I KK 176/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt II AKa 215/24, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt III K 216/22. Wyrokiem Sądu Okręgowego J.M. został uznany za winnego czynów z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz art. 245 k.k., za co skazano go na karę łączną 8 lat i miesiąca pozbawienia wolności. Orzeczono również środki karne, w tym zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną, nakaz opuszczenia lokalu i dożywotni zakaz zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich, a także zasądzono zadośćuczynienie. Obrońca w kasacji zarzucił naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez zaniechanie uchylenia wyroku z powodu zmiany składu sądu w trakcie postępowania przed Sądem Okręgowym, co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy, po analizie akt sprawy i stanowisk stron, uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Stwierdzono, że zastosowany wyjątek z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczący prowadzenia rozprawy w dalszym ciągu na podstawie art. 404 § 2a k.p.k. wyklucza zastosowanie tej bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że obrońca nie wykazał, aby zmiana składu sądu lub ewentualne zaniechanie odroczenia rozprawy miało istotny wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym kasacja została oddalona, a skazany został zwolniony z kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zmiany składu sądu w trakcie postępowania karnego, w szczególności art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 404 § 2a k.p.k. oraz art. 404b § 1 k.p.k.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze zmianą składu sądu w trakcie rozprawy odroczonej i zastosowania wyjątku od bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana składu sądu w trakcie postępowania, gdy rozprawa była prowadzona w dalszym ciągu na podstawie art. 404 § 2a k.p.k., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana składu sądu wynikająca z prowadzenia rozprawy odroczonej w dalszym ciągu na podstawie art. 404 § 2a k.p.k. nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ jest to sytuacja objęta wyjątkiem przewidzianym w tym przepisie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na treść art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz utrwalone orzecznictwo, wskazał, że przepis ten nie ma zastosowania, gdy zmiana składu sądu wynika z prowadzenia rozprawy przerwanej albo odroczonej w dalszym ciągu na podstawie art. 404 § 2a k.p.k. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce.
Czy zaniechanie odroczenia rozprawy na czas niezbędny do zapoznania się przez nowego członka składu orzekającego z materiałem dowodowym, w sytuacji gdy nowy członek składu oświadczył, że zapoznał się z materiałem, stanowi naruszenie art. 404b § 1 k.p.k. i miało istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obrońca nie wykazał, aby zaniechanie odroczenia rozprawy lub zarządzenia przerwy miało istotny wpływ na treść wyroku skazującego, zwłaszcza że nowy członek składu oświadczył zapoznanie się z materiałem, a przed wydaniem wyroku miał dodatkowy czas na lekturę akt.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć art. 404b § 1 k.p.k. nakazuje odroczenie rozprawy w przypadku zmiany składu, to nowy członek składu orzekającego oświadczył zapoznanie się z materiałem dowodowym. Dodatkowo, przed wydaniem wyroku skazującego, nowy członek składu miał jeszcze kilkanaście dni na zapoznanie się z aktami. Obrońca nie wykazał, by ta sytuacja przełożyła się na "zagrożenie prawidłowości orzekania w sprawie".
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.M. | osoba_fizyczna | skazany |
| pokrzywdzona | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nie ma zastosowania, gdy zmiana składu sądu wynika z prowadzenia rozprawy przerwanej albo odroczonej w dalszym ciągu na podstawie art. 402 § 2a lub art. 404 § 2a.
k.k. art. 197 § § 3 pkt 2 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy czynu ciągłego.
k.k. art. 245
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 404 § § 2a
Kodeks postępowania karnego
Reguluje prowadzenie rozprawy odroczonej w dalszym ciągu.
k.p.k. art. 404b § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nakazuje zarządzenie przerwy w rozprawie lub jej odroczenia na czas niezbędny do zapoznania się przez nowego członka składu orzekającego z materiałem dowodowym.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa warunki dopuszczalności kasacji.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zmiana składu sądu w trakcie rozprawy odroczonej prowadzonej w dalszym ciągu na podstawie art. 404 § 2a k.p.k. nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Obrońca nie wykazał, aby zaniechanie odroczenia rozprawy miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 404 § 2a k.p.k. skutkujące prowadzeniem rozprawy odroczonej w dalszym ciągu, pomimo zmiany składu sądu na etapie po przeprowadzeniu kluczowych dowodów, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Niewłaściwe zastosowanie art. 404b § 1 k.p.k. polegające na zaniechaniu odroczenia rozprawy na czas niezbędny do zapoznania się przez nowego członka składu orzekającego z materiałem dowodowym.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się oczywiście bezzasadna • niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli sąd był nienależycie obsadzony lub którykolwiek z jego członków nie był obecny na całej rozprawie, z wyjątkiem wypadków, gdy wynika to z prowadzenia w dalszym ciągu na podstawie art. 402 § 2a lub art. 404 § 2a rozprawy przerwanej lub odroczonej • nie można przesądzić, że ławnik nie miał wówczas zupełnie możliwości zapoznania się ze sprawą i podjęcia decyzji o konieczności uzupełniającego przeprowadzenia dowodów • nie wykazał jednocześnie błędów w ramach dokonanej kontroli odwoławczej tego zarzutu • nie wykazał, by powyższa sytuacja przełożyła się w jakiś realny sposób na „zagrożenie prawidłowości orzekania w sprawie"
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany składu sądu w trakcie postępowania karnego, w szczególności art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 404 § 2a k.p.k. oraz art. 404b § 1 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze zmianą składu sądu w trakcie rozprawy odroczonej i zastosowania wyjątku od bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie karnym, jakim jest wpływ zmiany składu sądu na prawidłowość postępowania i możliwość wniesienia kasacji. Jest to interesujące dla prawników procesualistów.
“Czy zmiana sędziego w trakcie procesu unieważnia wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 15 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.