I KK 170/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił orzeczenie o środku karnym zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku określenia okresu jego obowiązywania.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego, kwestionując orzeczony środek karny w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na braku określenia czasu trwania tego zakazu, co jest wymogiem ustawowym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w S., który orzekł wobec skazanego M. A. środki karne, w tym zakaz kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych O., P., C. i J. Ś. na odległość mniejszą niż 50 metrów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a konkretnie art. 387 § 1-3 k.p.k., poprzez uwzględnienie wniosku o skazanie bez określenia czasu obowiązywania zakazu, podczas gdy art. 43 § 1 k.k. wymaga określenia tego okresu w latach od roku do 15 lat. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że brak określenia czasu trwania środka karnego stanowi istotne naruszenie prawa. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przestrzegania ustawowych granic wymiaru zakazu oraz zaliczenia okresu już wykonanego na poczet nowo orzeczonego środka.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, środek karny w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do określonych osób, zgodnie z art. 43 § 1 k.k., musi być orzeczony na określony czas, od roku do 15 lat.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 43 § 1 k.k. jednoznacznie stanowi, iż zakaz ten orzeka się w latach. Brak określenia czasu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i skutkuje koniecznością uchylenia orzeczenia w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. A. | osoba_fizyczna | skazany |
| O. P. C. i J. Ś. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 190a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 191a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41a § § 1 i 4
Kodeks karny
k.k. art. 43 § § 1
Kodeks karny
Zakaz kontaktowania się lub zbliżania do określonych osób orzeka się w latach - od roku do lat 15. Obowiązkiem sądu jest określenie czasu jego obowiązywania w wyroku.
k.p.k. art. 387 § § 1-3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 39 § pkt 2b
Kodeks karny
k.k.w. art. 13 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 538 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 43 § § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak określenia okresu obowiązywania środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych, podczas gdy art. 43 § 1 k.k. wymaga takiego określenia. Naruszenie art. 387 § 1-3 k.p.k. poprzez uwzględnienie wniosku o skazanie bez spełnienia wymogów formalnych dotyczących orzekania środków karnych.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, które w istotny wręcz sposób rzutowało na treść zaskarżonego wyroku obowiązkiem sądu orzekającego wspomniany zakaz jest określenie w wyroku – i to we wskazanych granicach - czasu jego obowiązywania Nie wchodzi więc w rachubę doprecyzowanie dopiero w postępowaniu wykonawczym okresu przedmiotowego zakazu brak określenia czasu sprawia, iż orzeczony środek obowiązywałby bez żadnych ograniczeń czasowych, bezterminowo
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący-sprawozdawca
Przemysław Kalinowski
członek
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania środków karnych, w szczególności zakazu kontaktowania się i zbliżania, oraz wymogów formalnych związanych z wnioskiem o skazanie bez rozprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku określenia czasu trwania środka karnego. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie, lecz ugruntowuje istniejącą linię interpretacyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w orzekaniu środka karnego, co jest ważne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów.
“Błąd w wyroku: Sąd Najwyższy uchyla zakaz zbliżania z powodu braku daty ważności!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I KK 170/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski SSN Marek Pietruszyński w sprawie M. A. skazanego z art. 190a § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 17 grudnia 2020 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt II K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu kontaktowania się z O. P. C. i J. Ś. oraz zbliżania się do nich na odległość mniejszą niż 50 metrów i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania; 2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S., wyrokiem z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt II K (…), uznał M. A. za winnego przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. w zb. z art. 191a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz przestępstwa z art. 190 § 1 kk., za co wymierzył mu kary grzywny w wysokości po 100 stawek dziennych po 100 zł każda, zaś po połączeniu tych kar grzywny, wymierzył oskarżonemu łączną karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 100 zł każda, na poczet której zaliczył okres pozbawienia wolności w sprawie. Nadto, na mocy art. 41a § 1 i 4 k.k., orzekł wobec oskarżonego zakaz kontaktowania się w jakikolwiek sposób z O., P. C. i J. Ś. oraz zbliżania się do O., P., C. i J. Ś. na odległość nie mniejszą niż 50 metrów oraz orzekł o kosztach sądowych. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia w dniu 15 listopada 2016 r. Z kasacją od tego orzeczenia, zaskarżając je w zakresie orzeczonego środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z O., P., C. i J. Ś. oraz zbliżania się do nich, na korzyść s kaz anego, wystąpił Prokurator Generalny. Orzeczeniu temu zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 387 § 1-3 k.p.k., poprzez uwzględnienie na rozprawie wadliwego wniosku M. A. o wydanie wyroku skazującego, skutkującego orzeczeniem środka karnego wskazanego w art. 41a § 1 i 4 k.k. w postaci zakazu kontaktowania się z O., P. C. i J. Ś. oraz zbliżania się do nich na odległość nie mniejszą niż 50 metrów bez określenia okresu obowiązywania tego zakazu, w sytuacji, gdy przepis art. 43 § 1 k.k. ustanawia możliwość orzeczenia środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 2b k.k. na okres od roku do 15 lat. Wywodząc w ten sposób, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważy ł, co następuje. Kasacja ta jest w całości oczywiście zasadna i w związku z tym podlega uwzględnieniu na posiedzeniu, o jakim mowa w art. 535 § 5 k.p.k. Bez wątpienia doszło do rażącego naruszenia przepisów wskazanych w zarzucie kasacji, które w istotny wręcz sposób rzutowało na treść zaskarżonego wyroku. Przepis art. 43 § 1 k.k. stanowi, że zakaz wymieniony w art. 39 pkt 2b k.k., a więc m.in. zakaz kontaktowania się z określonymi osobami czy też zbliżania się do określonych osób orzeka się w latach - od roku do lat 15. Tym samym obowiązkiem sądu orzekającego wspomniany zakaz jest określenie w wyroku – i to we wskazanych granicach - czasu jego obowiązywania. Nie wchodzi więc w rachubę doprecyzowanie dopiero w postępowaniu wykonawczym okresu przedmiotowego zakazu w trybie, o jakim mowa w art. 13 § 1 k.k.w. Zgodzić się przy tym należy z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, że domaganie się określenia czasu trwania środka karnego w sytuacji, gdy w wyroku okres ten nie został określony, jest działaniem na korzyść oskarżonego, bowiem brak określenia czasu sprawia, iż orzeczony środek obowiązywałby bez żadnych ograniczeń czasowych, bezterminowo (zob. np. wyroki SN: z dnia 14 października 2014 r., III KK 125/14 czy z dnia 30 marca 2015 r., II KK 75/15). Ze wskazanych tu względów rozstrzygnięcie o przedmiotowym środku karnym z awarte w wyroku Sądu Rejonowego w S. ostać się nie mogło. Dlatego też Sąd Najwyższy uchylił je i przekazał sprawę w tym tylko zakresie temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W postępowaniu ponownym Sąd ten zobligowany będzie do przestrzegania określonych ustawowo granic wymiaru omawianego środka karnego. Nadto, Sąd baczył będzie na kierunek kasacji i okoliczność, że zakaz zbliżania się i kontaktowania z określonymi osobami obowiązuje względem oskarżonego już od uprawomocnienia się orzeczenia (art. 43 § 2 k.k.). Stosownie zaś do art. 538 § 1 k.p.k. z chwilą uchylenia wyroku wykonanie środka karnego ustaje, a środek karny już wykonany zalicza się odpowiednio na poczet nowo orzeczonego środka karnego. A maiori ad minus , okres, w jakim doszło już do wykonania przez s kazanego przedmiotowego zakazu należy zatem zaliczyć mu na poczet ponownie orzeczonego środka tego rodzaju. Orzeczenie o wydatkach związanych z kasacją Prokuratora Generalnego oparto na podstawie a rt. 638 k.p.k. Z tych wszystkich względów, orzeczono jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI