Orzeczenie · 2024-07-29

I KK 196/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-07-29
SNKarneprzestępstwa skarbowe i przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kasacjaskład sąduniezawisłość sędziowskabezstronnośćart. 439 k.p.k.ETPCKRSwładza wykonawczasąd odwoławczy

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego D.B. od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu, który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu. Sąd Rejonowy skazał D.B. za przestępstwa z art. 56 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 k.k.s. oraz z art. 271a § 1 k.k., orzekając karę łączną dwóch lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy uchylił rozstrzygnięcie o karze łącznej, wskazując, że wykonaniu podlega kara orzeczona za przestępstwo skarbowe. Sąd Najwyższy, działając z urzędu na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i art. 536 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok sądu okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Podstawą uchylenia nie były zarzuty kasacji, lecz stwierdzenie, że sąd odwoławczy był nienależycie obsadzony. Uchybienie to polegało na orzekaniu z udziałem sędziego X.Y., co do którego w poprzednich orzeczeniach Sądu Najwyższego stwierdzono brak gwarancji niezawisłości i bezstronności z uwagi na jego aktywny udział w procesach nominacyjnych oraz otrzymane awanse i stanowiska, które mogły świadczyć o powiązaniach z władzą wykonawczą i instrumentalnym wykorzystaniu sądownictwa. Sąd Najwyższy podkreślił, że orzeczenia ETPCz dotyczące standardu niezależnego i bezstronnego sądu są wiążące dla polskich sądów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uchylenie orzeczeń sądów odwoławczych z powodu wadliwego składu sądu, gdy udział sędziego budzi wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności w kontekście reform wymiaru sprawiedliwości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powiązaniami sędziów z władzą wykonawczą i procesami nominacyjnymi.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd odwoławczy orzekał w składzie zgodnym z wymogami prawa, w szczególności czy sędziowie gwarantują niezawisłość i bezstronność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy był nienależycie obsadzony z uwagi na udział sędziego, co do którego obalono domniemanie niezawisłości i bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że udział sędziego X.Y. w składzie sądu odwoławczego naruszał standardy niezawisłości i bezstronności, co wynikało z jego powiązań z władzą wykonawczą i udziału w procesach nominacyjnych, które miały na celu podporządkowanie sądownictwa władzy politycznej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (18)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie wyroku z powodu rażącego naruszenia przepisów, które musiało być brane pod uwagę z urzędu (pkt 2 - nienależyta obsada sądu).

Pomocnicze

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje branie pod uwagę uchybień z urzędu.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu w przypadku stwierdzenia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

k.k.s. art. 56 § 1

Kodeks karny skarbowy

Podstawa skazania za przestępstwo skarbowe.

k.k.s. art. 62

Kodeks karny skarbowy

Zbieg przepisów.

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

Zbieg przepisów.

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

Zbieg przepisów.

k.k.s. art. 7 § 2

Kodeks karny skarbowy

Podstawa wymiaru kary.

k.k. art. 271a § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za przestępstwo.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Podstawa wymiaru kary.

k.k.s. art. 8 § 2

Kodeks karny skarbowy

Rozstrzygnięcie o karze łącznej.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia apelacji.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 8

Kodeks postępowania karnego

Zasady postępowania.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Granice rozpoznania sprawy.

k.k.s. art. 113

Kodeks karny skarbowy

Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada sądu odwoławczego z powodu udziału sędziego X.Y., co do którego obalono domniemanie niezawisłości i bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

sędzia, który nie gwarantuje spełnienia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego • obiektywny i postronny obserwator • domniemanie jego niezawisłości i niezależności • udział w przedsięwzięciu, które miało na celu stworzenie ciała podporządkowanego władzy politycznej • instrumentalne wykorzystanie władzy sądowniczej • sąd odwoławczy z udziałem sędziego X.Y. był nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylenie orzeczeń sądów odwoławczych z powodu wadliwego składu sądu, gdy udział sędziego budzi wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności w kontekście reform wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powiązaniami sędziów z władzą wykonawczą i procesami nominacyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej, odwołując się do orzecznictwa ETPCz i problemów związanych z reformami sądownictwa w Polsce.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu sędziego, który nie gwarantuje niezawisłości!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst