I KK 158/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. N. od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Zielonej Górze. Skazany został uznany za winnego popełnienia oszustwa na szkodę sieci sklepów (art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.) poprzez wprowadzenie w błąd pracownika przy kasie samoobsługowej i spowodowanie straty w wysokości 52,16 zł, a także za zmuszanie pracownika ochrony do określonego zachowania i spowodowanie u niego obrażeń ciała (art. 191 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.). Obrońca w apelacji zarzucił obrazę prawa materialnego, sugerując, że czyn z art. 286 § 1 k.k. powinien być zakwalifikowany jako wykroczenie. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, podkreślając, że środek ten powinien być skierowany przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego, a zarzuty powinny respektować tę zasadę. Sąd wskazał, że obrońca powtórzyła zarzut apelacyjny, nie odnosząc się do specyfiki kasacji. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że prawnokarna ocena oszukańczych działań z użyciem kas samoobsługowych wymaga indywidualnego podejścia, a w tym konkretnym przypadku ustalenia faktyczne nie potwierdziły braku nadzoru ze strony człowieka, co jest kluczowe dla kwalifikacji z art. 286 § 1 k.k. Sąd podkreślił, że skazany starał się ukryć swoje działania przed pracownikami ochrony, a system nabycia towaru, mimo automatyzacji, był powiązany z aktywnością osób fizycznych, które mogły kontrolować transakcje. W związku z tym, ocena prawna zachowania skazanego była prawidłowa. Sąd Najwyższy orzekł również o kosztach postępowania kasacyjnego i kosztach obrony z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście kas samoobsługowych i roli czynnika ludzkiego w nadzorze nad transakcjami.
Orzeczenie dotyczy specyficznych ustaleń faktycznych w sprawie, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnych okoliczności każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zachowanie polegające na ważeniu i płaceniu za tańszy towar (marchew) zamiast droższego (kawa) przy kasie samoobsługowej, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wyczerpuje znamiona przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k., czy też stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zachowanie to wyczerpuje znamiona przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k., pod warunkiem, że nie było ono wynikiem całkowicie niezależnej od czynnika ludzkiego aktywności, a istniała możliwość nadzoru ze strony pracowników sklepu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że dla bytu przestępstwa oszustwa kluczowe jest wprowadzenie w błąd osoby fizycznej reprezentującej pokrzywdzony podmiot. W przypadku kas samoobsługowych, nawet jeśli system jest zautomatyzowany, istotne jest badanie, czy istniał nadzór pracowniczy, który mógł zapobiec oszustwu. W tej sprawie ustalono, że skazany starał się ukryć swoje działania, a pracownik ochrony aktywnie kontrolował jego zachowanie, co wykluczało pełną automatyzację i brak czynnika ludzkiego.
Czy kasacja może być skutecznie wniesiona w oparciu o zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnej czynu przypisanego przez sąd pierwszej instancji, bez odniesienia do orzeczenia sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja powinna być skierowana przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego, a jej zarzuty muszą respektować ten wymóg, czego w rozpoznanym środku zaskarżenia zabrakło.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na wadliwą konstrukcję kasacji, która skoncentrowała się na powtórzeniu zarzutu apelacyjnego i nie odniosła się do orzeczenia sądu drugiej instancji, zapominając o kluczowych elementach odróżniających kasację od zwykłego środka zaskarżenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. N. | osoba_fizyczna | skazany |
| J. M. S.A. | spółka | pokrzywdzony |
| T. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| adw. A. G. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa wymaga wprowadzenia w błąd osoby fizycznej, która może być reprezentantem pokrzywdzonego podmiotu lub pracownikiem nadzorującym transakcje. Kluczowe jest istnienie czynnika ludzkiego i możliwość jego reakcji.
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 191 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
Kasacja może być skierowana wyłącznie wobec wyroku sądu odwoławczego.
Pomocnicze
k.k. art. 85 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § § 1 i 5
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zarzuty kasacji są powtórzeniem zarzutów apelacyjnych i nie odnoszą się do orzeczenia sądu odwoławczego. • Zachowanie skazanego wyczerpuje znamiona oszustwa z art. 286 § 1 k.k. ze względu na istnienie czynnika ludzkiego i możliwość nadzoru.
Odrzucone argumenty
Czyn z art. 286 § 1 k.k. powinien być zakwalifikowany jako wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym • skoncentrowała się na powtórzeniu zarzutu apelacyjnego, zapominając wyraźnie o tych kluczowych wszak elementach, odróżniających kasację od zwykłego środka zaskarżenia • prawnokarną ocenę oszukańczych działań podejmowanych z użyciem kas samoobsługowych cechować musi – jak każdą sprawę – charakter zindywidualizowany • wprowadzony w błąd może być tylko człowiek • nie sposób bowiem zignorować niewątpliwego faktu, że sam system nabycia towaru, mimo, że automatyczny, to jednak był powiązany z aktywnością konkretnych osób fizycznych
Skład orzekający
Igor Zgoliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście kas samoobsługowych i roli czynnika ludzkiego w nadzorze nad transakcjami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych ustaleń faktycznych w sprawie, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnych okoliczności każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska oszustw przy użyciu kas samoobsługowych i wyjaśnia, kiedy takie zachowanie jest przestępstwem, a kiedy wykroczeniem, co jest interesujące dla prawników i konsumentów.
“Oszustwo przy kasie samoobsługowej: kiedy to przestępstwo, a kiedy wykroczenie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.