I KK 157/24

Sąd Najwyższy2024-06-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajnościŚrednianajwyższy
prawo karnekasacjaprawo do obronypostępowanie karnemolestowaniemałoletniSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za czyny seksualne wobec małoletniej, uznając ją za oczywiście bezzasadną i potwierdzając brak naruszenia prawa do obrony.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego za czyny seksualne wobec małoletniej. Obrońca zarzucał rażące naruszenie prawa do obrony poprzez oddalenie wniosków dowodowych przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że prawo do obrony zostało zapewnione, a oddalenie wniosków dowodowych było uzasadnione, ponieważ nie miały one bezpośredniego związku z zarzuconym przestępstwem i mogły być zgłoszone już w pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego T. N., który został skazany za czyny seksualne wobec małoletniej E. S. (art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.). Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 listopada 2023 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Trzebnicy, utrzymując w mocy skazanie. Obrońca zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 4 i 6 k.p.k. w zw. z art. 452 § 2 i 3 k.p.k., poprzez oddalenie wniosków dowodowych zmierzających do podważenia wersji wydarzeń i wiarygodności zeznań. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Uzasadnił, że prawo do obrony zostało zapewnione, a oddalenie wniosków dowodowych przez Sąd Okręgowy było zgodne z prawem, gdyż wnioskowani świadkowie nie byli bezpośrednimi obserwatorami czynu, a okoliczności, na które mieli zeznawać, nie miały istotnego znaczenia dla ustalenia popełnienia przestępstwa w świetle innych dowodów, w tym wiarygodnych zeznań pokrzywdzonej. Sąd wskazał również, że część wniosków dowodowych mogła być zgłoszona już przed sądem pierwszej instancji. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację, zasądził koszty zastępstwa procesowego na rzecz obrońcy i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, oddalenie wniosków dowodowych nie stanowi rażącego naruszenia prawa do obrony, jeśli prawo to zostało zapewnione w inny sposób, a wnioski dowodowe nie miały istotnego znaczenia dla ustalenia popełnienia czynu zabronionego lub mogły być zgłoszone wcześniej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że prawo do obrony polega na możliwości przeciwstawiania się tezie oskarżenia i korzystania z pomocy obrońcy, co zostało zapewnione. Oddalenie wniosków dowodowych jest dopuszczalne, gdy są one niecelowe lub mogły być zgłoszone wcześniej, a nie dotyczą okoliczności o kluczowym znaczeniu dla ustalenia popełnienia przestępstwa. Wnioskowani świadkowie nie byli bezpośrednimi obserwatorami czynu, a ich zeznania nie miały istotnego znaczenia dla ustalenia popełnienia przestępstwa w świetle innych dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
T. N.osoba_fizycznaskazany
E. S.osoba_fizycznapokrzywdzona
adw. D. W.inneobrońca skazanego
W. S.osoba_fizycznaopiekun prawny pokrzywdzonej

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 200 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 452 § § 2 i 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 41 § § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 41a § § 2 i 4

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 57b

Kodeks karny

k.p.k. art. 170 § § 2 i 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do obrony zostało zapewnione skazanemu. Oddalenie wniosków dowodowych przez Sąd Okręgowy było uzasadnione na podstawie art. 452 § 2 k.p.k. Zawnioskowani świadkowie nie byli bezpośrednimi obserwatorami czynu i nie mieli istotnego znaczenia dla ustalenia popełnienia przestępstwa. Część wniosków dowodowych mogła być zgłoszona już przed sądem pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa do obrony poprzez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych zmierzających do zaprzeczenia wersji wydarzeń i podważenia wiarygodności zeznań.

Godne uwagi sformułowania

Prawa do obrony nie można utożsamiać z obowiązkiem po stronie organów postępowania, przeprowadzania wszystkich zawnioskowanych przez oskarżonego dowodów. Przepisy procesowe nie tylko pozostawiają rozpoznanie wniosków dowodowych decyzji aktualnego gospodarza postępowania, ale wprost przewidują sytuacje, gdy organ ten ma niekwestionowane prawo wniosek oddalić.

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

ssn

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do obrony w kontekście oddalania wniosków dowodowych w postępowaniu karnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących przestępstw seksualnych wobec małoletnich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny wniosków dowodowych w postępowaniu odwoławczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – prawa do obrony i możliwości oddalania wniosków dowodowych przez sąd. Choć sama sprawa karna jest poważna, jej rozstrzygnięcie w Sądzie Najwyższym skupia się na kwestiach proceduralnych, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

Czy sąd może odrzucić wszystkie wnioski dowodowe obrony? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa do obrony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 157/24
POSTANOWIENIE
Dnia 5 czerwca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 czerwca 2024 r.
sprawy
T. N.
skazanego z art. 200 § 1 k.k. i in.,
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt IV Ka 916/23,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Trzebnicy
z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 741/22,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. D. W.
720 zł, w tym 23 % VAT za sporządzenie i wniesienie
kasacji,
3
.
obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
[J.J.]
UZASADNIENIE
T. N. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Trzebnicy z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 741/22, na karę 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności za to, że
w okresie 2021 i 2022 r. w K. i K.1, działając ze z góry powziętym zamiarem, dopuścił się wobec mającej poniżej 15 roku życia E. S. czynności seksualnych w ten sposób, że wkładał ręce pod jej bluzkę i majtki i dotykał części intymnych oraz brał jej dłoń i kładł na swojego penisa przez spodnie, tj. za czyn z art. 200 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Na podstawie art. 41 § 1a k.k. i art. 41a § 2 i 4 k.k. Sąd Rejonowy nałożył na oskarżonego zakaz kontaktowania się osobistego, telefonicznego, za pośrednictwem internetu i w inny sposób z pokrzywdzoną na okres 5 lat oraz zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 500 metrów na 5 lat, a także zakaz zajmowania stanowisk i wykonywania działalności związanej z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich i opieką nad nimi przez okres 5 lat.
Na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej E. S. nawiązkę w wysokości 3.000 zł, płatną do rąk opiekuna prawnego małoletniej, W. S..
Sąd Okręgowy we Wrocławiu, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez oskarżonego, wyrokiem z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt IV Ka 916/23, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że jako podstawę skazania przyjął art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., a za podstawę wymiaru kary art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 57b k.k. i w zw. z art. 4 § 1 k.k., w pozostałym zakresie utrzymując w mocy wyrok Sądu I instancji.
Obrońca skazanego wniósł kasację od tego wyroku, zaskarżając go w całości i zarzucając mu „rażące naruszenie prawa przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, a to art. 4 i art. 6 k.p.k. w zw. z art. 452 § 2 i § 3 k.p.k., przejawiające się w rzeczywistym pozbawieniu oskarżonego prawa do obrony i możliwości podważenia wiarygodności wersji wydarzeń przyjętych w akcie oskarżenia poprzez oddalenie przez Sąd drugiej instancji wszystkich wniosków dowodowych zmierzających do zaprzeczenia tej wersji oraz do weryfikacji wiarygodności obciążających oskarżonego zeznań, w sytuacji gdy wnioski dowodowe obrony z naruszeniem art. 170 § 2 i 5 k.p.k. oraz art. 167 k.p.k. nie zostały uwzględnione.”
W pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, w związku z czym podlega rozpoznaniu i oddaleniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
W postępowaniu przed Sądem Okręgowym nie doszło do naruszenia prawa oskarżonego do obrony w związku z oddaleniem złożonych przez niego wniosków dowodowych. Prawo do obrony, polegające na możliwości przeciwstawiania się tezie oskarżenia, jak również do korzystania z pomocy obrońcy, zostało oskarżonemu zapewnione, gdyż miał on możliwość uczestniczenia w rozprawie i innych czynnościach procesowych, wypowiadania się oraz kształtowania linii obrony przy wsparciu obrońcy. Prawa do obrony nie można utożsamiać, jak czyni to skarżący, z obowiązkiem po stronie organów postępowania, przeprowadzania wszystkich zawnioskowanych przez oskarżonego dowodów. Przepisy procesowe nie tylko pozostawiają rozpoznanie wniosków dowodowych decyzji aktualnego gospodarza postępowania, ale wprost przewidują sytuacje, gdy organ ten ma niekwestionowane prawo wniosek oddalić. Jednym z takich przepisów jest art. 452 § 2 k.p.k., zastosowany w niniejszej sprawie. W punkcie pierwszym stanowi on, że sąd oddala wniosek dowodowy, gdy przeprowadzenie dowodu przez ten sąd byłoby niecelowe z przyczyn określonych w art. 437 § 2 zdanie drugie, zaś w punkcie drugim dodaje, iż
sąd oddala dowód, kiedy ten nie był powołany przed sądem pierwszej instancji, pomimo że składający wniosek mógł go wówczas powołać, lub okoliczność, która ma być udowodniona, dotyczy nowego faktu, niebędącego przedmiotem postępowania przed sądem pierwszej instancji, a składający wniosek mógł go wówczas wskazać. Wniosku dowodowego nie można oddalić na podstawie 452 § 2 pkt 2, jeżeli okoliczność, która ma być udowodniona, w granicach rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy, ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy został popełniony czyn zabroniony, czy stanowi on przestępstwo i jakie, czy czyn zabroniony został popełniony w warunkach, o których mowa w art. 64 lub art. 65 Kodeksu karnego, lub czy zachodzą warunki do orzeczenia pobytu w zakładzie psychiatrycznym na podstawie art. 93g Kodeksu karnego (art. 452 § 3 k.p.k.).
Dowody, o których przeprowadzenie wnosił oskarżony w postępowaniu odwoławczym, nie miały bezpośredniego związku z zarzuconym mu przestępstwem molestowania małoletniej. Wnioskowani świadkowie nie byli świadkami czynu, ale mieliby zeznawać na okoliczność „potwierdzenia, że nie dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa oraz chęci zemszczenia się na nim poprzez fałszywe oskarżenie przez pokrzywdzoną i jej matkę oraz relacji łączących pokrzywdzoną i jej matkę z nim”. Jako osoby niebędące bezpośrednimi obserwatorami sytuacji, o których zeznawała pokrzywdzona, zawnioskowani świadkowie nie mogli wnieść wartościowych informacji na temat zarzuconych oskarżonemu czynów. Natomiast charakter i ewolucja w czasie relacji łączących T. N. z pokrzywdzoną, a zwłaszcza jej matką nie budzą wątpliwości i zostały już ustalone na podstawie innych dowodów. Jeśli oskarżony uważał, że należałoby przesłuchać na tę okoliczność I. N., B. N. i P. A., nie było przeszkód, by te dowody powołać przed Sądem I instancji. Ponieważ jednak oskarżony powołał je w postępowaniu drugoinstancyjnym, a okoliczności, które miałyby być udowodnione, nie są istotne dla ustalenia, czy został popełniony czyn zabroniony – w świetle innych dowodów, a przede wszystkim uznanych za wiarygodne zeznań pokrzywdzonej małoletniej – Sąd odwoławczy słusznie je oddalił na podstawie art. 452 § 2 pkt 2 k.p.k.
Nie dostrzegając uchybienia w postępowaniu Sądu odwoławczego, należało oddalić kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną.
Wysokość kwoty zasądzonej na rzecz obrońcy tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie w kasacji ustalono na podstawie § 11 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
O kosztach postępowania orzeczono zaś zgodnie z art. z art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
[SOP]
(r.g.)
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI