I KK 170/20

Sąd Najwyższy2020-12-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
stalkingśrodek karnyzakaz kontaktowaniakasacjaSąd Najwyższyprawo karnenaruszenie przepisówokres obowiązywania

Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie o środku karnym zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku określenia okresu jego obowiązywania.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego, kwestionując orzeczony środek karny w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na braku określenia czasu trwania tego zakazu, co jest wymogiem ustawowym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w S., który orzekł wobec skazanego M. A. środki karne, w tym zakaz kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych O., P., C. i J. Ś. na odległość mniejszą niż 50 metrów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a konkretnie art. 387 § 1-3 k.p.k., poprzez uwzględnienie wniosku o skazanie bez określenia czasu obowiązywania zakazu, podczas gdy art. 43 § 1 k.k. wymaga określenia tego okresu w latach od roku do 15 lat. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że brak określenia czasu trwania środka karnego stanowi istotne naruszenie prawa. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przestrzegania ustawowych granic wymiaru zakazu oraz zaliczenia okresu już wykonanego na poczet nowo orzeczonego środka.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, środek karny w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do określonych osób, zgodnie z art. 43 § 1 k.k., musi być orzeczony na określony czas, od roku do 15 lat.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 43 § 1 k.k. jednoznacznie stanowi, iż zakaz ten orzeka się w latach. Brak określenia czasu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i skutkuje koniecznością uchylenia orzeczenia w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
M. A.osoba_fizycznaskazany
O. P. C. i J. Ś.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 190a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 191a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41a § § 1 i 4

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

Zakaz kontaktowania się lub zbliżania do określonych osób orzeka się w latach - od roku do lat 15. Obowiązkiem sądu jest określenie czasu jego obowiązywania w wyroku.

k.p.k. art. 387 § § 1-3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 39 § pkt 2b

Kodeks karny

k.k.w. art. 13 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 538 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 43 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak określenia okresu obowiązywania środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonych, podczas gdy art. 43 § 1 k.k. wymaga takiego określenia. Naruszenie art. 387 § 1-3 k.p.k. poprzez uwzględnienie wniosku o skazanie bez spełnienia wymogów formalnych dotyczących orzekania środków karnych.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, które w istotny wręcz sposób rzutowało na treść zaskarżonego wyroku obowiązkiem sądu orzekającego wspomniany zakaz jest określenie w wyroku – i to we wskazanych granicach - czasu jego obowiązywania Nie wchodzi więc w rachubę doprecyzowanie dopiero w postępowaniu wykonawczym okresu przedmiotowego zakazu brak określenia czasu sprawia, iż orzeczony środek obowiązywałby bez żadnych ograniczeń czasowych, bezterminowo

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący-sprawozdawca

Przemysław Kalinowski

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania środków karnych, w szczególności zakazu kontaktowania się i zbliżania, oraz wymogów formalnych związanych z wnioskiem o skazanie bez rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku określenia czasu trwania środka karnego. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie, lecz ugruntowuje istniejącą linię interpretacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w orzekaniu środka karnego, co jest ważne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów.

Błąd w wyroku: Sąd Najwyższy uchyla zakaz zbliżania z powodu braku daty ważności!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 170/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Przemysław Kalinowski
‎
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie
M.  A.
skazanego z art. 190a § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 17 grudnia 2020 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt II K (…),
1.
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu kontaktowania się z O. P. C. i J. Ś. oraz zbliżania się do nich na odległość mniejszą niż 50 metrów i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania;
2.
wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w S., wyrokiem z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt II K (…), uznał M. A. za winnego przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. w zb. z art. 191a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz przestępstwa z art. 190 § 1 kk., za co wymierzył mu kary grzywny w wysokości po 100 stawek dziennych po 100 zł każda, zaś po połączeniu tych kar grzywny, wymierzył oskarżonemu łączną karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 100 zł każda, na poczet której zaliczył okres pozbawienia wolności w sprawie. Nadto, na mocy art. 41a § 1 i 4 k.k., orzekł wobec oskarżonego zakaz kontaktowania się w jakikolwiek sposób z O., P.  C. i J. Ś. oraz zbliżania się do O., P., C. i J. Ś. na odległość nie mniejszą niż 50 metrów oraz orzekł o kosztach sądowych.
Wyrok ten
uprawomocnił się bez zaskarżenia w dniu 15 listopada 2016 r.
Z kasacją od tego orzeczenia, zaskarżając je w zakresie orzeczonego środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z O., P., C. i J.  Ś. oraz zbliżania się do nich, na korzyść s
kaz
anego, wystąpił Prokurator Generalny. Orzeczeniu temu zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 387 § 1-3 k.p.k., poprzez uwzględnienie na rozprawie wadliwego wniosku M. A. o wydanie wyroku skazującego, skutkującego orzeczeniem środka karnego wskazanego w art. 41a § 1 i 4 k.k. w postaci zakazu kontaktowania się z O., P. C. i J. Ś. oraz zbliżania się do nich na odległość nie mniejszą niż 50 metrów bez określenia okresu obowiązywania tego zakazu, w sytuacji, gdy przepis art. 43 § 1 k.k. ustanawia możliwość orzeczenia środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 2b k.k. na okres od roku do 15 lat.
Wywodząc w ten sposób, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy
zważy
ł, co następuje.
Kasacja ta jest w całości oczywiście zasadna i w związku z tym podlega uwzględnieniu na posiedzeniu, o jakim mowa w art. 535 § 5 k.p.k.
Bez wątpienia doszło do rażącego naruszenia przepisów wskazanych w zarzucie kasacji, które w istotny wręcz sposób rzutowało na treść zaskarżonego wyroku. Przepis art. 43 § 1 k.k. stanowi, że zakaz wymieniony w art. 39 pkt 2b k.k., a więc m.in. zakaz kontaktowania się z określonymi osobami czy też zbliżania się do określonych osób orzeka się w latach - od roku do lat 15. Tym samym obowiązkiem sądu orzekającego wspomniany zakaz jest
określenie
w wyroku – i to we wskazanych granicach - czasu jego obowiązywania. Nie wchodzi
więc
w rachubę doprecyzowanie dopiero w postępowaniu wykonawczym okresu przedmiotowego zakazu w trybie, o jakim mowa w art. 13 § 1 k.k.w. Zgodzić się przy tym należy z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, że domaganie się określenia czasu trwania środka karnego w sytuacji, gdy w wyroku okres ten nie został określony, jest działaniem na korzyść oskarżonego, bowiem brak określenia czasu sprawia, iż orzeczony środek obowiązywałby bez żadnych ograniczeń czasowych, bezterminowo (zob. np. wyroki SN: z dnia 14 października 2014 r., III KK 125/14 czy z dnia 30 marca 2015 r., II KK 75/15).
Ze wskazanych tu względów rozstrzygnięcie o
przedmiotowym środku karnym z
awarte w wyroku Sądu Rejonowego w
S.
ostać się nie mogło. Dlatego też Sąd Najwyższy uchylił je i przekazał sprawę w tym tylko zakresie temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W postępowaniu ponownym Sąd ten zobligowany będzie do przestrzegania określonych ustawowo granic wymiaru omawianego środka karnego. Nadto, Sąd baczył będzie na kierunek kasacji i okoliczność, że zakaz zbliżania się i kontaktowania z określonymi osobami obowiązuje względem oskarżonego już od uprawomocnienia się orzeczenia (art. 43 § 2 k.k.). Stosownie zaś do art. 538 § 1 k.p.k. z chwilą uchylenia wyroku wykonanie środka karnego ustaje, a środek karny już wykonany zalicza się odpowiednio na poczet nowo orzeczonego środka karnego.
A maiori ad minus
, okres, w jakim doszło już do wykonania przez s
kazanego przedmiotowego
zakazu należy zatem zaliczyć mu na poczet ponownie orzeczonego środka tego rodzaju.
Orzeczenie o wydatkach związanych z kasacją Prokuratora Generalnego oparto na podstawie
a
rt. 638 k.p.k.
Z tych wszystkich względów, orzeczono jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI