkoma środkami prawnymi pozwalającymi na zbadanie i ewentualne wyeliminowanie zauważonych wadliwości dotyczących składu orzekającego • okoliczności mogące mieć wpływ na bezstronność sędziego w danej sprawie, muszą zostać wykazane za pomocą konkretnych faktów – co w niniejszej sprawie nie miało miejsca • Taka postawa strony postępowania [...] stanowi istotną okoliczność, wskazującą na to, że nawet przy przyjęciu teoretycznego…
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalnych podstaw kasacji, w szczególności w zakresie zarzutów dotyczących wadliwości składu sądu oraz rozróżnienia między naruszeniem prawa materialnego a błędem w ustaleniach faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych i interpretacji przepisów k.p.k. dotyczących podstaw kasacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy poważnego wypadku drogowego z tragicznymi skutkami, ale jej wartość contentowa wynika głównie z analizy proceduralnej dotyczącej dopuszczalności kasacji i interpretacji przepisów dotyczących składu sądu.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy wadliwy skład sądu unieważnia wyrok? Kluczowa lekcja z postępowania kasacyjnego.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 15 000 PLN
nawiązka: 8000 PLN
nawiązka: 4000 PLN
nawiązka: 4000 PLN
nawiązka: 4000 PLN
nawiązka: 4000 PLN
nawiązka: 4000 PLN
nawiązka: 4000 PLN
nawiązka: 4000 PLN
nawiązka: 4000 PLN
nawiązka: 2000 PLN
Zdanie odrębne
W. Kozielewicz
Sędzia Wiesław Kozielewicz w zdaniu odrębnym do uchwały SN BSA I-4110-1/2020 podkreślił, że uchwała ta będzie ważnym elementem dyskursu prawnego dotyczącego prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu, ustanowionego przez ustawę, w aspekcie kształtowania składu orzekającego.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.