V KK 309/23

Sąd Najwyższy2023-09-19
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniekodeks wykroczeńśmierć obwinionegoumorzenie postępowaniakasacjaSąd Najwyższyprawo procesowe karne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za wykroczenie i umorzył postępowanie z powodu śmierci obwinionej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Sochaczewie, który skazał W. C. za wykroczenie z art. 141 k.w. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że obwiniona zmarła przed wydaniem wyroku skazującego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w., stwierdzając, że śmierć obwinionego jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Sochaczewie z dnia 19 grudnia 2022 r., sygn. akt II W 403/22. Sąd Rejonowy uznał obwinioną W. C. za winną popełnienia wykroczenia z art. 141 k.w. (używanie słów powszechnie uznawanych za nieprzyzwoite w miejscu publicznym) i wymierzył jej karę grzywny w wysokości 50 zł. Wyrok uprawomocnił się 14 stycznia 2023 r. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść obwinionej, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, a konkretnie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w. w zw. z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Głównym argumentem kasacji było to, że obwiniona zmarła przed wydaniem wyroku skazującego, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że śmierć obwinionego jest negatywną przesłanką procesową, która nakazuje umorzenie postępowania. Z akt sprawy wynikało, że W. C. zmarła przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie o wykroczenie wobec W. C., obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć obwinionego jest bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w.) i nakazuje umorzenie postępowania (art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że śmierć obwinionego jest negatywną przesłanką procesową, która uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania. Zgodnie z przepisami, orzeczenie wydane w takiej sytuacji podlega uchyleniu, a postępowanie powinno zostać umorzone. Uchylenie wyroku z tego powodu może nastąpić wyłącznie na korzyść obwinionego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

W. C.

Strony

NazwaTypRola
W. C.osoba_fizycznaobwiniona

Przepisy (6)

Główne

k.p.s.w. art. 5 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Nakazuje umorzenie postępowania w przypadku śmierci obwinionego.

k.p.s.w. art. 104 § 1 pkt 7

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Określa śmierć obwinionego jako bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.s.w. art. 104 § 1a

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Stanowi, że uchylenie wyroku z powodu śmierci obwinionego może nastąpić wyłącznie na jego korzyść.

k.w. art. 141

Kodeks wykroczeń

Przepis, z którego popełnienie zarzucono wykroczenie.

k.p.s.w. art. 535 § 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.p.s.w. art. 119 § 2 pkt 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do obciążenia kosztami postępowania Skarb Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć obwinionej przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

śmierć obwinionego jest więc negatywną przesłanką procesu, która nakazuje umorzenie postępowania lub odmowę jego wszczęcia uchylenie wyroku z powodu zaistnienia rozważanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej może nastąpić wyłącznie na korzyść obwinionego

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku śmierci strony w trakcie procesu, zastosowanie przepisów o bezwzględnych przyczynach odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o wykroczenia i sytuacji, gdy śmierć nastąpiła przed wydaniem prawomocnego orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie podstawowych zasad procesowych, nawet w przypadku drobnych wykroczeń, a także jak prawo reaguje na zdarzenia losowe, takie jak śmierć strony.

Sąd Najwyższy umorzył sprawę o wykroczenie po śmierci obwinionej.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
V KK 309/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 września 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie
W. C.
obwinionej z art. 141 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
na posiedzeniu w dniu 19 września 2023 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego w Sochaczewie
z dnia 19 grudnia 2022 r., sygn. akt II W 403/22
I.
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 5
k.p.s.w. postępowanie o wykroczenie wobec W.
C. umarza;
II.
kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
W. C. została obwiniona o to, że w dniu 2 kwietnia 2022 r. około godziny 16.50 w miejscowości S., woj., […] przy sklepie spożywczym […] przy ul. […] w miejscu publicznym używała słów powszechnie uznawanych za nieprzyzwoite, tj. o popełnienie wykroczenia z art. 141 k.w.
Sąd Rejonowy w Sochaczewie wyrokiem z 19 grudnia 2022 r., sygn. akt II W 403/22, uznał obwinioną za winną popełnienia zarzucanego jej wykroczenia, za które wymierzył jej karę grzywny w wysokości 50 zł, a nadto zwolnił obwinioną od obowiązku zwrotu kosztów sądowych. Wyrok niniejszy nie został zaskarżony przez strony, uprawomocniając się 14 stycznia 2023 r. (k. 26).
Od tego orzeczenia kasację, na korzyść obwinionej wywiódł Prokurator Generalny, który zarzucił rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w., polegające na uwzględnieniu wniosku oskarżyciela publicznego o skazanie obwinionej bez przeprowadzenia rozprawy i wydaniu wobec W. C. wyroku skazującego, podczas gdy obwiniona ta zmarła przez jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w.
Wskazując na ten zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Sochaczewie i umorzenie postępowania na postawie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Stwierdzić należy, że zaskarżony kasacją wyrok Sądu Rejonowego wydano z obrazą wskazanego w
petitum
kasacji przepisu prawa, przy czym to uchybienie miało charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Zgodnie z zawartą w tym przepisie normą, orzeczenie podlega uchyleniu jeśli zachodzi jedna z okoliczności wymienionych w art. 5 § 1 pkt 4-10 k.p.s.w., a do takich należy śmierć obwinionego.
Śmierć obwinionego jest więc negatywną przesłanką procesu, która nakazuje umorzenie postępowania lub odmowę jego wszczęcia (art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w.). Należy odnotować., że uchylenie wyroku z powodu zaistnienia rozważanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej może nastąpić wyłącznie na korzyść obwinionego (art. 104 §1a k.p.s.w.).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, w tym załączonego odpisu skróconego aktu zgonu, W.C. zmarła
[…]
2022 r. (k. 43), co od tego momentu uniemożliwiało kontynowanie wobec niej postępowania.
Trafnie zatem w kasacji podniesiono, że ujemna przesłanka procesowa, zakazująca dalszego prowadzenia postępowania wobec obwinionej, istniała przed Sądem Rejonowym w Sochaczewie, zanim jeszcze wydano wyrok ją skazujący, co miało miejsce 19 grudnia 2022 r.
W tych okolicznościach konieczne stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz wydanie orzeczenia następczego – w oparciu o treść art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w. – umarzającego postępowanie o wykroczenie wobec W. C.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku, przy czym o kosztach postępowania – na podstawie art. 119 § 2 pkt 1 k.p.s.w.
(EF)
[ms]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę