I KK 205/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za pomoc w aborcji z powodu niewłaściwości rzeczowej sądu pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w O., który skazał G. P. za pomoc w przerwaniu ciąży córki. Kasacja podnosiła zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, polegający na wydaniu wyroku przez sąd niewłaściwy rzeczowo. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sprawa powinna być rozpoznana przez Sąd Okręgowy, a nie Rejonowy.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego G. P. Skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 5 kwietnia 2022 r. za popełnienie występku z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., polegającego na udzieleniu pomocy w przerwaniu ciąży swojej nieletniej córce O. P. poprzez przekazanie środków finansowych osobie trzeciej oraz nakłanianie do aborcji. Sąd Rejonowy wymierzył mu karę grzywny i środek karny w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów postępowania, a konkretnie art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując, że sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji był Sąd Okręgowy w W., a nie Sąd Rejonowy w O. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za oczywiście zasadny, stwierdzając, że sąd niższej instancji orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu. Jest to bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia określona w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. jako sądowi właściwemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy o czyn z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. jest sąd okręgowy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o występki określone w art. 151-154 k.k. Oznacza to, że sprawy dotyczące pomocy w przerwaniu ciąży należą do właściwości sądu okręgowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie zarzutu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. P. | osoba_fizyczna | skazany |
| O. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| A. W. | osoba_fizyczna | inne |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 25 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o występki określone w art. 151-154 k.k.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Niewłaściwość sądu (rzeczowa lub miejscowa) jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia.
Pomocnicze
k.k. art. 152 § § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący pomocy w przerwaniu ciąży.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Przepis dotyczący działania w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący dobrowolnego poddania się karze.
k.k. art. 37a § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący możliwości orzeczenia grzywny zamiast kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 33 § § 1 i 3
Kodeks karny
Przepisy dotyczące wymiaru kary grzywny.
k.k. art. 43b
Kodeks karny
Przepis dotyczący orzekania środka karnego w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący rozpoznania kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 31 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący przekazania sprawy sądowi właściwemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy w O. nie był właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy, ponieważ zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. sprawy o czyny z art. 151-154 k.k. należą do właściwości sądu okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest oczywiście zasadna sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o niektóre występki wymienione w tym przepisie, m.in. te określone w art. 151–154 k.k. Sąd Rejonowy w O. orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
sprawozdawca
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Właściwość rzeczowa sądów w sprawach karnych dotyczących przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, w szczególności pomoc w przerwaniu ciąży."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu k.p.k. i k.k. oraz stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kontrowersyjnego tematu aborcji, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestii proceduralnej (właściwość sądu), co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie karnym procesowym.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok ws. pomocy w aborcji z powodu błędu proceduralnego sądu niższej instancji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I KK 205/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie G. P. , skazanego z art.152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 8 czerwca 2022 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 5 kwietna 2022 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w O., uwzględniając wniosek prokuratora złożony w trybie art. 335 § 1 k.p.k., wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K (…), uznał G. P. za winnego tego, że w maju 2018 r., w miejscowości P. gm. B., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wiedząc, że jego córka nieletnia O. P. jest w ciąży i działając w zamiarze, aby wymieniona dokonała przerwania ciąży z naruszeniem przepisów ustawy, udzielił jej pomocy przekazując A. W. reprezentującej nieletnią, nieustaloną kwotę pieniędzy, która została wykorzystana na pokrycie kosztów zabiegu aborcji u O. P. w klinice aborcyjnej B. w miejscowości H. w Holandii w dniu 30 maja 2018 r., wbrew przepisom ustawy, a także wielokrotnie słownie nakłaniał ją do dokonania przerwania ciąży wbrew przepisom ustawy, tj. występku z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za który – na podstawie art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. – wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych. Ponadto, na podstawie art. 43b k.k. orzekł w stosunku do oskarżonego środek karny w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie jego odpisu na tablicy ogłoszeń Sądu Rejonowego w O. przez okres 1 miesiąca od dnia wywieszenia. Wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu 13 kwietnia 2022 r., bez postępowania odwoławczego. Pismem z dnia 11 maja 2022 r. Prokurator Generalny wniósł od ww. orzeczenia kasację na niekorzyść oskarżonego, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającego na wydaniu przez Sąd Rejonowy w O. wyroku skazującego G. P. za czyn z art. 152 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., podczas gdy sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji był sąd wyższego rzędu, tj. Sąd Okręgowy w W., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W., jako właściwemu do jej rozpoznania w pierwszej instancji. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o niektóre występki wymienione w tym przepisie, m.in. te określone w art. 151–154 k.k., a zatem również w przedmiocie odpowiedzialności karnej za przestępstwo określone w art. 152 § 2 k.k. W świetle tego unormowania oczywiste jest to, że Sąd Rejonowy w O. orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Niezależnie zatem od wpływu powyższego uchybienia na treść wyroku konieczne stało się jego uchylenie i przekazanie sprawy do jej rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W. jako sądowi właściwemu miejscowo i rzeczowo, zgodnie z art. 31 § 1 k.p.k. oraz art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI