I KK 202/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego Z.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Lesznie, skazujący oskarżonego za przywłaszczenie mienia na łączną kwotę ponad 92 tys. zł. Głównym zarzutem kasacji było naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z art. 114a § 1 k.k. i art. 54 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen, poprzez brak umorzenia postępowania mimo prawomocnego skazania oskarżonego za te same czyny przez Sąd Pierwszej Instancji w Mediolanie, a następnie przez Sąd Apelacyjny w Mediolanie. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że czyny przypisane oskarżonemu w punktach 1 tiret 1-7 wyroku Sądu Rejonowego w Lesznie są tożsame z czynami, za które Z.W. został już prawomocnie skazany we Włoszech. Powołując się na zasadę ne bis in idem oraz przepisy unijne, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej tych siedmiu czynów, umarzając postępowanie karne na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. W konsekwencji uchylono również rozstrzygnięcie o karze. Sprawę w pozostałym zakresie przekazano Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, a kasację w tej części oddalono jako oczywiście bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie zasady ne bis in idem w polskim prawie karnym w kontekście orzeczeń sądów innych państw członkowskich UE, w szczególności w sprawach o przestępstwa popełnione za granicą.
Orzeczenie dotyczy konkretnego przypadku tożsamości czynów i zastosowania przepisów unijnych. Wymaga analizy każdego przypadku indywidualnie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie karne w Polsce powinno zostać umorzone z powodu prawomocnego skazania oskarżonego za te same czyny w innym państwie członkowskim UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie karne w Polsce powinno zostać umorzone w części dotyczącej czynów, za które oskarżony został już prawomocnie skazany we Włoszech, z uwagi na zasadę ne bis in idem i art. 54 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził tożsamość sprawcy, pokrzywdzonych, czasu, miejsca i czynów przypisanych w postępowaniach polskich i włoskich. Prawomocny wyrok sądu włoskiego stanowi negatywną przesłankę procesową (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.), nakazującą umorzenie postępowania.
Czy czyny przypisane oskarżonemu w polskich postępowaniach są tożsame z czynami, za które został skazany w postępowaniu włoskim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, mimo odmiennej kwalifikacji prawnej (w Polsce przywłaszczenie, we Włoszech oszustwo), czyny te dotyczą tego samego zdarzenia faktycznego, sprawcy, pokrzywdzonych, czasu i miejsca, a także podobnych czynności wykonawczych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy porównał opisy czynów i ustaleń faktycznych w obu postępowaniach, wskazując na zbliżoną łączną kwotę przyjętych pieniędzy i cel ich przyjęcia (pośredniczenie w działalności gospodarczej). Różnice w kwalifikacji prawnej nie wykluczają tożsamości czynu w rozumieniu zasady ne bis in idem.
Jak należy stosować zasadę ne bis in idem w kontekście orzeczeń sądów innych państw członkowskich UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Orzeczenia kończące postępowanie karne w innym państwie UE, zgodnie z art. 54 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen, stoją na przeszkodzie ściganiu karnemu w Polsce za ten sam czyn. Normy unijne mają pierwszeństwo przed ogólną zasadą z art. 114 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Po przystąpieniu Polski do UE, normy dotyczące zasady res iudicata i ne bis in idem, w tym przepisy unijne określające moc prawną orzeczeń wydawanych w państwach członkowskich, zyskały pierwszeństwo.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A.J. i B.K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzeni/oskarżyciele posiłkowi |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania w przypadku, gdy sprawca był już prawomocnie skazany za ten sam czyn w innym państwie.
k.k. art. 439 § 1
Kodeks karny
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - powaga rzeczy osądzonej.
k.k. art. 284 § 2
Kodeks karny
Podstawa skazania za przywłaszczenie.
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
Konstrukcja ciągu przestępstw.
Pomocnicze
k.k. art. 114a § 1
Kodeks karny
Zasada ne bis in idem w kontekście orzeczeń zagranicznych.
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia kasacji.
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 527 § 4
Kodeks postępowania karnego
Zwrot opłaty od kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady ne bis in idem poprzez brak umorzenia postępowania karnego w Polsce, mimo prawomocnego skazania oskarżonego za te same czyny przez sądy włoskie. • Tożsamość czynów przypisanych oskarżonemu w postępowaniach polskich i włoskich, pomimo odmiennej kwalifikacji prawnej.
Odrzucone argumenty
Kasacja w pozostałym zakresie została oddalona jako oczywiście bezzasadna.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego w Lesznie w części dotyczącej czynów przypisanych oskarżonemu w pkt 1 tiret 1-7 wyroku Sądu I instancji i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. postępowanie karne co do tych czynów umarza • zasada ne bis in idem • powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) • art. 54 konwencji wykonawczej do układu w Schengen • tożsamość sprawcy i pokrzywdzonych, naruszenie tego samego dobra prawnego, ten sam czas i miejsce ich dokonania, jak również podobne czynności wykonawcze
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
przewodniczący
Eugeniusz Wildowicz
sprawozdawca
Paweł Wiliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie zasady ne bis in idem w polskim prawie karnym w kontekście orzeczeń sądów innych państw członkowskich UE, w szczególności w sprawach o przestępstwa popełnione za granicą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przypadku tożsamości czynów i zastosowania przepisów unijnych. Wymaga analizy każdego przypadku indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej ne bis in idem i jej zastosowania w kontekście międzynarodowym, co jest istotne dla prawników i pokazuje złożoność prawa w zjednoczonej Europie.
“Czy można być sądzonym dwa razy za to samo przestępstwo? Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie polsko-włoskiej.”
Dane finansowe
WPS: 92 397,45 PLN
naprawienie szkody: 92 397,28 PLN
zadośćuczynienie: 15 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.