IV KK 707/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jako recydywistę, uznając, że wcześniejsze skazania uległy zatarciu z mocy prawa.
Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego R. K., zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego w postaci błędnego przyjęcia, że skazania za wcześniejsze przestępstwa drogowe nie uległy zatarciu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że wcześniejsze skazania R. K. uległy zatarciu z mocy prawa przed datą popełnienia nowego czynu, co wyklucza zastosowanie kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k. i skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego R. K., który został skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k.) z uwagi na wcześniejsze prawomocne skazania. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że wcześniejsze skazania, na które powołał się sąd pierwszej instancji, uległy zatarciu z mocy prawa. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska. Analiza akt sprawy wykazała, że oba wcześniejsze skazania R. K. – jedno z 2007 r. (art. 178a § 1 k.k.) i drugie z 2008 r. (art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.) – uległy zatarciu z mocy prawa odpowiednio we wrześniu 2011 r. i styczniu 2014 r., zgodnie z przepisami obowiązującymi przed nowelizacją z 2015 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że przesłanką surowszej kwalifikacji czynu z art. 178a § 4 k.k. jest stwierdzenie, że prawomocne skazanie nie uległo zatarciu w dacie wyrokowania. Ponieważ skazania te uległy zatarciu, Sąd Najwyższy uznał, że błędnie zastosowano art. 178a § 4 k.k., co miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wcześniejsze skazania uległy zatarciu z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo przeanalizował daty uprawomocnienia się wcześniejszych wyroków, okresy prób, wykonanie kar grzywny i środków karnych oraz przepisy dotyczące zatarcia skazania (art. 76 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed i po nowelizacjach). Stwierdzono, że w przypadku obu wcześniejszych skazań R. K., okresy niezbędne do zatarcia skazania upłynęły przed datą popełnienia nowego czynu, a także przed datą wyrokowania w pierwszej instancji, co wyklucza możliwość zastosowania kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony R. K. (w zakresie uchylenia wyroku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo za przestępstwa z art. 173, 174, 177 k.k. lub art. 355 § 2 k.k. popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów.
k.k. art. 76 § 1
Kodeks karny
Przepis regulujący zacieranie skazania z mocy prawa po upływie okresu próby (w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r. i po nowelizacjach).
k.k. art. 76 § 2
Kodeks karny
Stanowi, że zatarcie skazania nie może nastąpić przed wykonaniem grzywny, środka karnego, przepadku lub środka kompensacyjnego.
Pomocnicze
k.k. art. 108
Kodeks karny
Dotyczy zasady jednoczesnego zatarcia wszystkich skazań w określonych sytuacjach.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Reguluje rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.
k.k.w. art. 431a § 1
Kodeks karny wykonawczy
Dotyczy udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.
k.k. art. 42 § 3
Kodeks karny
Dotyczy orzekania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
k.k. art. 43 § 2
Kodeks karny
Dotyczy orzekania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
k.k. art. 43 § 2a
Kodeks karny
Dotyczy orzekania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
k.k. art. 43a § 2
Kodeks karny
Dotyczy orzekania świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Dz.U. z 2015 r. poz. 396 art. 21
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektorych innych ustaw
Przepis intertemporalny dotyczący stosowania przepisów o zatarciu skazania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wcześniejsze skazania R. K. uległy zatarciu z mocy prawa przed datą popełnienia nowego czynu. Zastosowanie art. 178a § 4 k.k. wymaga, aby skazanie nie uległo zatarciu w dacie wyrokowania. Przepisy intertemporalne i zasady zacierania skazań wskazują na zatarcie skazań w analizowanym przypadku.
Godne uwagi sformułowania
przeszkodą do przyjęcia wobec sprawcy [...] surowszej odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k. jest zatem fakt zatarcia z mocy prawa wcześniejszego prawomocnego skazania skazania te uległy zatarciu z mocy prawa i w dacie popełnienia przypisanego czynu oskarżony nie był osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości prawidłowa subsumpcja winna skutkować przypisaniem mu sprawstwa występku jedynie z art. 178a § 1 k.k.
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
przewodniczący, sprawozdawca
Jacek Błaszczyk
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zacierania skazań w kontekście recydywy w przestępstwach drogowych, zwłaszcza w przypadku nowelizacji przepisów i stosowania przepisów intertemporalnych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprawy, w szczególności dat popełnienia czynów, uprawomocnienia się wyroków, wykonania kar i środków karnych oraz przepisów obowiązujących w danym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zacierania skazań, które ma bezpośrednie przełożenie na kwalifikację prawną i wymiar kary w sprawach o prowadzenie pojazdów w stanie nietrzeźwości. Pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna analiza dat i przepisów.
“Czy wcześniejsze wyroki drogowe naprawdę znikają po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady zacierania skazań.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV KK 707/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Błaszczyk SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Olga Tyburc - Żelazek w sprawie R. K., skazanego za czyn z art. 178a § 1 k.k.i in. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 20 kwietnia 2022 r. kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt XI K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuję sprawę Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania; 2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w C. wyrokiem z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. akt XI K (…), uznał R. K. za winnego tego, że w dniu 28 września 2018 r. w miejscowości W. woj. (...) na ul. S. prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny w postaci motoroweru marki K. (…) o nr rej. (…) będąc w stanie nietrzeźwości, gdzie I badanie Alcosensorem wykazało 0,86 mg/1, II badanie Alcotestem wykazało 0,81 mg/1, III badanie Alcotestem wykazało 0,87 mg/1, IV badanie Alcotestem wykazało 0,89 mg/1 zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Rejonowego w C., sygn. akt XIII K (…), z dnia 30 października 2007 r. oraz będąc wcześniej prawomocnie skazanym za spowodowanie wypadku drogowego będąc w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Rejonowego w C., sygn. akt III K (…), z dnia 8 stycznia 2008 r. tj. czynu z art. 178a § 1 k.k. i art. 178 § a § 4 i za to na mocy art. 178a § 4 k.k. skazał go na karę 7 miesięcy pozbawienia wolnoś ci. Na mocy art. 42 § 3 k.k. i art. 43 § 2 i 2a k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazd ó w mechanicznych dożywotnio. Na mocy art. 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu P. świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 zł. Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 25 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy w C. postanowieniem z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt III Kow (...), na podstawie art. 431a § 1 i § 2 k.k.w. udzielił skazanemu R. K. zezwolenia na odbycie kary 7 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyżej wymienionym wyrokiem poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (k. 79-80 akt o sygn. XI K (…)). Wyrok Sądu Rejonowego w C. został zaskarżony na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. kasacją przez Prokuratora Generalnego, kt ó ry zaskarżył go w całości na korzyść oskarżonego R. K. i zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepis ó w prawa materialnego, tj. art. 178a § 4 k.k. i art. 76 § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 r.), poprzez błędne przyjęcie, że oskarżony R. K. w dniu 28 września 2018 r., kierując po drodze publicznej motorowerem marki K. (…) o nr rej. (…) w stanie nietrzeźwości, dopuścił się tego czynu będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 30 października 2007 r. o sygn. akt XIII K (…) oraz za spowodowanie wypadku drogowego w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 8 stycznia 2008 r. o sygn. akt III K (…), podczas gdy skazania te uległy zatarciu z mocy prawa i w dniu popełnienia przypisanego czynu oskarżony nie był osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, ani za przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. popełnione w stanie nietrzeźwości, jak r ó wnież zarzucanego czynu nie dopuścił się w dacie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazd ó w mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo, a tym samym prawidłowa subsumpcja winna skutkować przypisaniem mu sprawstwa występku jedynie z art. 178a § 1 k.k. W związku z tym zarzutem skarżący wni ó sł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywi ście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 178a § 4 k.k., okolicznością umożliwiającą wymierzenie surowszej sankcji karnej jest wcześniejsze prawomocne skazanie sprawcy za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, tj. w warunkach art. 178a § 1 k.k. lub za przestępstwo z art. 173 k.k., art. 174 k.k., art. 177 k.k. lub art. 355 § 2 k.k. popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. Ponadto do takich okoliczności należy dopuszczenie się przestępstwa opisanego w art. 178a § 4 k.k. w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazd ó w mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. W świetle pogląd ó w zar ó wno doktryny, jak i orzecznictwa sąd ó w powszechnych oraz Sądu Najwyższego przesłanką surowszej kwalifikacji czynu z art. 178a § 4 k.k. jest stwierdzenie, że prawomocne skazanie sprawcy za opisane przestępstwo nie uległo zatarciu w dacie wyrokowania (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 1 kwietnia 2016 r., III KK 427/15, LEX nr 2015138; z dnia 29 czerwca 2017 r., IV KK 221/17, LEX nr 2312033). Przeszkodą do przyjęcia wobec sprawcy, kt ó remu zarzucono prowadzenie w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym surowszej odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k. jest zatem fakt zatarcia z mocy prawa wcześniejszego prawomocnego skazania za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. lub wymienione w art. 178a § 4 k.k., zaistniały w dacie wyrokowania co do popełnienia czynu określonego w art. 178a § 1 k.k., r ó wnież wtedy, gdy do popełnienia tego czynu doszło przed upływem okresu niezbędnego do zatarcia wcześniejszego skazania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2018 r. III KK 36/18, Prok. i Pr.-wkł. 2018/7-8/4, KZS 2018/9/9). Jak wynika z lektury akt niniejszej sprawy, w opisie zarzuconego i przypisanego oskarżonemu R. K. czynu z art. 178a § 1 k.k. i art. 178a § 4 k.k., wskazano wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 30 października 2007 r., o sygn. akt XIII K (…), na mocy kt ó rego R. K. został skazany za czyn kwalifikowany z art. 178a § 1 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres pr ó by 3 lat, orzeczono wobec niego karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych po 15 złotych oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazd ó w mechanicznych na okres 3 lat, nadto orzeczono o podaniu wyroku do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie informacji o wyroku na stronie internetowej KWP w K. przez okres 3 miesięcy (k. 38 akt o sygn. XIII K (…)). Odpis powyższego wyroku był w dyspozycji Sądu Rejonowego w C. procedującego w niniejszej sprawie (k. 13-14 akt o sygn. akt XI K (…)). Wyrok Sądu Rejonowego w C., o sygn. akt XIII K (…), uprawomocnił się w dniu 7 listopada 2007 r. (k. 39 akt o sygn. XIII K (…)). W okresie biegu pr ó by w dniu 7 listopada 2010 r. został wykonany wobec skazanego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazd ó w mechanicznych (k. 50 akt o sygn. XIII K (…)), w dniu 13 września 2011 r. wykonano karę grzywny (k. 61 akt windykacyjnych o sygn. XIII K (…) oraz karta dłużnika). Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt XIII K (…), Ko (…), na podstawie art. 15 § 1 k.k.w. umorzył post ępowanie wykonawcze w przedmiocie zastępczej kary pozbawienia wolności w stosunku do R. K. skazanego wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 30 października 2007 r. z uwagi na uregulowanie przez skazanego należnoś ci s ądowych wynikających z powyższego wyroku (k. 66 akt windykacyjnych o sygn. XIII K (…)). Kara 5 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w C. o sygn. akt XIII K (…) nie została zarządzona do wykonania, a okres 3 lat pr ó by oraz dalszych 6 miesięcy upłynął w dniu 7 maja 2011 r. natomiast grzywnę wykonano z datą 13 września 2011 r. (k. 108 akt o sygn. XI K (…)). Także w kolejnej sprawie powołanej w opisie czynu przypisanego oskarżonemu, zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 8 stycznia 2008 r., o sygn. akt III K (...), R. K. został skazany za czyn kwalifikowany z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. na karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres pr ó by 5 lat, nadto orzeczono wobec niego karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 10 zł oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazd ó w mechanicznych i rowerowych na okres 6 lat, zobowiązano oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz orzeczono wobec niego nawiązkę w kwocie 200 złotych na rzecz Stowarzyszenia Pomocy Poszkodowanym w Wypadkach Kolizjach Drogowych i Na Skutek Błęd ó w Lekarskich „ W. ” w K. (k. 158 akt o sygn. III K (…)). Sąd Rejonowy w C. procedujący w niniejszej sprawie dysponował odpisem powyższego wyroku (k. 11 akt o sygn. XI K (…)). Wyrok Sądu Rejonowego w C., o sygn. akt III K (…), uprawomocnił się w dniu 16 stycznia 2008 r. (k. 159 akt o sygn. III K (…)). W okresie biegu pr ó by w dniu 28 marca 2011 r. została wykonana kara grzywny (k. 81-82 akt windykacyjnych w sprawie III K (…)), natomiast w dniu 8 czerwca 2012 r. została uiszczona nawiązka (k. 192 akt o sygn. III K (..)). Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt III K (…), Ko (…), na podstawie art. 75 § 2 k.k. a contrario nie zarządził wobec R. K. wykonania kary 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 8 stycznia 2008 r., w sprawie III K (…), argumentując, iż zachowanie skazanego w okresie pr ó by nie naruszyło porządku prawnego. Skazany w dniu 8 czerwca 2012 r. uiścił orzeczoną w wyroku nawiązkę , ui ścił także karę grzywny i koszty postępowania (k. 193-194 akt o sygn. III K (…)). Kara 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w C. o sygn. akt III K (…) nie została zarządzona do wykonania - okres 5 lat pr ó by oraz dalszych 6 miesięcy upłynął w dniu 16 lipca 2013 r. (k. 109 akt o sygn. XI K (…)). Natomiast środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazd ó w mechanicznych i rowerowych został wykonany z dniem 16 stycznia 2014 r. (k. 175 akt o sygn. III K (…)). Wskazać nale ż y, i ż konfiguracja temporalna w niniejszej sprawie uzasadnia zastosowanie przepis ó w normujących instytucję zatarcia skazania obwiązujących przed dniem 1 lipca 2015 r. Do daty wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niekt ó rych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 396), przepis art. 76 § 1 k.k. stanowił lex specialis w stosunku do art. 108 k.k. W dacie popełnienia przez skazanego obu czyn ó w zabronionych przypisanych mu wyrokami Sądu Rejonowego w C. o sygn. akt XIII K (…) oraz III K (…), treść art. 76 k.k. brzmiała następują co: „ 1. Skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu pr ó by. § 2. Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania; nie dotyczy to środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 5”. Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niekt ó rych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 396) wprowadziła z dniem 1 lipca 2015 r. następującą treść przepisu art. 76 k.k.: „ 1. Skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresy pr ó by. W wypadku, o kt ó rym mowa w art. 75a, zatarcie skazania następuje z upływem okres ó w przewidzianych w art. 107 § 4 i 4a. Przepis art. 108 stosuje się. § 2. Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem, albo przedawnieniem ich wykonania”. Natomiast ustawa z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niekt ó rych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 437) z dniem 15 kwietnia 2015 r. nadała następujące brzmienie przepisowi art. 76 k.k.: 1. Skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu pr ó by. § 1a. W wypadku, o kt ó rym mowa w art. 75a, zatarcie skazania następuje z upływem okres ó w przewidzianych w art. 107 § 4 i 4a. § 1b. W wypadkach, o kt ó rych mowa w § 1 i 1a, przepis art. 108 stosuje się. § 2. Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, środek karny, przepadek, środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania. Zatarcie skazania nie może nastąpić r ó wnież przed wykonaniem środka zabezpieczającego Przepis art. 108 k.k. (dodany do art. 76 k.k. na mocy ustawy nowelizującej) ustanawia zasadę jednoczesności zatarcia wszystkich skazań, kt ó ra wchodzi w grę w przypadku, gdy sprawcę skazano za dwa przestępstwa niepozostające w zbiegu lub ich większą liczbę (chodzi o rzeczywisty, a nie pomijalny zbieg przestępstw), jak r ó wnież w sytuacji, gdy sprawca w czasie biegu okresu koniecznego do zatarcia skazania, ponownie popełnia przestępstwo. W takiej sytuacji dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Rozstrzygając, czy przepis art. 108 k.k. znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, należy mieć na uwadze treść przepis ó w intertemporalnych, a w szczeg ó lności art. 21 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niekt ó rych innych ustaw. Zgodnie z przepisem art. 21 cyt. ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., do skazań prawomocnymi wyrokami wydanymi przed dniem wejścia w życie przepis ó w tejże ustawy, w sytuacji, gdy okres zatarcia skazania upłynął przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepis ó w, stosuje się przepisy Kodeksu karnego w brzmieniu sprzed dnia wejścia w życie nowelizacji, a więc w wersji obowiązującej do dnia 30 czerwca 2015 r. W doktrynie przyjmuje się, iż art. 21 cytowanej ustawy zawiera regułę kolizyjną dotyczącą sposobu ustalania zatarcia skazania wyrokiem wydanym przed dniem 1 lipca 2015 r. Przyjęto w tym zakresie klasyczny model stosowania ustawy nowej, chyba, że na gruncie poprzednio obowiązujących przepis ó w doszłoby już do skutku w postaci zatarcia skazania przed dniem 1 lipca 2015 r. (por. W łodzimierz Wr ó bel [red], Regu ły dotyczące okres ó w zatarcia skazania i przedawnienia karalnoś ci [art. 21 u.n.]. Nowelizacja prawa karnego 2015, LEX; Jaros ław Majewski, Komentarz do art. 21 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niekt ó rych innych ustaw, LEX). Jak wskazał Sąd Najwyższy, jeśli nie doszło do zarządzenia wykonania kary, a sprawca czy to w okresie pr ó by, czy też w czasie kolejnych 6 miesięcy popełnił ponownie przestępstwo, to fakt ten nie stał na przeszkodzie zatarciu skazania. Warunkiem oceny odpowiedzialności sprawcy na podstawie art. 178a § 4 k.k. jest dokonanie poprawnej analizy uprzedniej jego karalności w zakresie typ ó w wskazanych w tym przepisie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2018 r., VKK 517/17, Prok. iPr.-wkł. 2018/6/3, KZS 2018/7-8/22). Nadmienić trzeba, iż do przyjęcia wspomnianej surowszej odpowiedzialności nie stanowi przeszkody zatarcie w dacie wyrokowania skazania, kt ó rego częścią było orzeczenie zakazu prowadzenia pojazd ó w mechanicznych, jeżeli będący przedmiotem osądu czyn został popełniony w okresie obowiązywania tego zakazu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2019 r., V KK 364/18, LEX nr 2744141), kt ó ra to sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Skazania R. K. opisanymi powyżej wyrokami Sądu Rejonowego w C., o sygn. akt XIII K (…) oraz III K (…), uległy już zatarciu przed dokonaniem nowelizacji przepisu art. 76 k.k. i wskazaniem w jego treści na brzmienie przepisu art. 108 k.k. Wbrew temu, co przyjął Sąd Rejonowy w C. w wyroku z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt XI K (…), opisane wyżej skazania uległy zatarciu, w przypadku wyroku z dnia 30 października 2007 r. o sygn. akt XIII K (…) - w terminie 6 miesięcy od daty zakończenia okresu pr ó by oraz z datą wykonania kary grzywny, natomiast w przypadku wyroku z dnia 8 stycznia 2008 r., o sygn. akt III K (…), w terminie 6 miesięcy od daty zakończenia okresu pr ó by oraz z upływem daty wykonania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazd ó w mechanicznych i rowerowych. W okresie pr ó by i w ciągu dalszych 6 miesięcy nie zarządzono bowiem wykonania warunkowo zawieszonych powyższymi wyrokami kar pozbawienia wolności, a nadto nie mogło w tych sprawach dojść do zatarcia skazania przed upływem okresu, na jaki orzeczono wobec R. K. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazd ó w mechanicznych i rowerowych, tudzież przed wykonaniem grzywny. Zatarcie skazania następuje bowiem z dniem wykonania takiego środka oraz grzywny (art. 76 § 2 k.k.). Wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 30 października 2007 r., o sygn. akt XIII K (…), uległ zatem zatarciu z mocy prawa w dniu 13 września 2011 r. (k. 108 akt o sygn. XI K (…)). Wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 8 stycznia 2008 r. o sygn. akt III K (…) - uległ natomiast zatarciu z mocy prawa w dniu 16 stycznia 2014 r. (k. 109 akt o sygn. XI K (…)). Treść art. 76 § 1 k.k. stanowią ca, że skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu pr ó by oraz fakt, że wspomniane wyroki uprawomocniły się w dniach: 7 listopada 2007 r. (XIII K (…)) i 16 stycznia 2008 r. (III K (…)), nakazywały Sądowi meriti rozważenie - przy braku danych wskazujących, że doszło do zarządzenia wykonania kary - czy oskarżony rzeczywiście może być uważany za osobę, jak to stanowi art. 178a § 4 k.k., wcześniej prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Z przedstawionych fakt ó w wynika jednoznacznie, że R. K. zar ó wno w dacie popełnienia przypisanego mu przestępstwa, jak i w dacie wyrokowania nie był osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Błędnie zatem w niniejszej sprawie przyję to, że oskarżony R. K. w dniu 28 września 2018 r. prowadził w stanie nietrzeźwości pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Rejonowego w C., o sygn. akt XIII K (…), z dnia 30 października 2007 r. oraz za spowodowanie wypadku drogowego w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Rejonowego w C., w sprawie o sygn. akt III K (…), z dnia 8 stycznia 2008 r. w sytuacji gdy skazania te uległy zatarciu z mocy prawa i w dacie popełnienia przypisanego czynu oskarżony nie był osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, jak r ó wnież nie dopuścił się tego czynu w dacie obowiązywania zakazu prowadzenia wszelkich pojazd ó w mechanicznych, a tym samym prawidłowa subsumpcja winna skutkować przypisaniem mu sprawstwa występku jedynie z art. 178a § 1 k.k. Opisane uchybienie miało istotny, niekorzystny dla oskarżonego wpływ na treść zaskarżonego wyroku, w związku ze skazaniem go za typ kwalifikowany, skutkujący surowszą odpowiedzialnością karn ą. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI